Azure Storage hesabı nasıl kurulur: Blob, Files ve güvenli yönetim

Azure depolama hesabı nedir?

Azure depolama hesabı, Azure'ın farklı veri depolama hizmetlerini tek bir yönetim kapsamı altında toplayan temel kaynaktır. Hesap oluşturduğunuzda ad alanı, yedeklilik düzeyi, performans katmanı ve erişim ayarları gibi özellikleri belirlersiniz; bu özellikler hesabın içindeki tüm verileri etkiler.

Hesabın içinde farklı veri türleri için farklı hizmetler yer alır. Blob depolama, yapılandırılmamış verileri (görüntü, belge, yedek, günlük, video, veri gölü dosyaları) nesne olarak saklar. Azure Files, standart SMB veya NFS protokolüyle bağlanılabilen yönetilen dosya paylaşımları sunar. Kuyruk depolama, uygulamalar arası mesajlaşma için; tablo depolama ise anahtar-değer tipi yapılandırılmış veri için kullanılır. Çoğu kurumsal senaryo Blob ve Files ile başlar.

Depolama hesabının ayarları sonradan sınırlı biçimde değiştirilebilir; bölge, hesap türü ve ad gibi bazı kararlar kalıcıdır. Bu yüzden oluşturmadan önce planlama yapılmalıdır.

Adım adım depolama hesabı oluşturma

Portal, komut satırı ya da şablon yoluyla depolama hesabı oluştururken şu kararlar alınır:

• Abonelik, kaynak grubu ve ad. Hesap adı Azure genelinde benzersiz olmalı, küçük harf ve rakamdan oluşmalıdır. Adlandırma standardınıza uygun, tahmin edilmesi zor olmayan bir ad seçin.
• Bölge. Verinin kullanıcılara ve diğer kaynaklara yakınlığı, mevzuat gereği veri konumu ve maliyet göz önünde bulundurulur.
• Performans. Standart performans çoğu iş yükü için yeterlidir; düşük gecikme gerektiren iş yükleri için yüksek performanslı seçenekler vardır.
• Yedeklilik. Verinin kaç kopyasının ve nerede tutulacağını belirler (ayrıntısı sonraki bölümde).
• Erişim katmanı. Varsayılan sık erişim veya seyrek erişim katmanı seçilir.
• Ağ erişimi. Genel erişim, seçili sanal ağlar veya özel uç noktalar arasında seçim yapılır.
• Veri koruma. Silinen veriyi geri alma, sürüm yönetimi ve değişmezlik seçenekleri yapılandırılır.
• Şifreleme. Veri varsayılan olarak bekleme halinde şifrelenir; kendi anahtarınızı kullanma seçeneği de vardır.

Hesap oluşturulduktan sonra kapsayıcı (Blob için) ya da dosya paylaşımı (Files için) oluşturulur.

Yedeklilik ve erişim katmanları

Yedeklilik seçimi, veri kaybı ve kesinti riskine karşı koruma düzeyini belirler. Yerel yedeklilik, veriyi tek veri merkezi içinde çoğaltır ve en düşük maliyetlidir; veri merkezi düzeyindeki bir felakete karşı koruma sağlamaz. Bölge yedekli seçenek veriyi aynı bölgedeki ayrı kullanılabilirlik bölgelerine yayar. Coğrafi yedeklilik ise veriyi uzak bir ikincil bölgeye de kopyalar; bölgesel bir felakette veri kaybını önler. Okuma erişimli coğrafi seçenekler, ikincil bölgedeki kopyadan da okuma imkânı verir. Hangisinin seçileceği verinin kritikliğine ve bütçeye bağlıdır; düşük kritik yedekler için yerel, iş sürekliliği gerektiren veriler için bölge veya coğrafi yedeklilik tercih edilir.

Erişim katmanları, verinin ne kadar sık okunduğuna göre maliyeti optimize eder. Sık erişilen veriler sıcak katmanda, nadiren okunanlar soğuk katmanda, arşiv amaçlı olanlar ise en düşük depolama maliyetli arşiv katmanında tutulur. Katman düştükçe depolama maliyeti azalır ama erişim maliyeti ve gecikme artar; arşiv katmanındaki verinin okunabilmesi için önce yeniden etkinleştirilmesi gerekir. Güncel fiyat ve süre koşulları Microsoft belgelerinde yayımlanır.

Güvenlik ve erişim yönetimi

Depolama hesabında güvenlik, birden çok katmandan oluşur:

• Kimlik tabanlı erişim. Hesap anahtarı yerine Microsoft Entra ID kimlikleri ve rol tabanlı erişim denetimi (RBAC) kullanın. Anahtar paylaşmak, geri çekilmesi zor bir yetki vermektir.
• Paylaşılan erişim imzaları (SAS). Belirli kaynaklara, belirli süre ve izinlerle erişim vermek için kullanılır. Süreyi ve yetkiyi mümkün olduğunca dar tutun.
• Ağ kısıtlaması. Genel internet erişimini kapatıp yalnızca belirli sanal ağlardan veya özel uç noktalar üzerinden erişime izin verin.
• Anonim erişim. Kapsayıcılarda anonim okuma gerekmedikçe kapalı tutun.
• Şifreleme. Bekleme ve aktarım sırasında şifreleme varsayılandır; yalnızca güvenli bağlantıyı zorunlu kılın.
• Silme koruması. Geçici silme, sürümleme ve değişmez depolama, yanlışlıkla ya da kötü niyetle silinen verinin kurtarılmasına imkân verir.
• Denetim. Erişim günlüklerini izleme çözümüne gönderin.

Güvenlik ayarlarını hesap oluşturma anında yapmak, sonradan düzeltmekten daha kolaydır.

Blob ve Files: hangisi ne zaman?

Blob depolama, uygulamaların HTTP üzerinden eriştiği büyük ve yapılandırılmamış veriler için tasarlanmıştır: yedekleme dosyaları, görsel ve video arşivleri, günlükler, veri analitiği ham verileri. Yaşam döngüsü kuralları ve erişim katmanlarıyla maliyet kontrolü çok ayrıntılıdır. Veri gölü senaryolarında hiyerarşik ad alanı ek yetenek sağlar.

Azure Files ise klasik dosya sunucusunun yerini alan yönetilen dosya paylaşımıdır. Uygulama ya da kullanıcılar paylaşımı bir sürücü gibi bağlar; şirket içi dosya sunucularını buluta taşıyan, birden çok VM'nin ortak dosya kullandığı ya da eski uygulamaların dosya yolu beklediği durumlar için uygundur. Şirket içi sunucularla eşleme yapılarak yerel önbellekli dosya erişimi de kurulabilir.

Kaba ölçüt şudur: veriye uygulama kodu nesne olarak erişiyorsa Blob, işletim sistemi ve kullanıcılar dosya yolu olarak erişiyorsa Files. Bu hizmetler aynı hesapta bir arada kullanılabilir.

Örnek: dosya sunucusunu buluta taşımak ve yedekleri düzenlemek

Örneğin bir şirket, şirket içi dosya sunucusunu emekliye ayırmak ve yedekleme maliyetini azaltmak istiyor. BT ekibi ayrı depolama hesapları planlıyor: biri kullanıcı dosyaları için, diğeri yedekler ve günlükler için.

Kullanıcı dosyaları hesabında Azure Files paylaşımları oluşturuluyor, erişim kurumsal kimlikle ve rol tabanlı yetkilendirmeyle yönetiliyor, ağ erişimi şirket ağı ve sanal ağla sınırlandırılıyor. Veri korumak için geçici silme açılıyor ve düzenli anlık görüntü alınıyor. Yedek ve günlük hesabında ise Blob kapsayıcıları kuruluyor; yaşam döngüsü kuralı, belirli süre sonra eski yedekleri soğuk, daha sonra arşiv katmanına taşıyor ve gerekmediğinde siliyor.

Bu düzenle ekip, sık kullanılan veriyi hızlı katmanda, nadir kullanılanı ucuz katmanda tutuyor; erişim yetkileri tek bir kimlik sisteminden yönetiliyor, ve şirket içi sunucu bakım yükü ortadan kalkıyor.

Sık yapılan hatalar

• Hesap anahtarını uygulamalara gömmek. Anahtar sızarsa hesabın tamamı açığa çıkar; kimlik tabanlı erişim tercih edilmelidir.
• Kapsayıcıyı gereksiz yere herkese açık bırakmak. Veri sızıntılarının sık nedenlerinden biridir.
• Yedekliliği maliyet gerekçesiyle gelişigüzel seçmek. Kritik veriyi yerel yedeklilikte bırakmak, veri merkezi kaybında kalıcı veri kaybına neden olabilir.
• Yaşam döngüsü kuralı kurmamak. Eski veri sıcak katmanda birikip maliyeti büyütür.
• Silme korumasını açmamak. Yanlışlıkla silinen kapsayıcı veya dosya geri getirilemeyebilir.
• Tek hesapta her şeyi toplamak. Farklı güvenlik ve performans ihtiyaçları için ayrı hesaplar daha yönetilebilirdir.
• İzlemeyi ihmal etmek. Beklenmedik erişim artışı ya da gecikme fark edilmez.
• Hesap adlandırmasını rastgele yapmak. Ortam ve amaç adı tanımlanamaz, yönetim zorlaşır.

Öğrenme yolu ve Mindset programlarında nerede çalışılır

Başlangıçta portal üzerinden depolama hesabı, kapsayıcı ve dosya paylaşımı oluşturmayı, erişim anahtarı ile kimlik tabanlı erişim farkını öğrenin. Sonra yedeklilik seçenekleri, erişim katmanları ve yaşam döngüsü yönetimi gelir. İleri düzeyde özel uç noktalar, müşteri yönetimli anahtarlar, veri taşıma araçları ve izleme konuları çalışılır.

Mindset kataloğunda Azure Administrator (AZ-104) Hazırlık programı "Depolama Yönetimi" modülünü Azure yönetişimi, sanal makine, ağ, izleme-yedekleme ve kimlik yönetimi konularıyla birlikte sunar. Microsoft Azure Eğitimi "Depolama & Veri Hizmetleri" başlığını kaynak yönetimi, ağ, kimlik, izleme ve güvenlik başlıklarıyla aynı akışta işler. Bulut operasyonu, altyapı ve sistem yönetimi ekipleri bu programları kendi depolama mimarileri üzerinden çalışmayı tercih edebilir.