Go/no-go: devam mı, durmak mı kararı nasıl verilir?
Go/no-go, belirli bir noktada işe devam edilip edilmeyeceğine ölçütlere bakarak verilen karardır. Canlıya geçiş, faz geçişi ya da yatırımın sürmesi gibi geri dönüşü pahalı anlarda kullanılır.
Bir bakışta
- Karar, ölçütlere bağlıdır. Ölçütler toplantıdan önce yazılır; toplantıda yalnız kanıtlara bakılır.
- Sonuç yalnız evet ya da hayır olmak zorunda değil. Koşullu go ve ertelemek de meşru sonuçlardır.
- Karar sahibi bellidir. Kimin son sözü söylediği önceden yazılır.
- Kayıt, kararın parçasıdır. Gerekçe, koşullar ve sahipler olmadan karar uygulanamaz.
Go/no-go neyi karara bağlar?
Go/no-go kararı, bir işte devam etme riski ile durma maliyetini karşılaştıran resmî bir yargıdır. Go, belirlenen ölçütlerin karşılandığını ve ilerlemenin kabul edilebilir olduğunu söyler. No-go ise ölçütlerin karşılanmadığını ya da riskin kabul edilemez olduğunu belirtir.
Karar iki tür noktada sık görülür. Birincisi, bir fazın bitip diğerinin başlayacağı kapıdır; bu kapının genel mantığı aşama-kapı sürecinde ele alınır. İkincisi, yeni sistemin canlıya alınacağı geçiş anıdır. Burada karar toplantısı geçiş planının son adımlarından biri olur, ancak kararın ölçütleri ve sahipliği ayrı bir konudur.
Hangi ölçütlere bakılır?
Ölçütler işe göre değişir, ama çoğu go/no-go toplantısı aynı hazırlık alanlarını yoklar:
- Ürün: kabul ölçütleri karşılandı mı, kritik hatalar kapandı mı?
- Test: planlanan testler tamamlandı mı, sonuçlar kayıtlı mı?
- Veri: geçirilecek verinin doğrulaması yapıldı mı?
- Operasyon: destek ekibi, izleme ve yardım masası hazır mı?
- Eğitim: kullanıcılar yeni yöntemi bilecek durumda mı?
- Geri dönüş: başarısızlıkta dönüş planı denendi mi?
- Risk: açık riskler sahiplenildi, kabul edilen riskler yazıldı mı?
Her ölçüt için kanıt ve sahibi tanımlanır. Kanıtı olmayan 'hazırız' beyanı ölçüt sayılmaz.
Karar toplantı öncesinde hazırlanır, sonrasında uygulanır
Üç evre, üç farklı sorumluluk
- ÖnceÖlçütler ve kanıtlarÖlçüt listesi onaylanır; sahipler kanıtlarını toplar.
- ToplantıdaKararKanıtlar tek tek okunur; karar sahibi sonucu açıklar.
- SonraKayıt ve uygulamaGerekçe, koşullar ve sahipler yazılır; iletişim yapılır.
Karar kimin?
Go/no-go toplantısına işi yapanlar, işi kullanacaklar ve riski taşıyanlar katılır; ancak kararı, önceden tanımlanmış tek bir yetkili ya da kurul verir. Çoğu projede bu kişi sponsordur ya da yönlendirme kuruludur. Proje yöneticisi kanıtları sunar ve riskleri açıklar; kararın hesap verebilirliği başkasındadır.
Yetki önceden yazılmazsa toplantı oylamaya ya da uzlaşıya dönüşür, bu da gerçek riskleri yumuşatır. Operasyon ya da güvenlik gibi bazı alanlarda veto hakkı açıkça belirtilebilir.
Örnek: iç kullanım uygulamasının canlıya alınması
Bir şirket insan kaynakları uygulamasını yeni platforma taşıyor olsun. Toplantıda test lideri tüm kabul senaryolarının geçtiğini, yalnız bir düşük öncelikli ekran hatasının açık kaldığını bildirir. Veri sorumlusu geçiş denemesinin tutarlılık kontrolünü sunar. Destek ekibi yeni sistemin kayıt kanalını ve nöbet çizelgesini onaylar.
Geri dönüş planı henüz tam denenmemiştir. Karar sahibi koşullu go verir: geri dönüş denemesi geçiş öncesinde tamamlanıp raporlanacaktır; rapor kabul edilmezse geçiş ertelenir. Koşulun sahibi, bitiş zamanı ve ertelemenin sonuçları karar kaydına yazılır. Böylece karar hem hızı hem güvenliği korur.
Zayıf ve sağlam karar arasındaki fark
Zayıf go/no-go toplantıları kimse itiraz etmediği için 'go' ile biter. Takvim baskısı, harcanan emek ve geri dönmenin utancı, ölçütlerin önüne geçer. Sağlam toplantılarda no-go da meşrudur ve bir hata sayılmaz.
Bir diğer tuzak, riskleri ayrıntısız bir 'kabul edildi' ile kapatmaktır. Kabul edilen her risk için neden kabul edildiği, kim tarafından ve hangi izleme göstergesiyle yazılır. Geçişten sonra bu kayıtlar, sorun çıktığında hızlı teşhis sağlar.
Sağlam karar, baskı altında bile kayda ve kanıta yaslanır
İlgili Mindset programı
IT Proje Yönetimi Sertifika Programı
Sık sorulan sorular
Go/no-go ile koşullu go arasındaki fark nedir?
Go, ölçütlerin tümünün karşılandığını söyler ve işin ilerlemesine izin verir. Koşullu go ise ölçütlerin çoğunun karşılandığını, kalanların belirli bir süre ya da olay öncesinde tamamlanması şartıyla ilerlemeye izin verir. Koşulun sahibi ve son tarihi yazılmazsa koşullu go sessizce unutulan bir go'ya dönüşür.
No-go çıkarsa ne olur?
Karar kaydına neden ölçütlerin karşılanmadığı yazılır, düzeltme planı ve sahipleri belirlenir, yeni bir karar toplantısı planlanır. No-go projenin başarısızlığı değil, riskin erken yakalanmasıdır; geçiş sonrası çıkacak bir olay çoğunlukla çok daha pahalıdır.
Çevik ekiplerde go/no-go yapılır mı?
Evet, ancak daha hafif biçimde. Sürüm öncesi hazırlık kontrolü, kabul ölçütleri ve geri dönüş planı çoğu çevik ekipte de bulunur. Sıklık arttığında karar otomasyonlu kontrol listelerine dayanır ve yalnız istisnai durumlarda kurul toplanır.
Toplantıya kimlerin katılması gerekir?
Proje yöneticisi, test ve kalite sorumlusu, operasyon ve destek sorumlusu, işi kullanacak tarafın temsilcisi ve karar sahibi tipik katılımcılardır. Güvenlik, hukuk ya da uyum gibi alanlar işe göre eklenir. Katılımcı sayısı arttıkça karar sahibinin net olması daha da önemli hale gelir.