ITIL Foundation (Version 5) nedir, sınavı nasıl işler ve kime uygundur?

ITIL Foundation (Version 5) nedir?

ITIL, bir kurumun dijital ürün ve hizmetlerini tasarlarken, sunarken ve iyileştirirken izleyeceği ortak yönetim pratiklerini bir araya getiren çerçevedir. Sertifika şemasını PeopleCert yönetir. Çerçevenin güncel sürümü ITIL (Version 5) adıyla yayımlanmıştır ve ITIL Foundation (Version 5) bu şemanın giriş sertifikasıdır. PeopleCert, Foundation'ı ITIL çerçevesine giriş noktası ve ileri sertifikaların başlangıcı olarak tanımlar.

Resmî tanıma göre sertifika, dijital ürün ve hizmet yönetiminin temelini kurar: değeri ürün ve hizmetin tüm yaşam döngüsü boyunca sunmak için gereken temel kavram ve uygulamalar, yapay zeka destekli ortamlar da dahil olmak üzere ele alınır. Konu başlıklarında hizmetin yanında ürün kavramı da merkezde yer alır.

PeopleCert sertifikayı her kariyer aşamasına uygun görür ve ürün sayfasında ön koşul listelemez. Bu nedenle hizmet masası, operasyon, yazılım geliştirme, ürün yönetimi ya da kurumsal mimari gibi farklı rollerde çalışanlar için ortak bir dil sağlar.

Sınav hangi konuları ölçüyor?

PeopleCert'in ITIL Foundation (Version 5) sayfasında listelenen konu başlıkları şunlardır:

• Dijital ürün ve hizmet yönetimi kavramları
• Değerin birlikte yaratılması (value co-creation)
• Ürün ve hizmet yönetiminin boyutları
• ITIL Değer Sistemi
• ITIL Yol Gösterici İlkeleri
• Ürün ve hizmet yaşam döngüsü
• ITIL yönetim uygulamaları
• Sürekli iyileştirme
• Değer akışı haritalama ve yönetimi

Bu liste, sınavın tanım ezberinden çok kavramların birbirine nasıl bağlandığını sorduğunu gösterir. Örneğin bir müşteri şikâyetinin hangi değer akışı adımında ortaya çıktığını ve hangi yönetim uygulamasının bu adımı iyileştirmeye yardım ettiğini düşünebilmek, tek tek terim bilmekten daha işe yarar. Türkçe karşılıklar editoryal çeviridir; sınav İngilizce terimlerle sorulduğu için resmî İngilizce adları da öğrenmek gerekir.

Sınavın biçimi

PeopleCert'in ürün sayfasına göre ITIL Foundation (Version 5) sınavı:

• 40 sorudan oluşur,
• çoktan seçmelidir,
• 60 dakika sürer,
• kapalı kitaptır,
• geçmek için en az yüzde 65 başarı gerektirir.

Sınav dokuz dilde sunulur: İngilizce, Çince, Fransızca, Almanca, İtalyanca, Japonca, Lehçe, Brezilya Portekizcesi ve İspanyolca. Türkçe bu listede yer almaz, bu yüzden Türkiye'deki adayların İngilizce terminolojiye hazırlıklı olması gerekir. Güncel sınav ücretleri ve paket seçenekleri PeopleCert'in resmî sitesinde yayımlanır.

Süre sınırlı olduğu için benzer seçenekleri ayırt edebilmek adına kavramları hızlı tanımak gerekir.

ITIL 4 Foundation sahipleri için Bridge yolu

ITIL 4 sertifikası olanlar Foundation'ı baştan almak zorunda değildir. PeopleCert bu kişiler için ITIL Foundation Bridge (Version 5) modülünü sunar. Resmî sayfaya göre Bridge yalnız ITIL Foundation (Version 5) ile gelen güncellemelere odaklanır ve ITIL Foundation (Version 5) sertifikasına götürür.

• Uygunluk: herhangi bir ITIL 4 sertifikası; ITIL 4 Specialist: Acquiring and Managing Cloud Services ile ITIL 4 Specialist: Sustainability in Digital and IT hariç.
• Değerlendirme: 20 çoktan seçmeli soru, 30 dakika, kapalı kitap, en az yüzde 65.
• Ön koşul olan ITIL 4 sertifikasının tamamlandığı kanıtlanmadan sınav sonucu açıklanmaz.

PeopleCert'in ITIL SSS sayfasına göre Bridge isteğe bağlıdır: ITIL 4 sertifikaları, Version 5'teki tüm üst düzey sertifikalar için ön koşul olarak tam tanınır. Aynı sayfa Bridge modülünün son kullanım tarihini 31 Aralık 2027 olarak verir. ITIL v3 Foundation ise Version 5 üst düzey sertifikaları için ön koşul olarak kabul edilmez.

ITIL 4 Foundation hâlâ alınabilir mi?

PeopleCert'in ITIL SSS sayfasına göre ITIL 4 ve ITIL (Version 5) bir süre paralel yürür. Aynı sayfadaki mevcut plan, tüm ITIL 4 modüllerinin 31 Aralık 2027 tarihinde kullanımdan kaldırılmasıdır. ITIL 4 sınav kuponlarının geçerlilik tarihlerinin ise ileride duyurulacağı belirtilir.

Bu tablo karar verirken şu soruları öne çıkarır:

• Kurumunuz ya da iş ilanı açıkça ITIL 4 mü istiyor, yoksa güncel ITIL sertifikası mı?
• İleri modüllere geçmeyi düşünüyorsanız, hangi sürümün modüllerini hangi takvimle alacaksınız?
• Elinizde zaten ITIL 4 Foundation varsa Bridge mı yeterli, yoksa doğrudan ileri modüle mi geçeceksiniz?

Sıfırdan başlayan biri için Version 5 Foundation, şemanın bugünkü giriş noktasıdır. Planlanan tarihler değişebileceği için kararı vermeden önce resmî SSS sayfasını yeniden kontrol edin.

Sertifikanın yenilenmesi

PeopleCert, ITIL (Version 5) sertifikalarının üç yıllık yenileme tarihiyle verildiğini belirtir. Ürün sayfası yenileme için 60 CPD puanı gerektiğini yazar. Resmî kaynaklarda gösterilen yollar şunlardır:

• Sürekli mesleki gelişim (CPD) programında üç yıl üst üste her yıl 20 CPD puanı kaydetmek,
• yenileme tarihinden önce aynı ürün grubundan başka bir sertifika almak,
• aynı sertifikayı yeniden almak.

İkinci yol, kariyerinde ilerlemek isteyen biri için iki işi birden görür: bir ileri modülü tamamlarken Foundation sertifikasını da güncel tutarsınız.

Hazırlık yolu ve sık yapılan hatalar

Etkili bir hazırlık sırası şöyle kurulabilir:

• Önce değer sistemi ve ürün ile hizmet yönetiminin boyutları gibi büyük resmi oturtun.
• Yol gösterici ilkeleri kendi işinizden birer örnekle eşleştirin.
• Ürün ve hizmet yaşam döngüsünü, ekibinizin yürüttüğü gerçek bir değişiklik üzerinden adım adım çizin.
• Örnek sınavları süre tutarak çözün ve yanlışlarınızı konu başlığına göre gruplayın.

Sık yapılan hatalar:

• ITIL 4 kaynaklarıyla Version 5 sınavına hazırlanmak: konu başlıkları değişti, resmî müfredatı esas alın.
• Ürün kavramını atlamak: yeni sürüm hizmet kadar ürün yönetimini de ölçer.
• İngilizce terimleri ihmal etmek: sınav Türkçe sunulmuyor.

Mindset programlarında ITIL nerede çalışılır?

Mindset'in ITIL® 4 Foundation Eğitimi ITIL 4 içeriğine dayanır; hizmet değer sistemi, yol gösterici ilkeler ve hizmet değer zinciri gibi kavramlarla hizmet masası, operasyon ve BT yönetimi ekiplerine ortak bir dil kazandırmayı hedefler.

Bu içerik ITIL 4 Foundation kapsamıdır ve ITIL Foundation (Version 5) sınav konularının yerini tutmaz. Version 5 sınavına girmeyi planlıyorsanız PeopleCert'in güncel konu listesini esas alın; ITIL 4 içeriği ise kavramsal temeli kurmak ya da ITIL 4 Foundation hedefleyenler için uygundur.