i18n Nedir? Yazılımda Uluslararasılaştırma ve Yerelleştirme Farkı
Bir ürünü başka bir dile çevirmek, yerelleştirmenin yalnızca bir parçasıdır. Uluslararasılaştırma, bu çeviriyi mümkün ve ucuz kılacak mühendislik hazırlığıdır; sonradan eklemek pahalıya gelir.
Bir bakışta
- i18n hazırlıktır, l10n uyarlamadır. Biri ürünü her dile açık tasarlar, diğeri belirli bir pazar için uyarlar.
- Çeviri, yerelleştirmenin yalnızca bir parçasıdır. Tarih, para birimi, sıralama ve yazı yönü de pazara göre değişir.
- Sabit yazılmış metin, i18n'in baş düşmanıdır. Arayüz metinleri koddan ayrılmadıysa her yeni dil kodu değiştirmeyi gerektirir.
- Geç kalmak pahalıdır. Sonradan ekleme, çoğu zaman mimariyi yeniden düzenlemek anlamına gelir.
i18n nedir
Uluslararasılaştırma (internationalization, kısaca i18n), bir ürünün farklı dil, bölge ve kültürdeki kullanıcılara sonradan kolayca uyarlanabilecek biçimde tasarlanıp geliştirilmesidir. Kısaltmadaki sayı, ilk ve son harf arasında kalan harflerin sayısını gösterir.
Bu işin kendisi çeviri değildir. i18n, çeviri yapılmasa bile değer taşıyan mühendislik çalışmasıdır: karakter kodlamasını doğru yönetmek, metinleri koddan ayırmak, tarih ve sayı biçimlerini sabit yazmamak gibi.
Uluslararasılaştırma hazırlar, yerelleştirme uyarlar
- Uluslararasılaştırma (i18n)Ürünün her dile açık olacak şekilde tasarlanması.
- Yerelleştirme (l10n)Belirli bir pazara göre dil, biçim ve kültür uyarlaması.
Yerelleştirme (l10n) neyi kapsar
Yerelleştirme (localization, l10n), ürünü belirli bir pazarın diline, kültürüne ve ihtiyaçlarına uyarlamaktır. Arayüz ve belgelerin çevirisinin ötesine geçer.
Tipik uyarlama alanları şunlardır: • Tarih, saat ve sayı biçimleri • Para birimi gösterimi • Alfabetik sıralama kuralları • Simge ve renklerin kültürdeki anlamı • Adres, telefon ve ad-soyad düzeni • Yerel yasal gereklilikler
Bu işleri yapan kişi çoğu zaman çevirmen, yerelleştirme uzmanı ve içerik editörünün birlikte çalıştığı bir ekiptir. i18n doğru yapıldıysa bu ekibin kod değiştirmesi gerekmez.
i18n'de pratik adımlar
Yazılımda uluslararasılaştırmanın temel ilkeleri nettir: • Arayüz metinlerini koda gömmeyin; dil dosyalarında tutun. • Karakterleri Unicode ile işleyin, eski kodlamalardan kaçının. • Tarih, sayı ve para birimini sabit biçimle değil, yerel ayara göre biçimlendirin. • Sağdan sola yazılan diller için arayüzü yönüne göre yeniden düzenlenebilir kurun. • Metin uzunluğundaki değişime hazır olun; bazı dillerde aynı ifade çok daha uzun yazılır.
Yerel ayar bilgisi olmadan yazılan kod, ilk yeni dilde kırılır.
Sık yapılan hata: metin birleştirme
En tipik hata, cümleyi parçalardan birleştirmektir. Kod "Sepette " ile adet sayısını ve " ürün var" ifadesini art arda eklediğinde, kelime sırası ve çoğul kuralları farklı olan bir dilde cümle bozulur.
Doğrusu, tam cümleyi tek bir şablon olarak tutmaktır: "Sepette {adet} ürün var". Çevirmen şablonun içindeki yer tutucuyu istediği yere koyabilir. Çoğul biçimleri de dile göre değiştiği için çeviri kütüphaneleri çoğul kurallarını destekler; bu desteği kullanmak, "ürün" ile "ürünler" ayrımını elle yazmaktan güvenlidir.
Mindset programlarında i18n
Yazılımda Uluslararasılaştırma (i18n) ve Yerelleştirme programı mimari hazırlığı, mesaj biçimlendirme ve çeviri iş akışını, bölgesel biçimlendirmeyi ve arayüz uyumunu ele alır. Ürün Yerelleştirme ve Uluslararasılaştırma (i18n) Deneyimi programı ise esnek arayüz, tipografi, veri biçimleri ve kültürel uyarlamaya odaklanır; ürün ve tasarım ekipleri için daha uygun bir bakış sunar.
İlgili Mindset programı
Yazılımda Uluslararasılaştırma (i18n) ve Yerelleştirme
Sık sorulan sorular
i18n ile l10n arasındaki fark nedir?
i18n ürünü her dile açık olacak şekilde tasarlama hazırlığıdır, l10n ise belirli bir pazar için dil, biçim ve kültür uyarlamasıdır. Önce i18n yapılır, sonra her pazar için l10n yürütülür. i18n bir kez, l10n her yeni pazarda tekrarlanır.
Kısaltmadaki sayılar ne anlama gelir?
i18n ve l10n kısaltmaları ilk ve son harfi korur, aradaki harflerin sayısını sayı olarak yazar. Böylece uzun sözcükler kısalır. Bu kısaltma biçimi başka alanlarda da görülür ama bu iki terim yazılımda en yaygın olanlardır.
Yalnızca Türkçe ürün için i18n gerekir mi?
Gerekmeyebilir, ama ileride yeni dil eklenme ihtimali varsa baştan hazırlıklı olmak çok daha ucuzdur. Metinleri koddan ayırmak ve Unicode kullanmak, tek dilli ürünlerde bile temiz bir yapı sağlar.
i18n'i kim yapar, geliştirici mi çevirmen mi?
İkisi farklı işlerdir. i18n geliştirici ve arayüz tasarımcısının işidir. l10n ise çevirmen, yerelleştirme uzmanı ve içerik ekibi yürütür. İyi bir i18n, çevirmenin kod yerine yalnızca dil dosyalarıyla çalışmasını sağlar.