CDN (İçerik Dağıtım Ağı) Nedir?

CDN nedir?

CDN (Content Delivery Network), Türkçesiyle içerik dağıtım ağı, bir sitenin ya da uygulamanın içeriğini dünyanın farklı noktalarına dağıtılmış sunucular üzerinden kullanıcıya ileten altyapıdır. Kullanıcı içeriği uzaktaki asıl sunucudan değil, kendisine yakın bir ağ düğümünden alır.

Amaç gecikmeyi azaltmak, sayfa yükleme süresini kısaltmak ve asıl sunucunun (origin) yükünü azaltmaktır. Görsel, stil dosyası, betik ve video gibi içerikler CDN ile en sık dağıtılan türlerdir.

CDN nasıl çalışır?

Kullanıcı bir içerik istediğinde istek önce DNS ve yönlendirme katmanı üzerinden en uygun CDN düğümüne gider. Düğümde içerik önbellekteyse doğrudan oradan yanıtlanır. Buna önbellek isabeti (cache hit) denir. Önbellekte yoksa düğüm içeriği asıl sunucudan alır, kullanıcıya iletir ve bir süre kendi önbelleğinde saklar.

İçeriğin ne kadar süre saklanacağı çoğunlukla HTTP başlıklarıyla belirlenir. Örneğin Cache-Control başlığı, bir görselin düğümde ne kadar tutulabileceğini söyler. Süre dolduğunda ya da içerik elle geçersiz kılındığında düğüm yeni sürümü asıl sunucudan alır.

Örnek: kampanya günü bir e-ticaret sitesi

Örneğin bir e-ticaret sitesi kampanya günü yoğun trafik alıyor. Ürün görselleri, stil ve betik dosyaları CDN üzerinden sunulursa, binlerce kullanıcı aynı dosyayı asıl sunucuya gitmeden CDN düğümlerinden alır. Asıl sunucu yalnızca sepet, ödeme gibi kişiye özel istekleri işler.

CDN olmadan aynı trafik doğrudan kaynak sunucuya yönelir. Bu hem yanıt süresini uzatır hem de ani yük artışında sistemin yavaşlamasına ya da erişilemez hale gelmesine yol açabilir.

CDN ile önbellek ve edge hesaplama arasındaki fark

Önbellek, sık istenen veriyi tekrar üretmemek için bir yerde saklama fikridir. CDN bu fikri coğrafi olarak dağıtılmış bir ağ üzerinde uygular. Uygulama içi önbellekler (örneğin bellek tabanlı bir anahtar-değer deposu) ise sunucu tarafında çalışır ve veritabanı yükünü azaltır. İki katman birbirinin yerine değil, birlikte kullanılır.

Edge hesaplama ise CDN düğümlerinde yalnızca içerik saklamakla kalmayıp küçük kod parçalarını da çalıştırmaktır. Yönlendirme, başlık değiştirme, kimlik kontrolü gibi işler kullanıcıya yakın düğümde yapılabilir. Böylece CDN, statik dosya dağıtımının ötesinde uygulama mantığının bir parçası haline gelir.

CDN kullanırken dikkat edilecekler

• Önbellek süresi: Çok uzun tutulursa güncel içerik geç yayılır, çok kısa tutulursa CDN'in faydası azalır.
• Geçersiz kılma: İçerik güncellendiğinde eski sürümün düğümlerden nasıl temizleneceği baştan planlanmalıdır. Dosya adına sürüm eklemek yaygın bir çözümdür.
• Kişiye özel içerik: Oturuma bağlı yanıtların başkasına sunulmaması için önbellek kuralları dikkatle yazılmalıdır.
• Güvenlik: Çoğu CDN, DDoS koruması ve uygulama güvenlik duvarı gibi ek katmanlar sunar, ancak bunlar CDN'in doğal bir özelliği değildir; ayrıca yapılandırılır.

Mindset programlarında CDN

Mindset kataloğunda Edge Computing Mimarileri ve CDN Stratejisi programı, CDN mimarisi ve trafik yönlendirme, önbellek stratejisi ve geçersiz kılma ile edge fonksiyonları gibi başlıklar içerir. Yazılımda Önbellekleme Katmanları ve CDN Stratejisi programı ise önbellek desenleri ve tutarlılık, uygulama ve dağıtık önbellek, HTTP ve CDN katmanı ile geçersiz kılma ve ölçüm modüllerinden oluşur.