APQC Süreç Sınıflandırma Çerçevesi (PCF): Süreçleri Ortak Bir Dille Listelemek
Sözlük

APQC Süreç Sınıflandırma Çerçevesi (PCF): Süreçleri Ortak Bir Dille Listelemek

Hazırlayan: Mindset Institute EditörlüğüGüncellendi: 3 dk okuma

APQC PCF, bir kuruluşun yaptığı işleri geniş kategorilerden ayrıntılı faaliyetlere uzanan kademeli bir sınıflamayla listeleyen referans çerçevedir. Süreç envanteri ve kıyaslama için ortak bir başlangıç noktası sunar.

Bir bakışta

  1. PCF, süreçlerin ortak bir sınıflama dilidir. Kuruluşlar işlerini aynı kategori ve adlarla listeleyebilir, farklı şirketlerle karşılaştırabilir.
  2. Yapısı geniş başlıktan ayrıntıya iner. Üst düzey kategoriler, alt süreç grupları ve faaliyetlere bölünür.
  3. Bir referans katalogdur, işleyişin birebir tarifi değildir. Listede olan her süreç her kuruluşta bulunmaz, kuruluşa göre uyarlanır.
  4. Süreç mimarisinin başlangıcıdır, tamamı değildir. Süreçlerin akışı ayrıca modellenir; PCF ne yapıldığını, model nasıl yapıldığını anlatır.

APQC PCF nedir?

APQC süreç sınıflandırma çerçevesi (Process Classification Framework, PCF), bir kuruluşun yürüttüğü işleri ortak bir sınıflama diliyle listeleyen referans çerçevedir. APQC, süreç yönetimi ve kıyaslama alanında çalışan bir kuruluştur ve çerçeve onun ürünüdür. Çerçeve, bir sektörün ya da tüm sektörlerin ortak işlerini bir taksonomiye dönüştürür.

Temel katkısı ortak dildir. Bir finans, bir üretim ve bir hizmet şirketi, farklı kelimelerle aynı işi tarif edebilir; PCF onları ortak başlıklar altında toplar. Böylece bir kuruluş süreçlerini listelerken sıfırdan başlamaz, ortak bir iskeleti kendine uyarlar.

Yapısı nasıl işler?

PCF hiyerarşik bir yapıdır. En üstte kuruluşun tüm işlerini kapsayan geniş kategoriler bulunur; bunlar daha alt gruplara, süreçlere ve faaliyetlere, en altta ise ayrıntılı görevlere bölünür. Üstten alta inildikçe soru değişir: ilk düzeylerde "ne yapıyoruz?", alt düzeylerde "bunu hangi adımlarla yapıyoruz?" sorusuna yaklaşılır.

Yapının önemli bir yönü, her unsurun bir numarayla tanımlanmasıdır. Böylece farklı kuruluşlar, adlar ve tanımlar biraz değişse bile aynı unsuru aynı referansla gösterebilir. Bu, kıyaslama için bir köprü kurar.

Çerçeve ayrıca sektöre göre uyarlanmış sürümlerle de yayımlanır; çok sektörlü ortak sürüm yanında belirli sektörlere özel listeler bulunur.

Süreç mimarisinde nasıl kullanılır?

PCF çoğunlukla süreç mimarisi kurarken başlangıç noktası olarak kullanılır. Tipik akış şöyledir. • Kuruluşun mevcut işlerini PCF kategorileriyle eşleştirmek. • Kuruluşta bulunmayan başlıkları ayıklamak, kuruluşa özgü olanları eklemek. • Her sürecin sahibini, ölçütlerini ve ilişkili sistemlerini belirlemek. • Önceliklendirilen süreçleri ayrıntılı modellemek ve iyileştirmek. • Süreç envanterini güncel tutmak ve kıyaslama çalışmalarında kullanmak.

Bu yaklaşım, "hangi süreçlerimiz var?" sorusuna tutarlı ve eksiksiz bir yanıt sunar. Süreç sahipliği, performans ölçümü ve dönüşüm projelerinin kapsamı bu envanter üzerine kurulur.

PCF ne zaman kullanılır, ne zaman kendi sınıflamanız?

Hazır bir çerçeve her zaman uygun bir başlangıç değildir. Seçim kuruluşun ihtiyacına bağlıdır.

Çerçeve ne kadar kapsamlı olursa olsun, envanterin değeri kuruluşun gerçek işini yansıtmasındadır. Hazır başlıklar bu işi hızlandırır ama yerine geçmez; bu yüzden uyarlama ve ayıklama her durumda yapılır.

Şekil 1

Ortak dil gerekiyorsa PCF, özgün iş modeli varsa kendi sınıflama

Süreç envanterini hangi iskelet üzerine kuralım?
  1. Kıyaslama ve ortak dil önemli, süreçler bilinen işlerden oluşuyorPCF'yi başlangıç alKuruluşa uyarlayarak kullan.
  2. İş modeli çok özgün, hazır başlıklar uymuyorKendi sınıflamanı kurPCF'yi ilham kaynağı olarak tut.
  3. Küçük kuruluş, hızlı bir başlangıç gerekiyorSade bir üst düzey listeGerekirse sonra genişlet.
Kaynak: sayfa içeriğiMindset Institute

PCF, süreç modelleme ve BPR'dan farkı

PCF bir süreç modeli değildir. Süreç modeli, bir işin adım adım akışını, kimin ne yaptığını ve karar noktalarını gösterir. PCF ise işlerin katalog düzeyinde listesidir. İkisi birbirini tamamlar: PCF hangi süreçlerin olduğunu, model ise seçilen sürecin nasıl yürüdüğünü anlatır.

İş süreçlerinin köklü biçimde yeniden tasarlanması anlamına gelen süreç yeniden mühendisliği ise bir yöntemdir; PCF, bu tür çalışmalarda hangi süreçlerin kapsamda olduğunu belirlemeye yardım eder. Çerçeve tek başına iyileştirme yapmaz, iyileştirmenin haritasını sunar.

Sınırı da bilmek gerekir. PCF kuruluşun gerçek işleyişini birebir yansıtmaz; listedeki bir süreç kuruluşta farklı adla, farklı bir yapıda ya da hiç bulunmayabilir.

Mindset programlarında nerede çalışılır?

Mindset'in İş Süreç Yönetimi Eğitim Programı'nda süreç yönetimine giriş, süreç analizi ve modelleme, süreç tasarımı ve optimizasyon, değişim yönetimi ve süreç sahipliği ile süreç izleme ve iyileştirme konuları yer alır.

Süreç, kalite ve dönüşüm ekipleri için ilgili nokta, bir referans çerçeveyi kopyalamak değil, kuruluşun gerçek işine göre uyarlamaktır.

İlgili Mindset programı

İş Süreç Yönetimi Eğitim Programı

Sık sorulanlar

Sık sorulan sorular

PCF'yi kullanmak için APQC üyesi olmak gerekir mi?

Bu kuralın ayrıntısı APQC'nin güncel erişim koşullarına bağlıdır ve zamanla değişebilir. Çerçevenin kapsamı, sürümü ve erişim biçimi için APQC'nin kendi sayfalarına bakmak gerekir. Önemli olan, çerçevenin mantığını anlamak ve kuruluşa uyarlayarak kullanmaktır.

PCF ile BPMN aynı şey midir?

Hayır. PCF, süreçlerin katalog düzeyinde sınıflaması, yani ne yapıldığıdır. BPMN ise tek bir sürecin akışını gösteren modelleme notasyonudur, yani nasıl yapıldığıdır. Biri envanter ve mimari, öteki ayrıntılı süreç tasarımı için kullanılır.

PCF'yi sıfırdan kopyalamak doğru mudur?

Doğrudan kopyalamak önerilmez. Çerçeve bir referanstır; kuruluşta bulunmayan başlıklar ayıklanmalı, kuruluşa özgü işler eklenmelidir. Aksi hâlde envanter, kuruluşun gerçeğini değil hazır bir listeyi yansıtır ve sahiplik atamaları da anlamsız kalır.

Küçük bir kuruluş için PCF fazla büyük müdür?

Tam ayrıntısıyla kullanmak çoğu zaman gereksizdir. Küçük bir kuruluş yalnız üst düzey başlıkları esas alıp kendi işine uyan kısmı ayrıntılandırabilir. Çerçeve, bir bütün olarak uygulanması gereken bir standart değil, seçilerek kullanılan bir kaynaktır.

PCF süreç sahipliğiyle nasıl ilişkilidir?

Envanter çıkarıldıktan sonra her süreç ya da süreç grubu için bir sahip atanır. PCF'nin hiyerarşisi, sahipliğin hangi düzeyde olacağını belirlemeye yardımcı olur: üst düzey başlıklar için yönetici düzeyinde, ayrıntılı süreçler için operasyonel sahipler belirlenir.