Revit'te alternatif tasarımlar aynı modelde nasıl yönetilir?

Tasarım seçenekleri hangi sorunu çözer?

Tasarımın bir bölümü için birden fazla çözüm düşünüldüğünde alışkanlık, dosyayı kopyalayıp her kopyada farklı çözümü çizmektir. Bu yöntemle ortak bir değişiklik her kopyada ayrı yapılır ve kopyalar zamanla birbirinden ayrışır. Revit tasarım seçenekleri bu sorunu, alternatifleri aynı modelin içinde tutarak çözer: ortak elemanlar tek yerde durur, yalnızca değişen kısım seçeneklerde yaşar.

Tipik kullanım alanı bina girişi, çatı biçimi, cephe çözümü ya da bir mekânın yerleşimi gibi müşteri kararı gerektiren, sınırlı bir bölgedir. Tüm bina için alternatif üretmek bu araçla verimli değildir; araç, değişecek kısmın sınırlı olduğu durumlar için tasarlanmıştır.

Yapı katmanlıdır: ana model, her alternatif alan için bir seçenek seti ve setin içinde tercih edilen birincil seçenek ile ikincil seçenekler.

Hazırlık: ne ana modelde, ne seçenekte kalır?

Seçenek eklemeden önce modelin mümkün olduğunca büyük bölümü kurulur. Autodesk'in önerisi, tüm seçeneklerde ortak olacak elemanları ana modelde tutmak ve tasarım seçeneklerini yalnızca değişecek kısımlar için kullanmaktır. İlk adım, hangi bölümler için alternatif geliştireceğinizi belirlemektir: bina girişi, çatı gibi.

Bir seçenekte değiştirilecek ya da referans verilecek elemanlar, ana model yerine o seçeneğin içinde yer almalıdır. Örneğin giriş alternatiflerinde farklı çatılar çiziyorsanız, çatının bağlandığı duvarlar da çatıyla birlikte değişecekse bu duvarlar seçeneğe taşınmalıdır. Ana model elemanı başka bir seçenekle birlikte güncellenmesi gerekiyorsa aynı kural geçerlidir.

Bu hazırlık, sürecin en değerli kısmıdır. Yanlış ayrıştırılmış bir modelde alternatifler birbirine karışır; doğru ayrıştırılmış modelde ise yeni bir alternatif eklemek yalnızca yeni bir ikincil seçenek çizmek demektir.

Adım adım: set, birincil ve ikincil seçenek kurmak

Kurulum Manage sekmesindeki Design Options panelinden başlar. Design Options komutu iletişim kutusunu açar; buradan her alternatif alan için bir seçenek seti oluşturulur. Her set, otomatik olarak bir birincil seçenek içerir. Önce birincil seçeneği düzenleyip tercih ettiğiniz tasarımı ona eklersiniz. Birincil seçenek, görünümlerde varsayılan olarak gösterilen seçenektir.

Sonra sete bir ya da daha fazla ikincil seçenek eklenir ve her biri düzenlenerek alternatif çözüm çizilir. Seçenek düzenlemesini bitirmek için Finish Editing kullanılır. İkincil bir seçeneği tercih edilen hale getirmek gerektiğinde Make Primary ile birincil seçeneğe yükseltirsiniz.

Süreç, müşteri kararına kadar aynı sırayı izler: ortak modeli kur, seçenekleri çiz, görünümlerle sun, karara göre ana modele işle.

Seçenekleri göstermek ve karşılaştırmak

Alternatifleri müşteriye göstermenin birkaç yolu vardır. Bir yol görünümün tasarım seçeneği ayarlarını değiştirerek aynı görünümde farklı seçenekleri göstermektir. Diğer yol, karşılaştırmak istediğiniz her seçenek için ayrı bir görünüm oluşturmaktır; bu görünümler paftalarda yan yana kullanılabilir. Sunum için genellikle ikinci yöntem tercih edilir, çünkü pafta kendi başına okunur ve ayar karışıklığı riski taşımaz.

Seçeneklere özel detay ve açıklamalar seçeneğe değil, görünüme eklenir. Bir seçeneği ayrıntılandırmak istediğinizde o seçeneğe özel bir görünüm açıp notları orada yazarsınız. Metrajda da aynı mantık işler: bir çizelge hazırlayıp çoğaltır, her kopyayı bir tasarım seçeneğine ayırırsınız. Böylece her çizelge, ana modelin elemanlarını ve ilgili seçeneğin elemanlarını listeler ve maliyet farkı seçenek başına okunur.

Örnek senaryo: bir konut projesinde müşteri farklı giriş çözümleri arasında kararsızdır. Her çözüm için ayrı bir plan ve görünüm kurar, çizelgeleri çoğaltıp seçeneklere bağlar, paftada yan yana sunarsınız. Karar gelince seçilen çözüm ana modele işlenir.

Kararı ana modele işlemek: Accept Primary

Müşteri seçimini yapınca seçilen seçenek ana modele dahil edilir. Manage sekmesinde Design Options komutunu açın, seçeneği düzenliyorsanız Finish Editing yapın, ilgili seçenek setini seçin. Seçilen seçenek ikincilse Make Primary ile birincil yapın. Ardından Option Set altında Accept Primary'yi tıklayın ve onay penceresinde Yes deyin. Revit birincil seçeneği ana modele katar ve seçenek setini siler.

Bu işlemin sonucu kalıcıdır: Accept Primary tüm ikincil seçenekleri ve seçenek setini siler. Diğer seçeneklere artık ihtiyaç olmadığından emin olmadan çalıştırmayın. İşlem geri alınabilir ve Quick Access Toolbar'daki Undo kullanılabilir, ancak Autodesk önce projenin yedeğini almayı önerir.

Karar belli değilse seçenekleri yaşatmak zarar vermez; yalnızca ana modeli görmek istediğiniz anlar için boş bir tasarım seçeneği oluşturup birincil yapabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Tasarım seçeneklerinde sorunlar genellikle ayrıştırmadan doğar.

• Seçenek eklemeden önce modeli büyük ölçüde kurmamak; ortak elemanlar sonradan seçeneğe karışır.
• Çatıya bağlanacak duvarları ana modelde bırakmak; seçenek elemanı ana model geometrisiyle birleşmez, ilgili duvarlar seçeneğe taşınmalıdır.
• Detay ve açıklamayı seçeneğe ait sanmak; bunlar görünüme aittir.
• İkincil seçeneğin neden görünmediğini aramak; ikincil seçenek yalnızca kendisi için kurulmuş görünümlerde görünür.
• Accept Primary'yi yedeksiz çalıştırmak; ikincil seçenekler silinir.
• Tüm bina için alternatif üretmeye çalışmak; araç sınırlı bölgeler içindir.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız?

Tasarım seçenekleri, modelleme ile koordinasyonun kesiştiği bir beceridir. BIM ve Autodesk Revit Uzmanlaşma Eğitimi, Revit ile yapı elemanlarının modellenmesi, BIM koordinasyonu ve çakışma tespiti başlıklarını birlikte ele aldığı için alternatifleri düzenli yöneten model kurma alışkanlığını geliştirmek isteyen mimarlar ve BIM koordinatörleri için bir zemin sunar.

Autodesk Revit ile Yapı Bilgi Modellemesi ise mimari modelleme temellerinin yanında görünüm, filtre ve görselleştirme ile pafta üretimini işler; seçeneklerin sunuma dönüştüğü aşamaya hazırlanmak isteyenler için ilgili bir başlıktır.