Revit'te metraj çizelgesi hazırlama adımları

Revit'te metraj ne demektir, nasıl çalışır?

Revit'te metraj, modeldeki elemanların parametrelerinden okunan miktar bilgisidir. Duvar alanı, kapı sayısı, döşeme hacmi, oda alanı gibi veriler çizelge (schedule) görünümüyle tablo halinde listelenir. Çizelge modelle canlı bağlıdır: modelde bir duvar değiştiğinde ya da yeni bir kapı eklendiğinde çizelge otomatik güncellenir, bu da elle metraj çıkarmaya göre hem hızı hem tutarlılığı artırır.

Burada kavramları ayırmak gerekir. Eleman çizelgesi, kategori bazında elemanları listeler: kapılar, pencereler, odalar. Malzeme çıkarımı (material takeoff) ise elemanları malzeme düzeyinde parçalayıp her malzemenin ayrı miktarını verir; örneğin çok katmanlı bir duvardaki sıva, tuğla ve yalıtım miktarları ayrı satırlarda görünür. Keşif için çoğu durumda ikincisi gerekir.

Revit miktarı hesaplar, fiyat vermez. Birim fiyat, poz numarası ve maliyet hesabı genellikle çizelgenin dışa aktarıldığı tabloda ya da maliyet yazılımında yapılır. Metraj kalitesi doğrudan model kalitesine bağlıdır: modelde olmayan eleman çizelgede de olmaz.

Adım adım: bir kapı ve duvar çizelgesi oluşturma

Autodesk yardımına göre çizelge, View sekmesinde Create panelindeki Schedules menüsünden Schedule/Quantities komutuyla açılır. Ardından şu adımlar izlenir. • New Schedule penceresinde elemanın kategorisini seçin, örneğin Doors ya da Walls. • Schedule building components seçeneğini işaretleyin. Bu tür çizelgede Schedule keys seçilmez. • Fields sekmesinde sol listeden çizelgeye almak istediğiniz parametreleri sağa taşıyın: tip adı, seviye, genişlik, yükseklik, alan, adet gibi. • Filter sekmesinde gösterilecek satırları kısıtlayın; örneğin yalnız belirli seviyedeki kapılar. • Sorting/Grouping sekmesinde sıralama ve gruplama ölçütünü belirleyin. Aynı tip elemanların tek satırda adetle görünmesi için Itemize every instance kutusunun işaretini kaldırın. • Formatting sekmesinde başlıkları, hizalamayı ve toplam alma ayarını yapın.

OK ile çizelge görünümü açılır. Kapı çizelgesi için tip adı, genişlik, yükseklik ve adet sütunları genelde yeterlidir. Duvar çizelgesinde alan, tip ve seviye sütunlarıyla hacim ve malzeme düzeyine inmek için yine malzeme çıkarımı gerekir. Türkçe arayüzde komut adları sürüme göre değişebilir.

Filtre, gruplama, toplam ve hesaplanan alan

Çizelgenin kullanılabilirliği bu araçlara bağlıdır. Filtre, Autodesk yardımının belirttiği gibi gösterilen veriyi sınırlar; filtre için kullanılan bir alanın çizelgede görünmesi gerekmez, gizli alan olarak tutulabilir. Gizli bir alan sıralama, gruplama ve hesaplamalarda da kullanılabilir.

Gruplama ile örneğin önce seviyeye, sonra tipe göre grup başlıkları ve alt toplamlar oluşturabilirsiniz. Sorting/Grouping sekmesinde başlık, altbilgi ve boş satır ekleme seçenekleri bulunur; genel toplam da buradan açılır.

Toplam almak için Formatting sekmesinde ilgili alanı seçip Calculate totals seçeneğini belirleyin. Sayısal sütun için toplamı satır sonuna ya da gruba bağlı olarak alırsınız.

Hesaplanan alan için Fields sekmesinde Calculated Parameter komutunu kullanın: alana ad verin, türünü seçin ve çizelgede mevcut alanlara dayalı bir formül yazın. Örneğin genişlik ile yüksekliği çarpan bir formül kapı kanadı alanı verir; kayıp payı eklemek isterseniz ayrı bir hesaplanan alanda katsayı uygularsınız. Yüzde türünde alan ise, varsayılan olarak çizelgenin genel toplamına göre oran üretir. Alan adında ve birimlerde tutarlı olun, aksi halde formül hatası alırsınız.

Çizelge verisi neden yanlış çıkar? Model kalitesi kontrolü

Metrajdaki en sık sorun, çizelgenin değil modelin hatalı olmasıdır. Aşağıdaki kontroller çizelgeyi güvenilir kılar. • Eleman kategorisi: duvarın yanlışlıkla genel model olarak çizilmesi, ilgili kategori çizelgesinde görünmemesine yol açar. • Üst üste binen ya da çift çizilen elemanlar metrajı şişirir. Çizelgede sıra dışı yüksek satırlara bakın. • Tip adlandırma: tutarsız adlandırılmış tipler aynı elemanı farklı satırlara böler. • Parametre boşluğu: gerekli parametresi doldurulmamış elemanlar çizelgede boş satır olarak görünür; boş satırları filtreleyerek bulun. • Seviye ve faz: çizelgenin hangi faz ve seviyeyi gösterdiğini kontrol edin. • Oda sınırları: oda alanı çizelgeleri için oda elemanlarının sınırlanmış olması gerekir.

Bir çizelgeyi teslim etmeden önce yapılacak basit bir doğrulama: modelden rastgele birkaç elemanı seçip kendi elle hesabınızla karşılaştırın. Fark varsa nedenini buluncaya kadar çizelgeyi kullanmayın.

Uzun vadede modelleme kurallarını ekipçe yazılı hale getirmek en etkili önlemdir; hangi elemanın hangi kategoriyle ve hangi parametrelerle girileceği önceden belli olursa metraj çıktısı öngörülebilir olur.

Çizelgeyi pafta ve dış dünyaya taşımak

Hazır çizelge birkaç şekilde kullanılır. Pafta üzerine yerleştirmek için çizelgeyi Project Browser'dan paftaya sürükleyin; Autodesk yardımına göre çizelgeler ve göstergeler (legend) birden fazla pafta üzerinde bulunabilir. Çok uzun çizelgeleri paftaya sığdırmak için bölebilirsiniz.

Hesap tablosuna aktarmak için çizelgeyi dışa aktarın ve tabloda birim fiyat, poz ve maliyet hesabını yapın. Model değiştiğinde dışa aktarımı yenilemek gerekir; bu yüzden hangi dosyanın güncel olduğunu isim ve tarihle işaretleyin. Aynı çizelge tanımlarını başka projelerde kullanmak için şablona ekleyin ya da Insert sekmesindeki Insert Views from File komutuyla başka dosyadan alın.

Metraj çıktılarını sürümlemek, özellikle ihale ve revizyon sürecinde fark yönetimi sağlar: hangi revizyonda hangi miktarın değiştiğini görmek istersiniz. Bunun için her çıktıya tarih ve revizyon bilgisi ekleyin, eski çıktıları silmeyin.

Sık yapılan hatalar ve iyi uygulamalar

• Sadece eleman çizelgesiyle malzeme miktarı çıkarmaya çalışmak. Katmanlı elemanlar için malzeme çıkarımını kullanın.
• Çizelgeyi modelleme tamamlanmadan nihai kabul etmek. Çizelge, modelleme durumunu gösterir; erken aşamada eksik çıkması normaldir.
• Aynı bilgiyi elle yazmak. Çizelgede bir sütunu elle düzeltmek, modelle bağı koparır ve sonraki değişiklikte yine hata yapar. Düzeltmeyi modelde yapın.
• Her proje için çizelgeyi sıfırdan kurmak. Standart çizelgeleri şablona koyun.
• Birimleri karıştırmak. Metrik ve emperyal ayarlarını proje başında netleştirin.
• Hesaplanan alanlarda belirsiz adlandırma. Kısa ama anlaşılır adlar kullanın.

İyi uygulama olarak çizelgeleri amaçlarına göre adlandırın ve proje tarayıcısında gruplayın: miktar çıkarma çizelgeleri, pafta çizelgeleri, kontrol çizelgeleri ayrı olsun. Kontrol çizelgeleri, modelde eksik parametreyi bulmanıza yardım eder ve nihai teslim öncesi hataları azaltır.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız?

Autodesk Revit ile Yapı Bilgi Modellemesi programının metraj ve veri yönetimi modülü, çizelge ve miktar çıkarma konularını işler. Mimari, yapısal ve maliyet tarafında çalışan mühendisler, mimarlar ve keşif ekipleri için uygundur. Pafta üretimi ve dokümantasyon modülü ise çizelgelerin paftaya taşınması tarafını tamamlar.

Şirket içinde metraj ve modelleme farklı kişilerce yapılıyorsa, ekiplerin aynı eğitimi birlikte alması modelleme kurallarında ortak anlayış kurar; kurumsal talep için program sayfasından yönlendirme yapılabilir.