PMI Etik Kuralları: Dört Değer, İki Tür Standart

PMI etik kuralları nedir?

PMI Etik ve Mesleki Davranış Kuralları (PMI Code of Ethics and Professional Conduct), proje yönetimi uygulayıcılarından beklenen davranış ilkelerini bir araya getiren, Project Management Institute'un yayımladığı belgedir. Amacı, proje yönetimi mesleğine olan güveni artırmak ve bireyin daha iyi bir uygulayıcı olmasına yardımcı olmaktır.

Belge, mesleğin itibarının tek tek uygulayıcıların topluca davranışıyla şekillendiğini vurgular. Bu nedenle kurallar yalnızca teknik yeterliliği değil, zor durumlarda dürüstlükten ödün vermemeyi de kapsar.

Kimlere uygulanır?

Kurallar şu gruplardaki kişilere uygulanır: PMI üyeleri, PMI sertifika sahipleri, bir PMI sertifika sürecini başlatan adaylar ve PMI gönüllüleri.

Bu, sertifika sınavına hazırlanan birinin de kurallara tabi olduğu anlamına gelir. Adaylık aşamasındaki davranış da kurallar kapsamında değerlendirilir; kapsamın başlaması için sertifikayı almış olmak gerekmez.

Dört değer ve ne anlama geldikleri

Belge, değerlerin küresel proje yönetimi topluluğuna sorularak belirlendiğini belirtir. • Sorumluluk: Verdiğimiz kararların, yaptığımız ya da yapmadığımız eylemlerin ve sonuçlarının sahipliğini üstlenmek. • Saygı: Kendimize, başkalarına ve bize emanet edilen kaynaklara (insan, para, itibar, başkalarının güvenliği, doğal kaynaklar) yüksek saygı göstermek. • Adil davranma: Karar ve eylemlerde tarafsız ve nesnel olmak; rakip çıkardan, önyargıdan ve kayırmacılıktan uzak durmak. • Dürüstlük: Gerçeği anlamak ve hem iletişimde hem davranışta doğru olmak.

İdeal ve zorunlu standartlar

Belgenin her değer bölümünde iki tür standart yer alır. İdeal standartlar, uygulayıcıların ulaşmaya çalıştığı davranışı tanımlar. Örneğin yeterlilik dışı görev kabul etmemek, emanet edilen gizli bilgiyi korumak, karar sürecinde şeffaf olmak ve başkalarının görüş farklılıklarını dinlemek bu gruptadır.

Zorunlu standartlar ise kesin gereklilikler koyar ve bazı davranışları sınırlar ya da yasaklar. Çıkar çatışmalarını ilgili taraflara açıklamak, hukuka aykırı ya da etik dışı davranışı bildirmek, iyi niyetle etik kaygı dile getirenlere misilleme yapmamak, iyi niyetle pazarlık etmek, yetki ve uzmanlığı kişisel çıkar için kullanmamak ve aldatıcı ifadeler kullanmamak bu gruptadır. Bu standartlara uymayanlar disiplin sürecine tabi olur.

Küçük bir örnek

Bir proje yöneticisi, tedarikçi seçimi yapan komitenin başındadır. Komiteye teklif veren firmalardan birinin sahibi yakın bir akrabasıdır. Hiçbir şey olmasa bile bu durum bir çıkar çatışması olarak değerlendirilmelidir.

Zorunlu standartlara göre proje yöneticisi bu durumu ilgili taraflara açıklar; ilgili taraflara tam açıklama yapılmadan, onaylanmış bir azaltım planı bulunmadan ve paydaşların devam onayı alınmadan karar sürecine katılmaz. Karar süreci şeffaf yürütülür ve diğer teklifler eşit koşullarda değerlendirilir. Böylece hem adil davranma hem dürüstlük ilkeleri korunmuş olur.

Sık yapılan hatalar

• Çıkar çatışmasını yalnızca gerçek zarar varsa sayılır sanmak. Kurallar, çatışma görünümünün de çatışma gibi ele alınmasını ister.
• Kötü haberi saklamak. Dürüstlük, hoşa gitmese bile kötü haberi paylaşmayı gerektirir.
• Başkalarının başarısını sahiplenmek. Kurallar buna da dürüstlüğe aykırılık olarak bakar.
• Etik kaygıyı bildiren kişiye soğuk davranmak. Misilleme, yasak davranışlar arasındadır.
• Kuralları yalnızca sınav konusu sanmak. Sertifika sahibi olduktan sonra da bağlayıcıdır.

PMI etik kuralları Mindset programlarında nerede geçer?

Mindset, PMP sertifikasyon hazırlık sürecinde adayları yöntem ve sınav çerçevesiyle tanıştıran programlar sunar. Etik kurallar, sertifika sürecine giren herkes için bağlayıcı olduğundan, hazırlık yolculuğunun ilgili bir parçasıdır.