Bir şirket BIM'e nasıl geçer: pilottan yaygınlaştırmaya

Geçişi şirket düzeyinde planlamak ve mevcut durumu tespit etmek

BIM'e geçmek isteyen şirketlerin en sık yaptığı hata, işi bir yazılım alımı olarak görmektir. Lisans alınır, birkaç kişi eğitime gönderilir, ilk projede eski alışkanlıklarla yeni araç yan yana çalışmaya zorlanır. Sonuç, aynı çizim işinin daha ağır bir araçla yapılmasıdır.

Geçişi şirket düzeyinde planlamak, önce birkaç soruya yanıt aramak demektir. Neden geçiyoruz: müşteri mi talep ediyor, koordinasyon hatası mı azaltılmak isteniyor, yoksa rekabet için mi? Hangi projelerde kullanacağız: yalnız yeni işlerde mi, mevcutlarda da mı? Kim sahiplenecek: bu iş bir kişinin gönüllü uğraşı mı, yönetimin atadığı bir sorumluluk mu?

Bu yanıtlar yazılı olmadan ilerleyen geçişler, ilk zorlukta eski yönteme döner. Proje düzeyindeki BIM Uygulama Planı (BEP) bu sayfanın konusu değildir; o, tek bir projede BIM'in nasıl yürütüleceğini anlatır ve BIM uygulama planı sayfasında ele alınır. Burada soru şirketin kendisinin hazır olup olmadığıdır.

Yol haritası, bugünkü durumdan çıkar. Şirketin mevcut işlerine bakarak şu soruların yanıtını toplayın. • Bugün hangi çıktıları üretiyoruz: çizim seti, metraj, raporlar? • Hangi araçlar kullanılıyor ve kim hangisinde yetkin? • Müşteriler ve ortaklar hangi bilgi biçimini ve hangi koordinasyon düzenini bekliyor? • Dosyalar nerede duruyor, güncel sürümü kim biliyor? • Hatalar en çok nerede çıkıyor: disiplinler arası çelişki, revizyon takibi, metraj tutarsızlığı?

Bu envanter birkaç iş görür. Bir yandan BIM'den en çok fayda görecek alanı gösterir; en çok koordinasyon hatası yaşanan iş, pilot için doğal adaydır. Öte yandan eğitim ihtiyacının haritasını çıkarır. Ofiste çizim araçlarında usta ama model mantığına yabancı birçok kişi olabilir; bu fark eğitim planına yansımalıdır. BIM'in CAD'den farkını net görmek için BIM ve CAD karşılaştırması işe yarar.

Pilot proje seçimi ve yürütülmesi

Pilot, geçişin deneme tahtasıdır; başarısız olursa geçiş değil, yöntem düzeltilir. Bu nedenle seçim kriterleri önemlidir. • Gerçek bir iş olsun, ama ticari riski şirketi sarsmayacak büyüklükte. • Süresi makul, ekip sayısı sınırlı olsun; öğrenilenleri toplamak için zaman kalsın. • Müşteri ya da iş ortağı BIM çıktısı bekliyorsa daha iyi; beklenti net olur. • Projenin bir sahibi olsun: BIM sorumlusu atanmış, süreci yöneten ve kayıt tutan biri.

Pilot boyunca bazı şeyler yazılır. Bir tanesi, ne işe yaradı ve ne işe yaramadı: model şablonunun eksikleri, adlandırma sorunları, koordinasyon toplantısının akışı. Bir diğeri, tahmini ve gerçekleşen çaba: modelleme şimdiye kadarki çizime kıyasla ne kadar zaman aldı, nerede kazanç oldu, nerede kayıp? Ölçüm yoksa pilot bir anekdot olarak kalır, karar vermeye yetmez. Pilotun kapsamı belirlenirken proje için BIM kullanım senaryolarının seçimi de yapılır; bu iş BIM kullanım senaryoları sayfasında anlatılır.

Ofis standardını pilotla birlikte kurmak

Standart, geçişin ortak dilidir. Pilot sürerken ortaya çıkan her karar, ofis BIM standardının bir maddesine dönüşür. Standartta genellikle şunlar yer alır. • Proje şablonu: birimler, görünümler, pafta düzeni ve çizelge biçimleri. Şablon kurulumu Revit proje şablonu sayfasında anlatılır. • Adlandırma kuralları: dosya, görünüm, aile ve paylaşımlı parametre adları. • Model içeriği kuralları: hangi aşamada hangi eleman, hangi ayrıntı düzeyiyle modellenir. • Dosya paylaşımı ve ortak veri ortamı düzeni; bu konu ortak veri ortamı kurulumu sayfasında işlenir. • Kalite kontrol listesi: teslim öncesi modelin nelere göre denetleneceği.

Standardı bir kerede mükemmel yazmaya çalışmayın. Pilotta sınanmış, kısa ve kullanılan bir belge, uzun ama okunmayan bir belgeden değerlidir. Her pilot sonrasında sürümlenir.

Roller ve eğitim planı

Eğitim, kişilerin yerine rollerin gereksinimine göre planlanır. Geçişte genellikle belirgin roller ortaya çıkar: modelleyiciler, modelin yönetimi ve koordinasyonundan sorumlu kişiler, ve projeyi yöneten ya da karar veren yöneticiler.

Modelleyiciler için araç eğitimi ve model üretimi, koordinatör için model birleştirme, çakışma kontrolü ve toplantı yönetimi, yöneticiler için ise BIM'in hangi kararlara bilgi sağladığı ve bir BIM projesinin nasıl izleneceği temel konulardır. Yöneticilerin araç öğrenmesi gerekmez ama modelden ne istenebileceğini bilmeleri gerekir; aksi halde BIM çıktıları raflarda kalır.

Eğitimi bir kerelik etkinlik değil, pilot ve yaygınlaştırma aşamalarına yayılmış bir süreç olarak planlayın. Ekip pilotta gerçek sorunlarla karşılaştıktan sonra aldığı eğitimi daha iyi içselleştirir. Kurumsal eğitim ihtiyacı belirginleştiğinde bu planın ekibe özel bir program olarak kurulması da mümkündür.

Yazılım ve donanımı en sona bırakmak

Yazılım seçimi, hedefler ve standartlar belli olduktan sonra daha kolaydır. Hangi disiplinlerin hangi araçları kullanacağı, ortaklarla veri alışverişi için hangi biçimlerin gerektiği ve model koordinasyonu için hangi aracın kullanılacağı bu aşamada netleşir. Dosya biçimi açısından açık biçimlerin rolü, IFC dosyası dışa aktarma sayfasında işlenir.

Donanım ve bulut altyapısı da aynı mantıkla seçilir: büyük modellerin açılma hızı, aynı anda çalışan kişi sayısı ve ortak veri ortamının erişimi. Lisans kararlarını pilotun kapsamıyla sınırlı tutmak, tüm şirkete yayılan bir yatırıma pilot sonuçlarını görmeden girişmekten daha güvenlidir.

Yaygınlaştırma ve ölçme

Pilot tamamlandığında sıra, öğrenilenleri bir sonraki projeye taşımaktır. Burada şu işler önceliklidir: standardı pilot bulgularıyla güncellemek, ilk pilotun deneyimli kişilerini yeni projelere dağıtarak bilgiyi yaymak ve bir ölçü seti belirleyip her projede tutarlı ölçmek.

İzlenecek göstergeler rakamdan çok eğilimi anlatmalıdır: koordinasyon toplantılarında çıkan çakışmaların zaman içinde azalıp azalmadığı, bilgi talebi (RFI) sayısının eğilimi, teslim öncesi model kalite kontrolünde çıkan bulguların niteliği, revizyon sürelerinin kısalması. Gösterge seçerken ölçümün kolay olmasından çok, kararı değiştirecek olması önemlidir.

Yaygınlaştırma bir kez tamamlanmaz. Sürüm değişiklikleri, yeni ekip üyeleri ve yeni müşteri beklentileri standardın sürekli bakımını gerektirir; bunun bir sorumlusu olmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Hedefi yazmadan yazılım almak. Araç seçilir ama kimse neyi çözdüğünü bilmez.
• Pilotu çok büyük seçmek. İlk deneyimde kritik bir projeyi yüklemek, hata payını sıfırlar ve ekibi korkutur.
• Standardı pilottan önce, tek başına bir uzmanın yazması. Kullanılmayan bir belge doğar.
• Eğitimi tek seferde ve herkese aynı şekilde vermek.
• Yöneticileri sürece katmamak. Model çıktısını talep etmeyen yönetim, BIM'in kullanılmasını da sağlamaz.
• Pilotu ölçmeden yaygınlaştırmak. Neyin işe yaradığı bilinmediğinde başarı da başarısızlık da tesadüf olur.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız?

BIM - Yapı Bilgi Modelleme Uzmanlığı Eğitimi, BIM süreçleri, proje yaşam döngüsü ve yazılım-araç yelpazesini birlikte ele alır; bir şirketin geçiş planına zemin olacak ortak dili kurar.

BIM Uygulama Planı (BEP) Hazırlama ve BIM Yönetişimi programı ise proje hedefleri, roller ve süreç tasarımı için uygun bir tamamlayıcıdır. Mimarlık ve mühendislik ofislerinin yöneticileri ve inşaat şirketlerinin teknik ofis liderleri için uygundur.