Primavera P6'da kazanılmış değer nasıl kurulur ve raporlanır
P6, kazanılmış değeri sizin seçtiğiniz tekniklere göre hesaplar. WBS bazında ayarları, yüzde ve ETC yöntemlerini ve CPI ile SPI değerlerinin hangi sütunlardan okunacağını öğrenirsiniz.
Bir bakışta
- Kazanılmış değer analizi için teknik belirlemek gerekir. Biri aktivitenin yüzde tamamlanmasını, diğeri tamamlanana kadar tahmini maliyeti (ETC) hesaplar.
- Teknikler WBS öğesi bazında ayarlanır. Yönetici varsayılanı Admin Preferences'ta, tek tek WBS öğeleri için ayrı ayrı belirleyebilir.
- Yüzde için aktivite yüzdesi, WBS kilometre taşları, bitince tam değer, yarı yarıya ya da özel yüzde seçilir. Seçim kazanılmış değerin ne kadar hızlı artacağını doğrudan değiştirir.
- CPI, kazanılmış değerin gerçekleşen maliyete bölünmesidir. SPI ise kazanılmış değerin planlanan değere bölünmesidir; ikisi de aktivite tablosunda sütun olarak eklenir.
- Hesaplama, projenin baz planına ya da kullanıcının birincil baz planına dayanır. Hangisinin kullanılacağı proje ayarındaki bir tercihe bağlıdır.
P6'da kazanılmış değer neye bağlıdır?
Kazanılmış değerin kavramı (planlanan değer, kazanılmış değer, gerçekleşen maliyet) araç bağımsızdır. P6'da asıl iş, bu değerleri hesaplatan tekniklerin ayarlanmasıdır. Oracle'a göre kazanılmış değer analizi için hesap tekniklerini belirlemek gerekir ve bu teknikler o anda süren aktiviteler için geçerlidir. Birincisi aktivitenin yüzde tamamlanmasını, ikincisi tamamlanana kadar tahmini maliyeti (ETC) hesaplar.
Analiz genellikle WBS öğeleri için yapılır ama aktiviteler ve aktivite grupları için de yapılabilir. Bu yüzden ayarlar WBS bazındadır: bir WBS öğesindeki aktiviteler aynı tekniği kullanır, başka bir WBS öğesi farklı teknik kullanabilir. Böylece tasarım işini bitince tam değer sayan, saha imalatını fiziksel yüzdesiyle ölçen bir proje kurabilirsiniz.
Temel parametreler şunlardır: kazanılmış değer maliyeti, bütçe (BAC), planlanan değer maliyeti ve gerçekleşen maliyet. ETC ve diğer endeksler bunlardan türetilir. Bu parametrelerin doğru çıkması için ayarların yanında baz planın alınmış ve maliyetlerin yüklenmiş olması gerekir.
Yüzde tekniğini seçmek
Yüzde tekniği, kazanılmış değerin ne zaman ve ne kadar kazanıldığını belirler. P6'da şu seçenekler vardır:
- Activity percent complete: Kazanılmış değer aktivitelerin güncel tamamlanma yüzdelerine göre hesaplanır. Fiziksel ilerleme ölçülebilen işler için en yaygın seçenektir.
- WBS milestones: WBS düzeyinde ağırlıklı kilometre taşları tanımlarsınız. Her kilometre taşı tamamlandıkça WBS öğesinin yüzdesi, taşın ağırlığına göre hesaplanır. Ölçülmesi zor işler (örneğin tasarım paketi) için uygundur.
- Bitince tam değer: Kazanılmış değer, aktivite bitene kadar sıfırdır; bitince tamdır. Kısa ve net biten işler için güvenli, ama ilerlemeyi geç gösteren bir seçimdir.
- Yarı yarıya: Aktivite başlayınca yarım değer, bitince tam değer sayılır.
- Özel yüzde: Siz belirlediğiniz bir yüzde, aktivite başlayınca bitene kadar geçerlidir; bitince tam değer sayılır.
Professional sürümde ayrıca kaynak eğrisi ya da gelecek dönem değerleri olan atamalar için aktivite yüzdesi tipini geçersiz kılan bir seçenek vardır: eğri atanmışsa birim yüzdesi her zaman bütçe ile çarpılarak kazanılmış değeri verir.
Yüzde tekniği kazanılmış değerin hızını belirler
Yüzde teknikleri
| Kazanılmış değer ne zaman artar | Uygun olduğu iş | |
|---|---|---|
| Aktivite yüzdesi | Aktivitenin güncel tamamlanma yüzdesine göre | Fiziksel ilerlemesi ölçülebilen işler |
| WBS kilometre taşları | Ağırlıklı kilometre taşı tamamlandıkça | Ölçülmesi zor işler, paket teslimleri |
| Bitince tam değer | Aktivite bitene kadar sıfır, bitince tam | Kısa, net biten işler |
| Yarı yarıya | Başlayınca yarım, bitince tam | Başlangıç ve bitiş net işler |
| Özel yüzde | Başlayınca belirlediğiniz yüzde, bitince tam | Kendi kuralınızı tanımlamak istediğiniz işler |
ETC tekniği ve performans faktörü
ETC tekniği, tamamlanana kadar gereken tahmini maliyeti nasıl hesaplayacağınızı seçer. İlk seçenek, ETC'yi aktivitenin kalan maliyeti olarak alır; kalan süre ile kaynak oranlarının çarpımıdır. Diğer seçenekler ETC'yi bir performans faktörü (PF) ile bütçe ve kazanılmış değer farkının çarpımı olarak hesaplar.
PF seçenekleri farklı varsayımlar taşır. PF nötr seçilirse ETC, kalan bütçeye eşit olur ve geçmiş performans geleceğe yansımaz. PF, CPI'ın tersi olarak seçilirse geçmişteki maliyet verimsizliği kalan işe de yansıtılır. PF, CPI ve SPI çarpımının tersi olarak seçilirse hem maliyet hem takvim performansı geleceğe taşınır. Son seçenekte kendi faktörünüzü yazarsınız.
Hangi teknik doğrudur? Cevap projenin doğasına bağlıdır. Geçmiş sapmaların tekrarlanacağını düşünüyorsanız CPI'a dayalı faktör gerçekçidir; sapmanın tek seferlik bir nedene bağlı olduğunu düşünüyorsanız nötr faktör ya da kalan maliyet yöntemi daha uygundur. Seçimi, proje yönetim planında belgelemek, raporlar arası tutarlılık sağlar.
Ayarlar nereden yapılır?
Yönetici düzeyinde varsayılan ayar: Admin menüsünden Admin Preferences'ı açın ve Earned Value sekmesine gidin. Burada performans yüzdesi tekniğini, ETC tekniğini ve kazanılmış değerin baz plana göre nasıl hesaplanacağını (baz planın tamamlanma değerleri ve güncel tarihler, planlanan değerler ve planlanan tarihler ya da planlanan değerler ve güncel tarihler) seçersiniz. Güncel tarih seçenekleri aktivite ya da kaynak atamasının başlangıç ve bitişlerini kullanır.
WBS bazında ayar: Project, WBS'yi açın, ilgili WBS öğesini seçin ve Earned Value sekmesinde yüzde ve ETC tekniğini seçin. WBS kilometre taşı tekniğini seçtiyseniz kilometre taşlarını WBS Milestones sekmesinde tanımlar ve her birine ağırlık verirsiniz.
Baz plan tercihi: Her proje için kazanılmış değer, proje baz planı ya da her kullanıcının tanımladığı birincil baz plan kullanılarak hesaplanır; hangisinin kullanılacağı Project Details'in Settings sekmesindeki bir tercihe bağlıdır. Bu tercih sonucu kullanıcıdan kullanıcıya değiştirebileceği için raporu paylaşmadan önce kontrol edin.
CPI ve SPI'yı raporlamak
Kazanılmış değer değerleri aktivite tablosunda sütun olarak görünür. Oracle'ın kazanılmış değer sütunları arasında bütçe (BAC), planlanan değer maliyeti, kazanılmış değer maliyeti, maliyet sapması, takvim sapması, CPI, SPI, tamamlanma tahmini (EAC) ve tamamlanma sapması bulunur. Sütunları layout'a ekleyip aktiviteleri WBS'ye göre gruplarsanız her WBS düzeyinin endeksini görürsünüz.
Formüller Oracle'da şöyle verilir:
- Kazanılmış değer maliyeti = BAC × performans yüzdesi.
- Planlanan değer maliyeti = BAC × takvim yüzdesi.
- CPI = kazanılmış değer maliyeti ÷ gerçekleşen maliyet.
- SPI = kazanılmış değer ÷ planlanan değer.
- Maliyet sapması = kazanılmış değer − gerçekleşen maliyet.
- Takvim sapması = kazanılmış değer − planlanan değer.
Oracle'a göre CPI'ın birin altında olması gerçekleşen maliyetin aşıldığını, SPI'ın birin altında olması planlanandan az iş yapıldığını gösterir. Endeksleri tek başına değil birlikte okuyun: CPI düşük, SPI yüksek ise iş hızlı ama pahalı ilerliyor demektir.
Endeksler, ayarlanan tekniklerin ürünüdür
Teknikten endekse
- Teknik seçimiWBS bazında yüzde ve ETC tekniği belirlenir.
- Temel değerlerKazanılmış değer, planlanan değer ve gerçekleşen maliyet hesaplanır.
- EndekslerCPI maliyet, SPI takvim performansını gösterir.
- Tahmin ve kararETC ve EAC ile tamamlanma tahmini yapılır, düzeltici eylem seçilir.
Sık yapılan hatalar
- Tekniği seçmeden endeksleri okumak. Aynı ilerleme, farklı teknikte farklı kazanılmış değer üretir.
- Baz plan almadan analiz yapmaya çalışmak. Planlanan değer baz plana dayanır; baz plan yoksa endeksler anlamsız çıkar.
- Maliyet yüklemesinin eksik olmasını fark etmemek. Maliyeti yüklenmemiş aktiviteler kazanılmış değere katkı vermez, endeks bu yüzden olduğundan iyi görünür.
- Tüm WBS öğelerinde aynı tekniği kullanmak. Fiziksel ölçülebilir iş ile paket teslimi aynı yöntemle ölçülmez.
- Baz plan tercihini kontrol etmemek. Proje baz planı ile kullanıcının birincil baz planı farklıysa farklı kullanıcılar aynı projede farklı endeks görebilir.
- Veri tarihini güncellemeden rapor almak. Planlanan değer veri tarihine göre hesaplanır; eski bir veri tarihi sapmayı yanlış gösterir.
Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız
Primavera P6 ile İş Programı Hazırlama programı, kazanılmış değer ve performans analizi modülünü kaynak ve maliyet yükleme ile baz plan yönetiminin ardından ele alır. İnşaat Proje Yöneticiliği Sertifika Programı kazanılmış değer analizi ve maliyet kontrolü modülüne sahiptir.
Proje kontrol uzmanları için asıl kazanım, endeksi okumaktan önce hangi tekniğin hesapladığını bilmek ve sapmayı araca değil nedene bağlamaktır.
İlgili Mindset programı
Primavera P6 ile Proje Yönetimi Eğitimi
Sık sorulan sorular
Kazanılmış değeri hangi baz plana göre hesaplar?
Her proje için kazanılmış değer, projenin baz planı ya da her kullanıcının tanımladığı birincil baz plan kullanılarak hesaplanır; hangisinin kullanılacağı Project Details'in Settings sekmesindeki bir tercihe bağlıdır. Ayrıca Admin Preferences'ta baz planın tamamlanma değerleri mi, planlanan değerler mi, güncel mi planlanan tarihler mi kullanılacağı seçilir.
WBS kilometre taşı tekniğinde ağırlık nasıl verilir?
WBS öğesinin WBS Milestones sekmesinde kilometre taşlarını tanımlayıp her birine, diğerlerine göre önemini gösteren bir ağırlık yazarsınız. Bir kilometre taşı tamamlandıkça WBS öğesinin yüzdesi, tamamlanan taşın ağırlığının kalanlara oranına göre hesaplanır. Bu yüzden aktivitelerin yarısı bitmiş olsa bile yüzde, taş ağırlıklarına göre farklı çıkabilir.
CPI düşük çıkarsa ne yapmalıyım?
CPI'ın birin altında olması, kazanılmış değerin gerçekleşen maliyetin gerisinde kaldığını gösterir. Önce teknik ayarın ve maliyet yüklemesinin doğru olduğunu doğrulayın; sonra hangi WBS düzeyinde sapma olduğuna bakın. Neden belliyse ETC tekniğini bu varsayıma göre seçin (sapma tekrarlanacaksa CPI'a dayalı performans faktörü).
Bitince tam değer tekniği ne zaman tercih edilir?
İlerlemenin güvenilir ölçülemediği ya da kısa sürede biten işlerde. Kazanılmış değer, aktivite bitene kadar sıfır kaldığı için ilerlemeyi geç gösterir; ama yanlış yüzde girme riskini ortadan kaldırır. Uzun süren işlerde bu teknik SPI'ı gereksiz düşük gösterebilir.
CPI ve SPI neden tek başına yorumlanmamalı?
İkisi farklı soruyu yanıtlar: CPI harcanan paraya karşı kazanılan değeri, SPI planlanan işe karşı yapılan işi ölçer. CPI düşük ama SPI yüksekse iş hızlı ama pahalı ilerliyordur; ikisi birlikte düşükse hem maliyet hem takvim kontrolden çıkmıştır. Endekslerin dayandığı tekniklerin ve baz planın doğru olduğunu da doğrulamadan karar vermeyin.
İlgili rehberler
İlgili eğitimler
Kategori: Proje Yönetimi ve Çeviklik