Power BI Gateway: Şirket İçi Verilerle Bulut Raporu Arasındaki Köprü

Power BI Gateway nedir?

Power BI Gateway (veri ağ geçidi, on-premises data gateway), şirket ağınızın içinde duran veri kaynaklarını buluttaki Power BI Service'e güvenli biçimde bağlayan bir yazılımdır. Şirket içindeki bir sunucuya ya da bilgisayara kurulur ve Power BI Service ile veri kaynağı arasında aracı görevi görür.

Bir rapor Power BI Desktop'ta çalışırken veriye doğrudan ulaşabilir, çünkü bilgisayarınız şirket ağının içindedir. Rapor Power BI Service'e yayımlandığında ise hesaplamalar bulutta yapılır ve bulut, şirket içindeki veritabanını göremez. Gateway tam bu boşluğu kapatır.

Neden gerekir?

Yayımlanmış bir raporun güncel kalması için verinin düzenli olarak yenilenmesi gerekir. Veri kaynağı internete açık değilse, yani şirket içindeki bir SQL Server, Oracle veritabanı ya da ağ paylaşımındaki bir dosyaysa, Power BI Service bu kaynağa kendi başına bağlanamaz. Gateway olmadan rapor en son yayımlandığı andaki veriyle takılı kalır.

Gateway sayesinde veritabanını internete açmak, güvenlik duvarında gelen bağlantılara kapı açmak ya da veriyi elle dışarı aktarıp yeniden yüklemek gerekmez. Rapor sahibi yenileme zamanlaması tanımlar ve gerisini gateway üstlenir.

Nasıl çalışır?

Çalışma mantığı kısaca şöyledir. Gateway şirket ağından dışarıya doğru bağlantı kurarak Power BI Service'i dinler; bu yüzden güvenlik duvarında genellikle gelen bağlantılar için ayrı bir kural gerekmez. Yenileme zamanı geldiğinde ya da kullanıcı canlı bağlantılı bir raporu açtığında Power BI Service gateway'e bir sorgu isteği bırakır. Gateway bu isteği alır, kaynak için kaydedilmiş kimlik bilgileriyle veri kaynağına sorguyu gönderir, sonucu şifreli biçimde buluta geri iletir.

Kimlik bilgileri Power BI Service'te kaynak tanımlanırken girilir ve gateway tarafından çözülerek kullanılır. Böylece rapor kullanıcılarının veritabanı şifresini bilmesi gerekmez.

Standart mod ve kişisel mod

Gateway, kullanım amacına göre farklı işletim biçimleriyle gelir.

• Standart mod (kurumsal kullanım): Bir sunucuya kurulur, birçok kullanıcı ve birçok rapor tarafından paylaşılır. Zamanlanmış yenilemeyi, canlı bağlantıyı ve DirectQuery'yi destekler. Birden fazla gateway bir küme olarak kurulabilir; biri kapanırsa diğeri devreye girer.
• Kişisel mod: Tek bir kullanıcının kendi bilgisayarında, genellikle yenileme amacıyla kullandığı hafif sürümdür. Paylaşım ve canlı bağlantı için tasarlanmamıştır; bilgisayar kapalıysa yenileme çalışmaz.

Bireysel denemelerde kişisel mod yeterli olabilir; ancak raporu birçok kişinin kullandığı bir ekip ortamında standart mod ve ayrılmış bir sunucu beklenir. Hangi modun hangi senaryoyu desteklediği güncel koşullara bağlıdır, Microsoft belgelerinden kontrol edilmelidir.

Hangi bağlantılarda gateway gerekir, hangilerinde gerekmez?

Gateway ihtiyacı verinin nerede durduğuna ve rapor modunun ne olduğuna bağlıdır:

• Şirket içi veritabanından alınan veriyi zamanlanmış olarak yenileme: gateway gerekir.
• Şirket içi kaynağa DirectQuery ya da canlı bağlantı: gateway gerekir, çünkü her etkileşimde sorgu kaynağa gider.
• Ağ paylaşımındaki ya da yerel disk üzerindeki dosyalar: gateway gerekir.
• Genel internet üzerinden erişilen bulut hizmetleri ve bulut veritabanları: çoğunlukla gateway gerekmez, ancak veritabanı sanal ağ ya da özel erişimle korunuyorsa yine gerekebilir.

Bir raporda hem bulut hem şirket içi kaynak varsa, şirket içi olan kaynak için gateway tanımlanır; yenilemenin hangi kaynak için hangi gateway'i kullanacağı Power BI Service'te kaynak başına seçilir.

Kurulum ve işletimde dikkat edilecekler

Gateway'in güvenilir çalışması için birkaç pratik nokta önemlidir:

• Kurulacağı makine yenileme saatlerinde her zaman açık olmalı ve veri kaynağına ağ olarak yakın olmalıdır; uzak bir ağdaki makine yenilemeyi yavaşlatır.
• Gateway'i tek bir çalışanın dizüstü bilgisayarına kurmak risktir: kişi şirketten ayrıldığında ya da bilgisayarı kapattığında raporların yenilemesi durur.
• Gateway yazılımı düzenli olarak güncellenmelidir; Microsoft eski sürümleri bir süre sonra desteklemez.
• Yönetici yetkisi, hangi kullanıcıların hangi veri kaynaklarını kullanabileceğini sınırlamak için kullanılır. Sorumluluk bir kişiye değil, ekibe bağlanmalıdır.
• Yenileme hatalarında önce gateway servisinin çalıştığı, sonra kaynak kimlik bilgilerinin geçerli olduğu kontrol edilir.

Bu işletim sorumlulukları genellikle BT ekibiyle iş zekası ekibi arasında paylaşılır.

Hangi rol ve ekipler için önemli?

Gateway, raporu hazırlayan analistten çok raporun kurumda sürekli çalışmasını sağlayan iş zekası geliştiricisi, BT altyapı ve veri yönetişimi ekipleri için önem taşır. Mindset'in Power BI ile Veri Görselleştirme eğitiminde Power BI Service ve paylaşım modülü, Power BI ile Proje Raporlama eğitiminde ise paylaşım, yenileme ve yönetim modülü yer alır; yayımlanmış raporların güncel kalması bu modüllerin konusudur.

Şirket içi veri kaynaklarına bağlı raporlar yayımlayan kurumsal ekipler, bu içerikleri analist ve BT arasındaki sorumluluk dağılımını netleştirmek için ortak bir çalışma zemini olarak kullanabilir.