Özel bulut ve OpenStack: tek kuruma ayrılmış bulut altyapısı

Özel bulut nedir?

Özel bulut (private cloud), bulut hizmetinin sunduğu esnekliği tek bir kuruma ayrılmış altyapı üzerinde sağlayan modeldir. Sunucular, depolama ve ağ kaynakları havuzlanır; ekipler bu havuzdan sanal makine, disk ve ağ talebini kendi kendine, otomatik biçimde alır. Altyapı kurumun kendi veri merkezinde ya da yalnızca o kuruma ayrılmış bir ortamda çalışır.

Genel bulutta (public cloud) kaynaklar birçok müşteriyle paylaşılan ortak havuzdan kiralanır. Özel bulutta ise kaynak, erişim ve veri konumu üzerindeki kontrol kuruma aittir; karşılığında kurulum ve işletim sorumluluğu da kurumdadır.

OpenStack nedir?

OpenStack, özel bulut kurmak için geliştirilen açık kaynaklı bir bulut altyapı platformudur. Tek bir ürün değil, birbirini tamamlayan servisler bütünüdür; hepsi ortak bir kimlik katmanı ve uygulama arayüzleri (API) üzerinden konuşur. Bu yapı, sanal makine, ağ ve depolama kaynaklarının yazılımla tanımlanıp yönetilmesini sağlar.

Başlıca servisler şunlardır:

• Keystone: Kimlik doğrulama, kullanıcı, proje ve yetki yönetimi.
• Nova: Sanal makinelerin oluşturulması, çalıştırılması ve yaşam döngüsü.
• Neutron: Sanal ağlar, alt ağlar, yönlendiriciler ve güvenlik grupları.
• Glance: Sanal makinelerin başlatıldığı disk görüntülerinin (image) saklanması.
• Depolama servisleri: Sanal makinelere blok disk ve ayrıca nesne depolama sunan bileşenler.
• Yönetim paneli: Kaynakları tarayıcıdan yönetmeyi sağlayan web arayüzü.

Nasıl çalışır? Örnek bir istek

Bir geliştirici panelden ya da komut satırından yeni bir sanal makine ister. Önce Keystone isteği yapanın kimliğini ve projedeki yetkisini doğrular. Nova, hangi fiziksel sunucunun uygun olduğuna karar verip makineyi oraya yerleştirir; makinenin işletim sistemi görüntüsünü Glance'tan alır, ağ bağlantısını Neutron'dan alır. Proje kotası aşılmışsa istek reddedilir.

Bu akışın özelliği, her şeyin ticket açmadan, otomatik ve izlenebilir gerçekleşmesidir. Altyapı ekibi tek tek makine kurmak yerine havuzu, kotaları ve kuralları yönetir.

Genel bulut, hibrit bulut ve sanallaştırmadan farkı

Yalnızca sanallaştırma, bir fiziksel sunucuyu birden çok sanal makineye bölmektir. Bulut ise bunun üstüne kendi kendine hizmet, kota, faturalama ya da kaynak takibi, API ile otomasyon ve havuz yönetimi ekler. OpenStack bu üst katmanı sağlar.

Genel bulutta kapasite neredeyse sınırsızdır ve işletim yükü sağlayıcıdadır; özel bulutta ise kapasiteyi kurum planlar. Hibrit bulutta bu ikisi birlikte kullanılır: örneğin hassas veri özel bulutta kalır, ani talep artışları genel buluta taşınır.

Ne zaman tercih edilir?

Özel bulut genellikle veri konumunun ve erişim denetiminin mevzuat ya da kurum politikasıyla kısıtlandığı durumlarda, mevcut veri merkezi yatırımını kullanmak istendiğinde, kapasite kullanımı öngörülebilir ve büyük olduğunda veya genel bulut sağlayıcısına bağımlılık azaltılmak istendiğinde düşünülür. Telekom, kamu, finans ve büyük kurumsal BT ekiplerinde sık görülür.

Küçük ve değişken iş yüklerinde ise işletim yükü, kazanılan kontrolden ağır basabilir.

Sık yapılan hatalar

En büyük tuzak, özel bulutu bir kez kurulup biten proje saymaktır. Yükseltme, yama, izleme, kapasite planı ve yedekleme sürekli iştir. Kurulumu yapanlar kadar işletecek ekibin de yetkin olması gerekir.

Bir diğer hata, kota ve proje yapısını baştan tasarlamamaktır; kaynaklar sahipsiz sanal makinelerle dolar. Ağ tasarımının sonradan değiştirilmesi de pahalıdır, bu yüzden Neutron düzeni ve kimlik modeli ilk günden planlanmalıdır.

Mindset programlarında nerede işlenir?

Mindset'in OpenStack ile Özel Bulut Kurulumu ve İşletimi eğitimi; özel bulut mimarisi ve OpenStack genel yapısı, Keystone ile kimlik, Nova ile hesaplama, Neutron ile ağ, Glance ve depolama, proje ve kota yönetimi, otomasyon ve kendi kendine hizmet ile işletim, izleme ve sorun giderme başlıklarını içerir.