Güvenlik Duvarı (Firewall): Ağ Trafiğini Kurallarla Denetleyen Sistem
Güvenlik duvarı, iki ağ ya da iki sistem arasındaki trafiği güvenlik politikasına göre geçiren veya engelleyen cihaz ya da yazılımdır. Türleri paket filtrelemeden yeni nesil güvenlik duvarına uzanır.
Bir bakışta
- Güvenlik duvarı trafiği politikaya göre süzer. Ağlar veya sistemler arasındaki trafik, tanımlı kurallara göre geçirilir ya da düşürülür.
- Türler denetim derinliği arttıkça ayrışır. Paket filtreleme başlığa bakar; durum denetimi bağlantıyı izler; yeni nesil uygulamayı ve kullanıcıyı da tanır.
- Varsayılan tutum "reddet"tir. Sağlam bir politika yalnızca gerekli trafiğe izin verir, geri kalanını kapatır.
- Güvenlik duvarı tek başına yeterli değildir. İzin verilen trafik içindeki tehditleri, şifreli içeriği ve içeriden gelen riskleri tek başına durduramaz.
Güvenlik duvarı nedir?
Güvenlik duvarı, ağlar veya sistemler arasındaki trafiği denetleyen bir güvenlik kontrolüdür. NIST, güvenlik duvarını ağlar ya da sistemler arasındaki trafik akışını denetleyen cihaz veya program olarak tanımlar ve onu tarafların farklı güvenlik duruşuna sahip olduğu noktalara koyar.
En bilinen yerleşimi, şirket iç ağı ile internet arasındadır. Güvenlik duvarı bu kapıda her bağlantıyı tanımlı kurallara göre değerlendirir: izin verir, engeller ya da kaydeder. İç ağın içinde ağları birbirinden ayırmak ve tek bir bilgisayarı korumak için de kullanılır.
Nasıl çalışır?
Güvenlik duvarı bir kural listesiyle çalışır. Her kural genellikle kaynak, hedef, protokol ve yön gibi alanlardan oluşur ve bir karar (izin ver ya da engelle) içerir. Birçok üründe gelen bağlantı kurallarla sırayla karşılaştırılır ve ilk eşleşen kural uygulanır. Hiçbir kural eşleşmezse varsayılan davranış devreye girer.
İyi tasarlanmış bir politika varsayılan olarak reddeder ve yalnızca gerekli trafiği açar. Örneğin bir web sunucusu için dışarıdan yalnızca web trafiğine izin verilir; yönetim erişimi ise yalnızca iç ağdan ya da belirli bir yönetim ağından açılır. Kural sırası önemlidir: geniş bir izin kuralı, daha önce yazılmış sıkı bir engeli geçersiz kılabilir.
Güvenlik duvarı türleri
Güvenlik duvarları trafiği ne kadar derin incelediklerine göre ayrılır. Sınıflamada adlar üreticiye göre değişebilir ama temel mantık aynıdır. • Paket filtreleme: Her paketin başlığına, yani kaynak ve hedef adresine, port ve protokolüne bakar. Bağlantının önceki paketlerle ilişkisini izlemez; hızlıdır ama sınırlıdır. • Durum denetimli (stateful): Bağlantının durumunu izler. İçeriden başlatılan bir bağlantının yanıtını kabul eder, kendisine ait olmayan paketleri düşürür. • Uygulama ağ geçidi (proxy): İstemci ile sunucu arasında aracı olur ve uygulama düzeyinde içeriği inceler. • Yeni nesil güvenlik duvarı (NGFW): Durum denetimine ek olarak uygulamayı tanır, kullanıcı kimliğiyle kural yazabilir ve izinsiz giriş önleme gibi işlevleri birleştirir.
Ayrıca konumuna göre ağ tipi ve sunucu üzerinde çalışan kişisel (host tabanlı) güvenlik duvarları vardır.
Her tür bir öncekinin bakmadığı katmana bakar
Denetim derinliğine göre güvenlik duvarı türleri
- Paket filtrelemeBaşlık bilgisine bakar; bağlantıyı izlemez.
- Durum denetimiBağlantının durumunu izler, yanıtları eşleştirir.
- Uygulama ağ geçidiAracı olur, içeriği uygulama düzeyinde inceler.
- Yeni nesilUygulama, kullanıcı ve tehdit önlemeyi tek platformda birleştirir.
Ağ topolojisinde yeri
Klasik tasarımda güvenlik duvarı üç bölgeyi ayırır: internet, iç ağ ve ikisinin arasındaki DMZ. Dışarıdan erişilmesi gereken sunucular DMZ'de tutulur; bu sunucu ele geçirilse bile saldırganın doğrudan iç ağa ulaşması engellenir.
Bulut ortamlarında aynı mantık sanal ağ kuralları ve güvenlik grupları ile uygulanır. Hibrit yapılarda şirket içi ve bulut güvenlik duvarlarının politikaları birbiriyle uyumlu tutulmalıdır.
Kural yönetimi
Güvenlik duvarı kurulduğu gün güvenli olmaz; kuralların zamanla temiz tutulması gerekir. Eski projeler için açılmış izinler, geçici istisnalar ve tekrarlanan kurallar zaman içinde politikayı karmaşıklaştırır ve gizli açıklar bırakır.
Pratik bir yönetim döngüsü şu işleri içerir: ihtiyacı yazılı talep olarak almak, kuralı en dar kapsamla yazmak, değişikliği önce test etmek, günlükleri izlemek ve düzenli olarak kullanılmayan kuralları kaldırmak.
Kurallar yazıldıktan sonra da bakım ister
Güvenlik duvarı kural yönetimi
- Talebi alNeden ve kimin için açıldığı yazılı olsun.
- Dar kural yazGerekli kaynak, hedef ve hizmetle sınırla.
- Test et ve uygulaÖnce kontrollü ortamda dene.
- İzle ve temizleGünlükleri incele, kullanılmayan kuralı kaldır.
Güvenlik duvarının sınırları
Güvenlik duvarı bir savunma katmanıdır, tüm savunma değil. İzin verilen trafiğin içine gizlenmiş bir saldırıyı ya da kötü amaçlı bir eki, derin inceleme olmadıkça fark edemez. Şifreli trafiği çözmeden içeriği göremez.
İçeriden gelen tehditleri ve kimliği çalınmış meşru kullanıcıları da durdurmaz. Bu nedenle güvenlik duvarı; erişim denetimi, uç nokta koruması, izleme ve yamalama ile birlikte düşünülür. Web uygulamalarını korumaya odaklanan WAF gibi araçlar ise ayrı bir ürün türüdür ve ağ güvenlik duvarından ayrı değerlendirilir.
Ağ güvenliği eğitiminde güvenlik duvarı
Sistem ve Ağ Güvenliğine Giriş Eğitimi, Ağ İzinsiz Girişlerine Karşı Koruma modülünde ağ düzeyinde korumayı işler. Siber Güvenlik Bootcamp Programı ise İletişim ve Ağ Güvenliği başlığında güvenlik duvarının ağ mimarisindeki yerini ele alır.
İlgili Mindset programı
Sistem ve Ağ Güvenliğine Giriş Eğitimi
Sık sorulan sorular
Güvenlik duvarı ile antivirüs aynı şey midir?
Aynı değildir. Güvenlik duvarı ağ trafiğini, kimin kime hangi hizmetle bağlanabileceğini denetler. Antivirüs ise cihazdaki dosya ve süreçleri kötü amaçlı yazılım açısından tarar. İkisi farklı katmanlarda çalışır ve birbirinin yerine geçmez.
Yeni nesil güvenlik duvarı klasik olandan neden ayrılır?
Klasik güvenlik duvarı adres ve port gibi alanlara göre karar verir. Yeni nesil ürünler trafiğin hangi uygulamaya ait olduğunu ve hangi kullanıcıdan geldiğini de tanır, izinsiz giriş önleme gibi işlevleri bir arada sunar. Bu işlevlerin kapsamı üreticiden üreticiye değişir.
Evdeki modem güvenlik duvarı sayılır mı?
Birçok ev modeminde temel bir güvenlik duvarı işlevi bulunabilir: dışarıdan gelen istenmemiş bağlantıları engeller. Ancak kural ayrıntısı ve görünürlük sınırlıdır; kurumsal ortamlarda daha ayrıntılı politika ve günlük gerekir.
Güvenlik duvarı kurulduktan sonra neleri izlemek gerekir?
Engellenen ve izin verilen bağlantı günlükleri, olağandışı çıkış trafiği, kural değişiklik kayıtları ve kullanılmayan kurallar izlenmelidir. Beklenmedik bir kural eklenmesi ya da uzak bir adrese yoğun çıkış trafiği, incelenmesi gereken işaretlerdir.