OpenBIM: farklı yazılımlarla aynı projede çalışmak
OpenBIM, ekiplerin farklı yazılımlar kullanırken de modeli ve sorunları açık biçimlerle paylaşmasını sağlar. IFC ve BCF'nin rolünü, sınırlarını ve nerede yanlış beklenti oluştuğunu öğrenirsiniz.
Bir bakışta
- OpenBIM, yazılımdan bağımsız çalışmayı hedefleyen bir yaklaşımdır. Tek bir yazılım ya da üretici değil, açık ve herkesin erişebildiği biçimler esas alınır.
- IFC modeli, BCF ise modelle ilgili sorunu ve yorumu taşır. Biri veri değişimi, diğeri iş birliği ve geri bildirim içindir.
- Açık biçim, otomatik olarak kayıpsız aktarım demek değildir. Dışa aktarma ayarları ve yazılımın IFC desteği aktarılan bilginin kalitesini belirler.
- OpenBIM, kapalı ekosistemli çalışmanın karşıtı değil alternatifidir. Tek yazılım ailesiyle yürüyen projeler de başarılı olabilir; tercih ekip yapısına bağlıdır.
- OpenBIM'in omurgası ortak veri ortamı ve tanımlı bilgi gereksinimidir. Biçim ortak olsa da neyin teslim edileceği yazılmazsa iş birliği tutarsız kalır.
OpenBIM nedir?
OpenBIM, farklı yazılımlar kullanan ekiplerin aynı proje üzerinde açık standartlar aracılığıyla birlikte çalışmasını hedefleyen bir yaklaşımdır. Temel fikir, bilginin bir üreticinin dosya biçimine hapsolmamasıdır. Mimar bir yazılımla, statik mühendisi başka bir yazılımla, tesisat ekibi üçüncüsüyle çalışabilir; model ve sorunlar ortak biçimlerle paylaşılır.
Yaklaşım, BIM alanında standart geliştiren buildingSMART'ın savunduğu bir çerçeve olarak bilinir. Yazılım ya da ürün adı değil, çalışma biçimidir.
IFC ve BCF: temel açık biçimler
Yaygın açık biçimler şunlardır:
- IFC: Modelin geometrisini ve nesne bilgisini yazılımdan bağımsız taşır. Duvar, kapı, kanal gibi nesneler tür, özellik ve ilişkileriyle aktarılır. Koordinasyon, metraj ve arşivleme için ortak zemin sağlar.
- BCF: Model içinde bulunan bir çakışmanın ya da eksiğin kısa bir kayıt olarak iletilmesini sağlar. Kayıtta konu, kişi, görünüm ve yorum yer alır; modelin tamamı gönderilmez.
Birbirini tamamlarlar. Önce modeller IFC olarak birleştirilir, bulunan sorunlar BCF ile sorumlu ekibe iletilir, düzeltme kendi yazılımında yapılır ve yeniden dışa aktarılır.
Açık biçimler ortak veri ortamında birleşince yazılımdan bağımsız iş birliği olur
Katmanlı çalışma
- Açık biçimlerIFC ile model, BCF ile sorun ve yorum
- Ortak veri ortamıSürüm, onay ve erişim kontrolü
- Yazılımdan bağımsız iş birliğiHer ekip kendi aracında çalışır
Nasıl çalışır?
Her disiplin kendi modelini hazırlar ve belirlenen ayarlarla IFC olarak dışa aktarır. Koordinatör bu dosyaları bir görüntüleyicide ya da koordinasyon aracında birleştirir, çakışma denetimi yapar ve bulduğu sorunları BCF ile ilgili ekibe gönderir. Ekip sorunu kendi yazılımında çözer, yeni IFC'yi ortak veri ortamına yükler ve BCF kaydını kapatır.
Bu akışın çalışması için hangi nesnelerin, hangi özelliklerle aktarılacağının önceden kararlaştırılması gerekir. Biçim ortaksa da içerik tutarsız olabilir.
Örnek: farklı yazılımlarla yürüyen bir proje
Mimarlık ofisi bir yazılımda, statik ofisi başka bir yazılımda çalışıyor. Statik ekip kolonların IFC modelini paylaşıyor, mimar ise döşeme kenarlarının kolonlarla uyuşmadığını görüp BCF ile bildiriyor. Statik ekip kendi aracında düzeltiyor, güncel IFC'yi yüklüyor ve mimar bu kez uyumu doğruluyor.
Hiçbir ekip diğerinin yazılımını almak ya da yerel dosyasını açmak zorunda kalmadı. Örnek kurgusaldır.
Sınırlar ve sık hatalar
IFC'ye aktarım her zaman kayıpsız değildir. Yazılımın IFC desteği, seçilen dışa aktarma ayarı ve nesne eşlemesi aktarılan bilgiyi belirler; özel parametreler kaybolabilir, geometri sadeleşebilir. Bu yüzden ilk aktarımda kalite kontrol yapılmalı ve sorunlar baştan yakalanmalıdır.
Bir diğer hata, OpenBIM'i otomatik olarak daha iyi sanmaktır. Tek yazılım ailesiyle çalışan, yerel biçimleri kullanan ekipler de verimli olabilir; OpenBIM özellikle farklı kurumların ve yazılımların bir araya geldiği projelerde değer üretir. Son olarak, açık biçime güvenip bilgi gereksinimlerini tanımlamamaktır.
Mindset programlarında yeri
BIM - Yapı Bilgi Modelleme Uzmanlığı Eğitimi, BIM Yazılımları ve Araçlar modülünde farklı araçların birlikte çalışmasını ele alır. Disiplinler arası koordinasyon yürüten BIM sorumluları ve proje ekipleri için uygundur.
İlgili Mindset programı
BIM - Yapı Bilgi Modelleme Uzmanlığı Eğitimi
Sık sorulan sorular
IFC nedir?
IFC, yapı modellerini yazılımdan bağımsız taşımak için kullanılan açık bir veri biçimidir. Geometrinin yanında nesnenin türünü, özelliklerini ve diğer nesnelerle ilişkisini de içerir. Böylece bir yazılımda hazırlanan model başka bir yazılımda okunabilir; ancak aktarım kalitesi dışa aktarma ayarlarına bağlıdır.
BCF ne işe yarar?
BCF, model üzerindeki bir sorunu modelin tamamını göndermeden iletmek için kullanılır. Kayıt konu, açıklama, ilgili kişi ve modeldeki görünümü taşır. Bu sayede koordinatör bir çakışmayı bildirir, ilgili ekip kendi yazılımında açıp düzeltir ve durumu güncelleyerek geri gönderir.
OpenBIM ile kapalı BIM arasında fark nedir?
Kapalı yaklaşımda ekipler genellikle tek üreticinin yazılım ailesini ve yerel biçimlerini kullanır. OpenBIM'de ise ekipler farklı yazılımlarla çalışır ve açık biçimlerle veri paylaşır. Kapalı yaklaşım daha az aktarım gerektirir; OpenBIM ise ekip ve yazılım seçiminde esneklik sağlar.
OpenBIM bir yazılım mı?
Hayır. OpenBIM bir ürün değil, açık standartlara dayanan bir çalışma biçimidir. Bir yazılımın OpenBIM'e uygun olması, açık biçimleri ne kadar iyi desteklediğine bağlıdır. Bu desteği satın almadan önce kendi örnek modelinizle aktarım testi yaparak denemek en güvenilir yoldur.