Primavera P6'da aktivite ilişkileri nasıl kurulur

İlişki türleri ne söyler?

Aktiviteler arasındaki ilişki, öncülün başlangıcı ya da bitişiyle ardılın başlangıcı ya da bitişi arasındaki bağı tanımlar. P6'daki türler ve Oracle'ın kısa tanımları şöyledir:

• Finish to Start (FS): Ardıl, öncül bitmeden başlayamaz.
• Start to Start (SS): Ardıl, öncül başlamadan başlayamaz.
• Finish to Finish (FF): Ardıl, öncül bitmeden bitemez.
• Start to Finish (SF): Ardıl, öncül başlamadan bitemez.

Sahadan bir örnek: kalıp montajı bitmeden donatı yerleştirilemez; bu FS ilişkisidir. Donatı ekibi, kalıp montajı başladıktan bir süre sonra aynı bölgede çalışmaya başlayabiliyorsa SS ilişkisi ve bir miktar lag kullanılır. Beton dökümü ile saha temizliğinin aynı gün bitmesi gerekiyorsa FF devreye girer. SF en nadir kullanılandır ve çoğu programda gerekmez.

İlişki türü seçimi yalnız gösterim değildir; hesaplanan erken ve geç tarihleri, bolluğu ve kritik yolu doğrudan belirler. Yanlış tür, doğru görünen ama sahayla uyuşmayan bir program verir.

Neden çoğunluk Finish to Start olmalı?

P6'nın Schedule Check raporunda ilişki türlerinin yüzdesini gösteren bir bölüm vardır. Oracle'ın uyarısı açıktır: program kararlılığı için ilişkilerin çoğu Finish to Start olmalıdır. SS ve FF ilişkileri geçerli araçlardır ama programı daha duyarlı yapar; bir aktivitenin süresi değişince ilişkili uç tarihleri beklenmedik biçimde kayabilir.

Pratikte kural şudur: önce FS ile kurun, sahada gerçekten paralel ilerleyen işleri gördüğünüzde SS veya FF'ye geçin. Her SS veya FF için "neden FS yetmiyor" sorusuna bir cevabınız olsun. Bölgelere ayrılmış işlerde (kalıp, donatı, beton) bölgeyi ayrı aktivite yapıp FS kullanmak çoğu zaman SS ve lag kurmaktan daha okunur sonuç verir.

Rapor ayrıca uçları da gerçekleşmiş bağları değerlendirme dışı bırakır; yani geçmişte tamamlanmış işlerin ilişkileri tür dağılımınızı bozmaz.

P6'da ilişki nasıl eklenir?

Birinci yol Activity Network görünümünde çizmektir. Fare imlecini öncül aktivite kutusunun kenarına getirin; imleç ilişki imlecine dönünce basılı tutup ardıl kutuya sürükleyin ve bırakın. Çıkış ve varış kenarı türü belirler: öncülün sağ kenarından ardılın sol kenarına çizerseniz FS, sağ kenardan sağ kenara çizerseniz FF, sol kenardan sol kenara çizerseniz SS, sol kenardan sağ kenara çizerseniz SF oluşur. Sürüklerken beliren ipucu penceresi hangi türün oluşacağını gösterir.

İkinci yol Activity Details'tir. Relationships sekmesinde Predecessors ve Successors bölümleri vardır; Assign düğmesi seçili aktiviteye öncül ya da ardıl ekler. İlişki türü sütununa çift tıklayarak türü, lag sütununa çift tıklayarak lag değerini değiştirirsiniz. Relationships sekmesindeki veri Predecessors ve Successors sekmeleriyle eşgüdümlüdür; hangisinden girerseniz diğerinde görünür.

Her ilişkiye açıklama (comment) yazabilirsiniz. Özellikle lag veya SS gibi nedeni açık olmayan bağlarda neden yazmak, programı devralan kişiye zaman kazandırır.

Lag: bekleme süresi ve sakıncası

Lag, bir ilişkiye eklenen planlı gecikmedir. Örneğin betonun yeterli mukavemete ulaşması için döküm ile kalıp sökümü arasına FS ilişkisi ve bir bekleme koyabilirsiniz. Lag Activity Details'te ilişki satırında ayrıca girilir ve çift tıklayarak değiştirilir.

Sakıncası, bekleme süresinin programda görünmez bir iş gibi durmasıdır. Oracle'ın Schedule Check bölümü pozitif lag'li ilişkileri ayrı raporlar ve nedenini açıklar: lag'ler bolluğu manipüle edebilir ve programı kısıtlayabilir. Oracle çözüm olarak lag'i bir aktiviteyle değiştirmeyi önerir.

Bu yüzden "kür süresi" gibi gerçek bir bekleme için lag yerine ayrı bir aktivite açın. Aktivite ekranda görünür, sorumlusu ve süresi olur, ilerleme durumu izlenir. Lag ise yalnız doğası gereği iş olmayan, ilişkiye gömülü küçük ayarlamalar için kalmalıdır.

Lag'in hangi takvimle sayılacağı ayrıca bir zamanlama ayarıdır: Calendar for scheduling Relationship Lag seçeneği bekleme sürelerini hangi takvime göre hesaplayacağını belirler. Zamanlama seçenekleri sayfasında bu ayar anlatılır.

Sık yapılan hatalar

• Öncülü olmayan ya da ardılı olmayan aktiviteler bırakmak. Açıkta kalan uçlar kritik yolu güvenilmez yapar.
• Her yerde SS ve FF kullanmak. Bu, programı küçük süre değişikliklerinde bile oynak yapar.
• Gecikmeleri lag ile saklamak. Bekleme gerçekse aktivite olmalı.
• İlişki yönünü ters bağlamak. Çizim yaparken öncülü ardıldan ayırmak için sürüklemeye hangi kutudan başladığınıza dikkat edin; hint penceresi türü gösterir.
• Kısıtları ilişki yerine kullanmak. Sıra ilişkiyle kurulmalı, kısıt yalnız dış tarihler için kalmalı.

Güvenli başlangıç düzeni: önce tüm ilişkileri FS ile kurun, açıkta kalan aktivite olmadığını kontrol edin, sonra sahada gerçekten paralel ilerleyen işleri tek tek SS veya FF'ye çevirin.

Bir kontrol alışkanlığı da işe yarar: program her güncellendiğinde Check Schedule raporunu çalıştırıp ilişki türü dağılımına ve pozitif lag'li bağlara bakın. Dağılım FS'den uzaklaşmışsa ya da lag'ler çoğalmışsa, sahadaki hızlı çözümlerin programa sızmış olduğunu görürsünüz ve düzeltmeyi vakit geçmeden yaparsınız.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız

Mantıksal bağlar, bir programın omurgasıdır. Primavera P6 ile İş Programı Hazırlama programı mantıksal bağlar ve kritik yol analizi modülüne sahiptir; Primavera P6 ile Proje Yönetimi Eğitimi ise zaman çizelgesi ve kritik yol analizini ele alır.

Görev tanımı planlama olan çalışanlar için asıl kazanım, ilişkileri kurarken program kararlılığını koruyacak tasarım alışkanlıklarını edinmektir.