DSDM ve Scrum: Proje Çerçevesi ile Takım Çerçevesi Nasıl Ayrışır?
Scrum, bir ekibin ürünü kısa döngülerle nasıl ürettiğini tanımlar; DSDM ise bir projeyi fikirden teslimat sonrasına kadar evreleri, rolleri ve önceliklendirmesiyle yönetir. Bu yüzden ikisi çoğu zaman rakip değil, farklı soruların yanıtıdır.
Bir bakışta
- Scrum bilerek eksik bırakılmış hafif bir çerçevedir. Scrum Kılavuzu yalnız Scrum teorisini uygulamak için gereken parçaları tanımlar; proje evreleri ve iş gerekçesi kapsamında değildir.
- DSDM proje yaşam döngüsünün tamamını kapsar. Proje öncesi, fizibilite, temeller, evrimsel geliştirme, dağıtım ve proje sonrası evreleri tanımlar.
- İkisi de zamanı sabitler, içeriği esnetir. Scrum'da Sprint, DSDM'de zaman kutusu aynı fikre dayanır: bitiş tarihi kaymaz, kapsam önceliğe göre ayarlanır.
- Birlikte kullanım DSDM el kitabında açıkça öngörülür. El kitabı, DSDM'in Scrum'ın ekip odaklı geliştirme sürecine proje odağı eklemek için sıkça kullanıldığını belirtir.
Ortak zemin: çevik, artımlı ve zamana saygılı
DSDM ve Scrum aynı çevik aileden gelir. İkisi de işi kısa ve süresi sabit dönemlere böler, her dönemin sonunda çalışan bir çıktıyı paydaşlara gösterir ve geri bildirimle yönünü düzeltir. İkisinde de tarih kutsaldır: dönem uzatılmaz, gerekiyorsa içerik daraltılır.
Ayrıştıkları yer, kapsadıkları alanın genişliğidir. Scrum Kılavuzu Scrum'ı, insanların, ekiplerin ve kuruluşların karmaşık sorunlara uyarlanabilir çözümlerle değer üretmesine yardım eden hafif bir çerçeve olarak tanımlar ve çerçevenin bilerek eksik bırakıldığını vurgular. Scrum, ekibin nasıl çalıştığına odaklanır; projenin fizibilitesi, iş gerekçesi ya da dağıtım sonrası değerlendirme kılavuzun konusu değildir.
DSDM ise Agile Business Consortium'un proje çerçevesidir. El kitabı Scrum'ı ekip yönetimi sürecine güçlü biçimde odaklanan bir çevik yaklaşım olarak tanımlar ve DSDM'in, kendi başına tam bir proje odağı taşımayan Scrum gibi teslimat yaklaşımlarını tamamlamak üzere tasarlandığını söyler. Yani fark, iyi ya da kötü olmakta değil, hangi soruya yanıt verdiklerindedir.
DSDM projeyi evre evre yürütür
DSDM'in süreç modeli projeyi evrelere ayırır. Proje öncesi evrede fikir resmîleşir ve yalnız doğru projelerin doğru biçimde başlatılması sağlanır. Fizibilite evresi, projenin teknik olarak yapılabilir ve iş açısından maliyet etkin görünüp görünmediğini sorar. Temeller evresi çözümün genel yapısını ve teslimat planını, el kitabının deyişiyle yeterli ölçüde ön tasarımla kurar; bu, DSDM'in ayırt edici özelliklerinden biridir.
Evrimsel geliştirme evresinde çözüm, zaman kutuları içinde artımlı olarak geliştirilir. Dağıtım evresi artımı kullanıma alır; proje birden fazla artımdan oluşuyorsa evrimsel geliştirme ile dağıtım arasında döngü kurulur. Proje sonrası evre ise teslim edilen iş değerini değerlendirir.
Küçük ve basit projelerde fizibilite ile temeller evreleri tek evrede birleştirilebilir. Bu esneklik, DSDM'in ağır bir yöntem olduğu yönündeki önyargıyı da yumuşatır: evrelerin ürettiği belgeler isteğe bağlıdır ve el kitabı belgeleri yalın, zamanında ve değerli tutmayı önerir.
DSDM projeyi fikirden değer ölçümüne kadar izler
- BaşlatmaProje öncesiFikir resmîleşir, yalnız doğru projeler başlatılır.
- KararFizibiliteTeknik yapılabilirlik ve iş açısından maliyet etkinlik sınanır.
- PlanTemellerÇözümün genel yapısı ve teslimat planı yeterli düzeyde kurulur.
- GeliştirmeEvrimsel geliştirmeÇözüm zaman kutuları içinde artımlı olarak gelişir.
- TeslimDağıtımArtım kullanıma alınır; gerekirse geliştirmeye geri dönülür.
- DeğerlendirmeProje sonrasıTeslim edilen iş değeri ölçülür.
Scrum ekibin ritmini kurar
Scrum'ın birimi projeler değil, Sprint'lerdir. Scrum Kılavuzu Sprint'leri bir aydan uzun olmayan sabit süreli olaylar olarak tanımlar. Her Sprint, Sprint Planlama ile başlar, her gün Günlük Scrum ile ekip ilerlemesini Sprint Hedefi'ne göre denetler, Sprint Gözden Geçirme'de çıktı paydaşlarla incelenir, Sprint Retrospektifi'nde ekip kendi çalışma biçimini iyileştirir ve ardından yeni Sprint başlar.
Scrum Ekibi tek bir Ürün Sahibi, tek bir Scrum Master ve geliştiricilerden (Developers) oluşur. Ürün Sahibi bir kurul değil tek bir kişidir ve birçok paydaşın ihtiyaçlarını Ürün Backlog'unda temsil edebilir. Üç eserin her birine bağlı bir taahhüt vardır: Ürün Backlog'u için Ürün Hedefi, Sprint Backlog'u için Sprint Hedefi, Artım için Bitti Tanımı.
Bu yapı ekibin içini çok iyi düzenler ama ekip dışındaki soruları açık bırakır: proje ne zaman başlatılmalı, iş gerekçesi kim tarafından onaylanır, birden fazla ekip ve tedarikçi nasıl koordine edilir? Scrum bu soruları bilerek kuruluşun kendi yapısına bırakır.
Her Sprint aynı olaylar zinciriyle döner
- Sprint PlanlamaSprint Hedefi ve Sprint Backlog'u oluşturulur.
- Günlük ScrumEkip Sprint Hedefi'ne doğru ilerlemeyi denetler.
- Sprint Gözden GeçirmeÇıktı paydaşlarla incelenir, sonraki adımlar konuşulur.
- Sprint RetrospektifiEkip çalışma biçimini iyileştirmeyi planlar.
Ölçüt ölçüt DSDM ve Scrum
- Ölçüt: Kapsam. DSDM: projenin tüm yaşam döngüsü, proje öncesinden proje sonrasına. / Scrum: ürün geliştiren ekibin Sprint'ler içindeki çalışması.
- Ölçüt: Roller. DSDM: iş tarafı, çözüm geliştirme ekibi ve yönetim için ayrıntılı rol seti; iş vizyoneri, iş elçisi, iş danışmanı, takım lideri ve proje yöneticisi bunlardan bazılarıdır. / Scrum: Ürün Sahibi, Scrum Master ve geliştiricilerden oluşan tek bir Scrum Ekibi.
- Ölçüt: Önceliklendirme. DSDM: MoSCoW proje, artım ve zaman kutusu düzeylerinde ayrı ayrı uygulanır. / Scrum: Ürün Backlog'unun sıralanması Ürün Sahibi'nin hesap verebilirliğidir; belirli bir teknik dayatılmaz.
- Ölçüt: Ön çalışma. DSDM: fizibilite ve temeller evrelerinde yeterli ölçüde ön tasarım. / Scrum: ön evre tanımlamaz; Ürün Backlog'u sürekli olarak inceltilir.
- Ölçüt: Neyi sabitler. DSDM: zaman, maliyet ve kalite sabittir, özellikler esner. / Scrum: Sprint süresi ve Bitti Tanımı sabittir, Sprint'te ne yapılacağı Sprint Hedefi çerçevesinde netleşir.
- Ölçüt: Kılavuzun niteliği. DSDM: ayrıntılı bir el kitabı ve isteğe bağlı ürün seti. / Scrum: bilerek eksik bırakılmış, kısa bir kılavuz.
Bu tablodaki en önemli satır kapsamdır. Diğer farkların çoğu, DSDM'in projeyi, Scrum'ın ise ekibi merkeze almasından doğar.
Birlikte kullanım: DSDM'in evreleri, Scrum'ın Sprint'leri
DSDM el kitabı, çerçevenin Scrum'ın ekip odaklı ürün geliştirme sürecine tam bir proje odağı eklemek için sıkça kullanıldığını açıkça yazar. Pratikte bu, DSDM'in proje öncesi, fizibilite, temeller ve dağıtım evrelerinin projeyi çerçevelemesi, evrimsel geliştirme evresinde ise ekiplerin Scrum ile çalışması anlamına gelir. El kitabı da kendi serbest biçimli zaman kutusunun Scrum'daki Sprint'in tarzını yansıttığını belirtir.
Birlikte kullanımda en çok emek isteyen konu rollerin eşlenmesidir. Ürün Sahibi tek bir kişidir ve Ürün Backlog'unun sıralanmasından hesap verebilir; DSDM'de ise iş tarafının sesi birden çok role dağılır. Hangi DSDM rolünün Ürün Sahibi hesap verebilirliğini taşıyacağı baştan kararlaştırılmazsa, önceliklendirme kararları iki kişi arasında gidip gelir. Benzer biçimde MoSCoW önceliklerinin Ürün Backlog'u sıralamasına nasıl yansıyacağı da tek bir kuralla yazılmalıdır.
Bir başka dikkat noktası, Scrum'ın olaylarını ve eserlerini korumaktır. DSDM'in proje kontrolleri Sprint'in içine yeni toplantılar ve raporlar eklemek için bahane yapılırsa, ekip ritmi bozulur. Proje düzeyindeki raporlama, Sprint Gözden Geçirme'nin çıktılarından beslenmelidir.
Mindset programlarında DSDM ve Scrum
Agile Project Management Foundation eğitimi, DSDM'den türetilen AgilePM yaklaşımına odaklanır; projeyi evreleri, rolleri ve MoSCoW önceliklendirmesiyle yönetmek isteyen proje yöneticileri için DSDM tarafını doğrudan kapsar.
Scrum tarafında ekip içi hesap verebilirlikleri derinleştirmek isteyenler PSM I Scrum Master Hazırlık programını, Scrum ekipleriyle gereksinim çalışması yapan analistler Agile (Scrum) Ortamında İş Analizi Eğitimi'ni değerlendirebilir.
İlgili Mindset programı
Agile Project Management Foundation
Sık sorulan sorular
DSDM'in temeller evresi şelale modelindeki analiz aşamasıyla aynı mı?
Değil. El kitabı temeller evresinin projenin tüm genişliğini kapsadığını ama ayrıntıya bilerek inmediğini vurgular: amaç, çözümün genel yapısını ve teslimat planını yeterli ölçüde ortaya koymaktır. Ayrıntılı gereksinimler evrimsel geliştirme sırasında, zaman kutuları içinde netleşir. Şelale modelindeki gibi tüm gereksinimleri baştan dondurmak DSDM'in ilkesine aykırıdır.
DSDM bugün hâlâ kullanılıyor mu?
DSDM, Agile Business Consortium tarafından yaşatılan ve el kitabı ücretsiz olarak erişilebilen bir çerçevedir. Bugün en görünür biçimi, DSDM'in proje yönetimi öğelerinden türetilen AgilePM sertifikasıdır. Kurumlarda adı her zaman DSDM olarak geçmese de MoSCoW önceliklendirmesi ve zaman kutusu gibi teknikleri, DSDM dışındaki çevik projelerde de kullanılır.
Scrum kullanan bir ekibe DSDM eklemek ne zaman anlamlıdır?
Ekip içi ritim iyi işliyor ama proje düzeyinde sorular cevapsız kalıyorsa: iş gerekçesi kimde, fizibilite nasıl değerlendirildi, birden fazla ekip ve dağıtım nasıl planlanıyor? Bu sorular kurumda zaten bir proje yönetimi yaklaşımıyla yanıtlanıyorsa DSDM eklemek gereksiz karmaşa yaratabilir. Boşluk varsa DSDM'in evreleri ve iş rolleri bu boşluğu doldurur.
MoSCoW önceliklendirmesi Scrum'da kullanılabilir mi?
Evet. Scrum Kılavuzu Ürün Backlog'unun nasıl sıralanacağına dair bir teknik dayatmaz; sıralama Ürün Sahibi'nin hesap verebilirliğidir. MoSCoW bu sıralamayı yaparken paydaşlarla ortak bir dil kurmak için kullanılabilir. Dikkat edilmesi gereken, MoSCoW kategorilerinin sıralamanın yerine geçmemesidir: aynı kategorideki öğelerin de kendi aralarında sıralanması gerekir.
DSDM'deki takım lideri Scrum Master ile aynı rol mü?
Aynı değildir. DSDM'de takım lideri, çözüm geliştirme ekibinin üyeleri arasında yüksek düzeyde iş birliğini kolaylaştırmaktan sorumlu bir roldür ve ekibin teslimatına yakındır. Scrum Master ise Scrum Kılavuzu'na göre Scrum'ın kılavuzda tanımlandığı biçimde kurulmasından ve ekibin etkinliğinden hesap verebilirdir. Birlikte kullanımda iki rolün aynı kişide birleşip birleşmeyeceği bilinçli olarak kararlaştırılmalıdır.
İlgili rehberler
İlgili eğitimler
Kategori: Proje Yönetimi ve Çeviklik