Microsoft AZ-900 (Azure Fundamentals) Sertifikası: Kapsam, Sınav ve Hazırlık

AZ-900 nedir ve kim verir?

AZ-900, Microsoft'un Microsoft Certified: Azure Fundamentals sertifikasına giden tek sınavın kodudur. Sertifikayı doğrudan Microsoft verir; sınav kaydı Microsoft Learn'deki sınav sayfasından başlatılır ve Pearson VUE (öğrenci ve eğitmenler için Certiport) üzerinden planlanır. Microsoft bu sertifikayı başlangıç düzeyi olarak sınıflandırır ve Azure ile ilgili bir kariyer yolculuğunda yaygın bir başlangıç noktası olarak tanımlar.

Sınavın amacı genel bulut kavramlarını ve özellikle Microsoft Azure'u temel düzeyde bildiğinizi göstermektir. Aday; hesaplama, ağ ve depolama gibi Azure hizmetlerini, Azure'un mimari bileşenlerini ve Azure ortamını güvenli tutmaya, yönetişime ve yönetime yarayan araçları tarif edebilmelidir. Yani AZ-900 bir uygulama ya da yapılandırma sınavı değil, kavram ve hizmet tanıma sınavıdır.

Kimler için uygun?

Microsoft'un aday profili, bulut kavramlarını ve Azure'u temel düzeyde belgelemek isteyen teknoloji profesyonellerini tarif eder. Altyapı yönetimi, veritabanı yönetimi ya da yazılım geliştirme gibi bir BT alanında beceri ve deneyim sahibi olmak beklenir; ancak resmî bir ön koşul sınavı ya da zorunlu deneyim süresi tanımlanmamıştır.

Pratikte şu gruplar için anlamlıdır: • Şirketi Azure'a geçen ve ortak bir bulut dilini öğrenmek isteyen sistem, ağ ya da veritabanı ekipleri • Bulut projelerinde çalışan iş analistleri, proje yöneticileri ve satış öncesi danışmanlar • Rol tabanlı Azure sertifikalarına (örneğin yönetici yoluna) geçmeden önce temeli sağlamlaştırmak isteyenler • Bulut bilişime yeni başlayan öğrenciler ve kariyer değiştirenler

Sınav neyi ölçüyor: üç ana alan

Microsoft'un çalışma kılavuzu sınavı üç beceri alanına böler ve her birine bir ağırlık aralığı verir.

• Bulut kavramlarını tanımlama (yüzde 25-30): bulut bilişimin tanımı, paylaşılan sorumluluk modeli, genel, özel ve hibrit bulut modelleri, tüketime dayalı model, sunucusuz yaklaşım, yüksek erişilebilirlik ve ölçeklenebilirlik gibi faydalar, IaaS, PaaS ve SaaS ayrımı.
• Azure mimarisi ve hizmetlerini tanımlama (yüzde 35-40): bölgeler ve erişilebilirlik alanları, kaynaklar, kaynak grupları, abonelikler ve yönetim grupları hiyerarşisi; sanal makine, konteyner ve fonksiyon gibi hesaplama seçenekleri; sanal ağlar, VPN Gateway ve ExpressRoute; depolama katmanları ve yedeklilik seçenekleri; Microsoft Entra ID, çok faktörlü kimlik doğrulama, rol tabanlı erişim denetimi ve Zero Trust kavramı.
• Azure yönetimi ve yönetişimini tanımlama (yüzde 30-35): maliyeti etkileyen etkenler, fiyatlandırma hesaplayıcısı, etiketler, Azure Policy, kaynak kilitleri, Microsoft Purview, Azure portalı, Cloud Shell, Azure CLI ve PowerShell, kod olarak altyapı ve ARM şablonları, Azure Advisor, Service Health ve Azure Monitor.

Kılavuzdaki maddeler yalnızca örnek niteliğindedir; Microsoft ilgili başka konuların da sorulabileceğini belirtir. Ağırlık aralıkları zaman zaman güncellendiği için sınava girmeden önce çalışma kılavuzunun güncel sürümüne bakmak gerekir.

Sınav nasıl işler?

Microsoft'un sertifika sayfasına göre sınav süresi 45 dakikadır ve sınav gözetimli yapılır; soruların bir kısmı etkileşimli bileşenler içerebilir. Geçmek için 700 ya da daha yüksek puan gerekir. Kayıt Pearson VUE üzerinden yapılır; öğrenciler ve eğitmenler Certiport kanalını da kullanabilir.

Sınav Türkçe sunulmuyor; İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, Arapça, Japonca, Korece ve Çince gibi diller arasında seçim yapılabiliyor. Sınav tercih ettiğiniz dilde yoksa Microsoft ek 30 dakika talep etme imkânı tanır. Başarısız olunursa ilk tekrar 24 saat sonra yapılabilir; sonraki tekrarlar için bekleme süreleri Microsoft'un tekrar politikasında ayrıca belirtilir.

Sınav ücreti sınavın yapıldığı ülkeye göre değişir; güncel ücret Microsoft Learn'deki sınav sayfasında yayımlanır. Microsoft ayrıca ücretsiz bir deneme değerlendirmesi ve sınav arayüzünü tanımak için bir sınav kum havuzu (sandbox) sunar.

Geçerlilik ve sonraki adımlar

Microsoft'un yenileme sayfası, temel (Fundamentals) düzeydeki sertifikaların süresinin dolmadığını açıkça belirtir. Bu, rol tabanlı sertifikalardan önemli bir farktır: örneğin Azure Administrator Associate gibi bir rol sertifikası yıllık olarak yenilenmelidir.

AZ-900 sonrasında yol genellikle işinizin gerçek içeriğine göre seçilir. Azure kaynaklarını günlük olarak kuran ve yöneten biri için yönetici yolu (AZ-104) mantıklı bir devamdır. Uygulama geliştiren biri geliştirici odaklı, güvenlik ekibinde çalışan biri güvenlik odaklı sınavlara bakar. AZ-900 bu sınavların hiçbiri için zorunlu ön koşul değildir; ancak sağlam bir kavram altyapısı rol sınavlarındaki senaryoları anlamayı kolaylaştırır.

Nasıl hazırlanılır: pratik bir çalışma planı

AZ-900 kavram ağırlıklı olsa da en kalıcı öğrenme, kavramları bir Azure aboneliğinde gözle görerek gelir. Etkili bir hazırlık şu sırayı izleyebilir:

• Önce çalışma kılavuzundaki üç alanı bir kontrol listesine dönüştürün ve her maddeyi kendi cümlelerinizle açıklayabildiğinizi işaretleyin.
• Microsoft Learn'deki kendi hızınızda ilerlenen öğrenme yollarını tamamlayın.
• Portalda bir kaynak grubu açıp içine bir sanal makine ve bir depolama hesabı ekleyin; ardından bir etiket ve bir kaynak kilidi uygulayarak yönetişim araçlarını deneyin. Örneğin bir kaynak kilidi varken kaynağı silmeye çalışmak, kilidin ne işe yaradığını tek seferde öğretir.
• Fiyatlandırma hesaplayıcısında küçük bir senaryo kurup maliyeti etkileyen etkenleri karşılaştırın.
• Ücretsiz deneme değerlendirmesini çözün, yanlış yaptığınız soruları alanlara göre gruplayın ve zayıf alana geri dönün.

Sık yapılan hatalar; IaaS, PaaS ve SaaS örneklerini karıştırmak, abonelik ile yönetim grubu hiyerarşisini ters kurmak ve Azure Policy ile rol tabanlı erişim denetiminin farkını (biri kaynağın nasıl olacağını, diğeri kimin ne yapabileceğini düzenler) gözden kaçırmaktır.

Mindset programlarında AZ-900 konuları

Mindset kataloğundaki Microsoft Azure Sertifikasyon Hazırlık (AZ-900) programı, şirketi Azure'a geçen ekiplerde ortak bir bulut dili edinmek isteyen teknik ve teknik olmayan çalışanlara yöneliktir; sınavın üç alanını kavram ve hizmet tanıma odağıyla çalıştırır.

Bulut dünyasına belirli bir sağlayıcıya bağlanmadan girmek isteyenler Bulut Bilişim Temelleri programıyla, Azure'u kaynak kurarak daha uygulamalı öğrenmek isteyenler Microsoft Azure Eğitimi programıyla ilerleyebilir. Sınav kaydı ve sınav ücreti Microsoft'un resmî kanalları üzerinden yürür.