Lakehouse nedir? Tek mimaride veri gölü ve ambar
Lakehouse, veri gölünün esnek ve ucuz depolamasını veri ambarının yönetişim ve sorgu gücüyle birleştiren mimaridir. Tablo formatları ve medallion katmanları.
Lakehouse nedir?
Lakehouse (veri lakehouse), veri gölünün ve veri ambarının güçlü yönlerini tek bir mimaride birleştiren veri platformu yaklaşımıdır. Veri, düşük maliyetli nesne depolamasında açık dosya formatlarıyla tutulur; bunun üzerine bir tablo katmanı eklenerek veri ambarlarında beklenen güvenilirlik, şema denetimi ve sorgu performansı sağlanır.
Adı, İngilizce lake (göl) ve warehouse (ambar) sözcüklerinin birleşiminden gelir. Amaç, aynı verinin hem raporlama hem de makine öğrenmesi ve ham veri çalışmaları için tek yerden kullanılabilmesidir.
Neden ortaya çıktı?
Geleneksel yapıda kuruluşlar çoğu zaman iki ayrı sistem işletir. Veri gölü ham, yapısız ve yarı yapısal veriyi ucuza saklar ama tutarlılık ve yönetişim sağlamakta zorlanabilir. Veri ambarı ise düzenli ve hızlı raporlama sunar ama ham veri çeşitliliği ve makine öğrenmesi iş yükleri için sınırlı kalabilir.
İki sistemi birlikte işletmek veri kopyalama, gecikme ve çift bakım yükü getirir. Lakehouse bu ayrımı azaltarak tek bir veri kopyası üzerinde farklı iş yüklerinin çalışmasını hedefler.
Nasıl çalışır? Tablo katmanı ve açık formatlar
Lakehouse'un çekirdeği, nesne depolamadaki dosyaların üzerine oturan açık tablo formatlarıdır. Delta Lake, Apache Iceberg ve Apache Hudi bu alandaki bilinen örneklerdir. Bu formatlar şu yetenekleri ekler: • İşlem güvenliği: eşzamanlı yazma ve okumalarda tutarlı sonuç. • Şema denetimi ve evrimi: veriye uymayan kayıtların reddedilmesi, şemanın kontrollü değişmesi. • Zaman yolculuğu: tablonun önceki bir sürümüne geri dönebilme. • Verimli sorgu: metaverisi sayesinde gereksiz dosyaların taranmaması.
Sorgu motorları bu tabloları okuyup yazar; böylece aynı veriye SQL analistleri de veri bilimciler de erişebilir.
Medallion mimarisi: bronze, silver, gold
Lakehouse'ta veri sıklıkla üç katmanda olgunlaştırılır.
Bronze: kaynaktan gelen ham veri, çoğunlukla olduğu gibi saklanır.
Silver: temizlenmiş, tekrarları giderilmiş, doğrulanmış ve birleştirilmiş veri.
Gold: iş kullanıcıları için hazırlanmış, raporlama ve analize uygun özet ve ölçü tabloları.
Bu katmanlı yapı, hatalı bir dönüşümde ham veriden yeniden üretme imkânı verir ve her katmanın sorumluluğunu netleştirir.
Veri ambarı ve veri gölünden farkı
Depolama: veri ambarı çoğunlukla kendi yönettiği yapılandırılmış depolamayı kullanır; veri gölü ham dosyaları tutar; lakehouse açık formatlı dosyaları tablo katmanıyla yönetir.
Veri türü: ambar ağırlıklı olarak yapılandırılmış veriyle çalışır; göl ve lakehouse yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış veriyi birlikte tutabilir.
İş yükü: ambar raporlama için, göl keşif ve ham saklama için güçlüdür; lakehouse ikisini ve makine öğrenmesi çalışmalarını aynı veri üzerinde hedefler.
Yönetişim: göl tek başına yönetişim açısından zayıf kalabilir; lakehouse tablo katmanıyla erişim denetimi ve veri kalitesi kurallarını ekler.
Küçük bir örnek
Örneğin bir perakende şirketi mağaza kasalarından gelen satış olaylarını, e-ticaret tıklama kayıtlarını ve tedarikçi dosyalarını nesne depolamaya yükler. Bronze katmanında bu veriler ham halde durur. Silver katmanında tekrarlı kayıtlar temizlenir, ürün kodları standartlaştırılır. Gold katmanında günlük satış özeti tabloları oluşturulur.
Finans ekibi aynı gold tablolarından SQL ile rapor alırken, veri bilimciler silver katmanından talep tahmin modeli eğitir. Tek veri kopyası, iki ekibin ihtiyacını karşılar.
Mindset programlarında lakehouse
Mindset kataloğundaki Veri Lakehouse Mimarisi programı mimari evrim ve lakehouse kavramı, Delta Lake ile güvenilir veri katmanı, Apache Iceberg ile açık tablo formatı, medallion mimarisi, akış verisi entegrasyonu, sorgu motoru ve performans ile veri yönetişimi ve güvenliği başlıklarını işler. Lakehouse Tablo Formatları Karşılaştırması ve Seçimi programı ise ortak temel, iş yüküne göre karşılaştırma ve ekosistem ile karar konularına odaklanır.
İlgili Mindset programı
Veri Lakehouse Mimarisi
Sık sorulan sorular
Lakehouse veri ambarının yerini alır mı?
Her durumda değil. Lakehouse birçok iş yükünü tek platformda toplamayı hedefler, ancak mevcut ambar yatırımları, ekip yetkinliği ve performans gereksinimleri tercihi belirler. Pek çok kuruluş ikisini birlikte işletmeye devam eder.
Delta Lake nedir?
Nesne depolamadaki dosyalara işlem güvenliği, şema denetimi ve sürüm geçmişi ekleyen açık bir tablo formatıdır. Lakehouse mimarisinin yaygın kullanılan yapı taşlarından biridir. Sürüm geçmişi sayesinde bir tablonun önceki hâline dönülebilir ve aynı tabloya eşzamanlı yazan işlemler birbirini bozmaz.
Lakehouse ile veri gölü arasındaki en önemli fark nedir?
Veri gölü ham dosyaları saklar. Lakehouse ise bu dosyaların üzerine tablo katmanı koyarak işlem tutarlılığı, şema yönetimi ve sorgu performansı sağlar. Böylece aynı veri hem analistlerin SQL sorgularına hem de veri bilimcilerin model çalışmalarına ayrı kopya çıkarmadan hizmet edebilir.
Medallion mimarisi zorunlu mudur?
Hayır. Lakehouse için yaygın bir katmanlama önerisidir, zorunlu bir kural değildir. Katman sayısı ve adları kuruluşun ihtiyacına göre belirlenebilir. Yaygın biçimde ham veri, temizlenmiş veri ve iş kullanımına hazır özet veri katmanları ayrılır; ancak küçük bir proje daha az katmanla da başlayabilir.