Monolitik Mimari Nedir? Avantajları ve Dezavantajları

Monolitik mimari nedir?

Monolitik mimari, bir uygulamanın tüm bileşenlerinin tek bir kod tabanında birlikte geliştirilip tek birim olarak derlendiği ve dağıtıldığı yazılım yapısıdır. Arayüz, iş mantığı ve veri erişim katmanı aynı uygulamanın içindedir; çoğu zaman tek bir veritabanını paylaşırlar.

Bu, "eski" ya da "kötü" anlamına gelmez. Monolit yalnızca dağıtım ve paketleme biçimini anlatır. İçi iyi modüllere ayrılmış, düzenli bir monolit, dağınık bir mikroservis yapısından çok daha sağlıklı olabilir.

Nasıl çalışır?

Tüm özellikler aynı süreç içinde çalışır. Bir sipariş verildiğinde ürün, stok, ödeme ve bildirim modülleri birbirini doğrudan fonksiyon çağrısıyla çağırır; ağ üzerinden istek göndermeye gerek kalmaz. Uygulama tek bir paket olarak sunucuya yüklenir; ölçeklemek gerektiğinde aynı paketin birden fazla kopyası çalıştırılır.

Değişiklik yaparken ekip tek bir depoda çalışır, test eder ve bütün uygulamayı birlikte yeni sürüme taşır.

Küçük bir örnek

Örneğin bir çevrimiçi eğitim platformu; kullanıcı yönetimi, ürün kataloğu, sepet, ödeme ve sertifika modüllerini tek bir uygulama olarak yazmış olsun. Geliştirici sepetten ödemeye geçişi değiştirdiğinde, değişiklik aynı kod tabanında yapılır ve bütün sistem tek seferde test edilip yayımlanır.

Başlangıçta bu çok verimlidir: tek depo, tek dağıtım, kolay hata ayıklama. Sorunlar uygulama ve ekip büyüdükçe ortaya çıkar.

Avantajları

• Basitlik: Tek proje, tek dağıtım, tek izleme noktası.
• Hızlı başlangıç: Erken aşamada servis sınırları ve ağ iletişimi tasarlamaya gerek yoktur.
• Kolay hata ayıklama: Tüm çağrılar aynı süreçte izlenebilir.
• Tutarlı veri işlemleri: Tek veritabanında işlemler (transaction) doğal biçimde atomiktir.
• Düşük operasyonel yük: Servis keşfi, dağıtık izleme gibi ek altyapı gerekmez.

Küçük ve orta ölçekli ürünlerde, ekip küçükken ve alan sınırları henüz belirsizken bu avantajlar belirleyicidir.

Dezavantajları

• Büyüdükçe karmaşıklık: Kod tabanı genişleyince bağımlılıklar iç içe geçer, değişikliğin etkisini öngörmek zorlaşır.
• Tek birim olarak dağıtım: Küçük bir değişiklik için bütün uygulama yeniden yayımlanır; bir hata tümünü etkileyebilir.
• Ölçekleme sınırı: Yalnızca yoğun modülü ölçeklemek yerine uygulamanın tamamı çoğaltılır.
• Teknoloji bağımlılığı: Tüm modüller çoğunlukla aynı dil ve çerçeveyle yazılır.
• Ekip bağımlılıkları: Çok sayıda ekip aynı kod tabanında birbirinin işini bekleyebilir.

Monolit mi mikroservis mi?

Karar teknolojik moda değil, ihtiyaca göre verilir. Alan sınırları belirsizse, ekip küçükse ve ürün henüz arayış halindeyse monolit çoğunlukla mantıklı bir başlangıçtır. Bağımsız ölçeklenmesi gereken parçalar, birbirinden bağımsız çalışan çok sayıda ekip ve farklı yayın ritimleri ortaya çıkınca mikroservise geçiş düşünülür.

Geçiş genellikle bir anda değil, parça parça yapılır. Strangler Fig deseni, monolitin yanına yeni servisler kurup trafiği kademeli olarak taşıyarak eski yapıyı küçültmeyi hedefler. Modüler monolit ise iki dünyanın arasında, tek dağıtım içinde net iç sınırlar kuran bir seçenektir.

Mindset programlarında monolitik mimari

Monolitten Mikroservise Geçiş Stratejisi programı karar çerçevesi ve hazırlık değerlendirmesi, alan analizi ve servis sınırları, kademeli ayrıştırma teknikleri, veri ayrıştırma stratejileri, servisler arası entegrasyon, operasyon, ölçüm ve yol haritası modüllerinden oluşur.

Strangler Fig ile Monolitten Mikroservise Kademeli Geçiş ve Strangler Fig ile Aşamalı Monolit Modernizasyonu programları yönlendirme katmanı, veri bölme ve veri sahipliği, entegrasyon ve koruyucu katman konularını işler.