Empati Haritası (Empathy Map) Nedir?
Sözlük

Empati Haritası (Empathy Map) Nedir?

Hazırlayan: Mindset Institute EditörlüğüGüncellendi: 3 dk okuma

Empati haritası, kullanıcının ne söylediğini, düşündüğünü, yaptığını ve hissettiğini tek sayfada toplayan görsel araçtır. Bölümleri ve örneği.

Empati haritası nedir?

Empati haritası, bir ekibin belirli bir kullanıcı ya da kullanıcı segmenti hakkında bildiklerini tek bir görselde toplayan ortak çalışma aracıdır. Amaç, ekibin kullanıcının ihtiyaçları konusunda ortak bir anlayış kurmasıdır.

Nielsen Norman Group'un tanımıyla harita, ortadaki kullanıcı ve çevresindeki bölümlerden oluşur. Bir yolculuk haritası gibi sıralı değildir; belirli bir andaki zihin durumunu ve davranışı yakalar.

Bölümler ne anlatır?

Haritanın bölümleri şunlardır:

  • Söyler (says): Araştırmadan alınmış doğrudan alıntılar. Mümkünse belirli bir sorunu işaret edecek kadar somut olmalıdır.
  • Düşünür (thinks): Kullanıcının aklından geçenler, özellikle yüksek sesle söylemekten çekinebileceği şeyler.
  • Yapar (does): Gözlemlenebilir davranışlar. Kullanıcının söylediğiyle yaptığı çoğu zaman farklıdır.
  • Hisseder (feels): Duygular; bir sıfat ve nedenini açıklayan kısa bir not olarak yazılır.

Bölümler arasındaki çelişkiler ya da boş kalan bir bölüm değerli bir işarettir: daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu gösterir.

Nasıl çalışır? Kısa bir örnek

Örneğin bir mobil bankacılık uygulamasında fatura ödeme ekranını inceleyen bir ekip, görüşme kayıtlarından Ayşe adlı kurgusal bir kullanıcı için harita çıkarır.

Söyler: "Ödeme gitti mi, emin olamıyorum." Düşünür: "Yanlış hesaba gittiyse kimi arayacağım?" Yapar: Ödeme sonrası ekranı kapatıp hesap hareketlerine bakar, sonra şubeyi arar. Hisseder: Tedirgin, çünkü onay mesajı belirsiz.

Bu tablo, ekibe somut bir tasarım sorusu verir: ödeme sonrası onay ekranı neden güven vermiyor ve hareketlere bakma ihtiyacı nasıl ortadan kalkar.

Nasıl hazırlanır?

NN/g'nin önerdiği akış kabaca şöyledir. Önce kapsamı belirleyin ve her seferinde tek bir kullanıcı ya da persona haritalayın. Sonra görüşme, saha çalışması, günlük çalışması veya destek talepleri gibi nitel araştırma verisini toplayın; her not bir kaynağa dayanmalıdır.

Ekip üyeleri önce bireysel olarak not üretir ki ilk konuşan kişi diğerlerini yönlendirmesin. Ardından notlar birlikte kümelenir, temalar adlandırılır, tekrarlar ve boşluklar tartışılır. Son olarak haritaya kullanıcı adı, açık sorular, tarih ve sürüm bilgisi eklenir.

Sık yapılan hatalar ve ilişkili kavramlar

En yaygın hata, varsayımları bulgu gibi haritalamaktır. Kanıtla desteklenmeyen bir not, haritayı ekibin kendi önyargısının görseline çevirir. Diğer hatalar: haritayı tek seferlik teslimat saymak, segmenti çok geniş tutup çelişkili notlar toplamak ve kullanıcılar değiştiği halde haritayı güncellememek.

Persona, haritadan farklı olarak segmentin hedef ve davranışlarını kalıcı bir profile dönüştürür; birleştirilmiş empati haritaları personaya giden ilk adım olabilir ama onun yerini tutmaz. Müşteri yolculuğu haritası da zaman içindeki adımları gösterir.

Mindset programlarında empati haritası

UX/UI Bootcamp ve UX / UI Uzmanlığı Sertifika Programı müfredatında "Persona, Kullanıcı Yolculuğu ve Empati Haritası" modülü yer alır. Empatik Liderlik ve Empatik İletişim eğitiminde ise "Empati Haritası ve Perspektif Alma" başlığı bulunur; bu bağlamda araç, tasarımdan çok liderlik ve ekip iletişimi için kullanılır.

İlgili Mindset programı

UX/UI Bootcamp

Sık sorulanlar

Sık sorulan sorular

Empati haritası ile persona aynı şey midir?

Hayır. Empati haritası belirli bir kullanıcının ya da segmentin zihin durumunu ve davranışını bir anlık görüntüde toplar ve çalışma süresince güncellenir. Persona ise segmenti temsil eden kalıcı bir profildir. Birleştirilmiş empati haritaları personaya hazırlık olabilir, fakat personanın yerine geçmez. İkisini birlikte kullanmak mümkündür: önce harita çıkarılır, sonra bulgular profile dönüştürülür.

Araştırma yapmadan empati haritası çıkarılabilir mi?

Sınırlı araştırmayla da çıkarılabilir, fakat varsayım ile kanıtı birbirinden ayırmak şarttır. Doğrulanmamış notlar açıkça varsayım diye işaretlenmeli, sonraki araştırmalarla sınanmalıdır. Aksi halde harita, ekibin kendi görüşünü yansıtan ve yanıltıcı bir güven veren bir belgeye dönüşür. Araştırma ilerledikçe haritayı güncellemek ve her notu bir kaynağa bağlamak bu riski azaltır.

Empati haritası sadece UX ekipleri için mi?

Hayır. Ürün, pazarlama, satış ve destek ekipleri de müşterilerini anlamak için kullanabilir. Liderlik ve ekip gelişimi çalışmalarında da bir kişinin bakış açısını anlamak için uyarlanır. Bölümler aynı kalır; yalnızca verinin geldiği kaynak ve haritanın amacı değişir.

Haritada hangi bölüm en çok bilgi verir?

Tek bir bölüm değil, bölümler arasındaki tutarsızlıklar bilgi verir. Kullanıcı bir şey söyleyip başka bir şey yapıyorsa ya da düşündüğüyle hissettiği çelişiyorsa, bu tasarım açısından en değerli fırsat alanıdır. Bu yüzden notları ayrı ayrı değil, bölümleri birlikte okuyun.

Empati Haritası Nedir? Bölümler ve Örnek