- İki kavramı ayıran şey: dosya mı, düzen mi?
- UI kitten tasarım sistemine: birbirinin üzerine kurulan katlar
- Ölçüt ölçüt UI kit ve tasarım sistemi
- Hangi durumda UI kit yeter, ne zaman tasarım sistemi gerekir?
- Tasarım sistemini yaşatan döngü
- Mindset programlarında bu farkı nerede çalışırsınız?
- Sık sorulan sorular
UI Kit mi Tasarım Sistemi mi? Arayüz Parçalarından Ortak Dile
UI kit, ekranları hızlı kurmanızı sağlayan hazır arayüz parçalarıdır; tasarım sistemi ise bu parçaların neden, nerede ve nasıl kullanılacağını, kodla nasıl eşleştiğini ve zamanla nasıl değişeceğini de tanımlar. Biri bir dosya, diğeri ekiplerin birlikte sürdürdüğü bir üründür.
Bir bakışta
- UI kit bir parça setidir, tasarım sistemi bir çalışma düzenidir. Fark, parçaların sayısında değil; kuralların, kodun ve sahipliğin varlığındadır.
- Her tasarım sisteminin içinde bir UI kit bulunur, tersi doğru değildir. Tasarım aracındaki bileşen kütüphanesi, tasarım sisteminin görünen yüzlerinden yalnız biridir.
- Tasarım sistemi sürekli bakım ister. Nielsen Norman Group'a göre bir tasarım sistemi ancak onu yöneten ekip kadar etkilidir.
- Kısa ömürlü işler için UI kit çoğu zaman yeterlidir. Tasarım sisteminin yatırımı, yıllar boyunca tekrar eden tasarım işi beklendiğinde karşılığını verir.
İki kavramı ayıran şey: dosya mı, düzen mi?
UI kit, bir arayüzü kurmak için gereken hazır parçaların toplamıdır: düğmeler, form alanları, menüler, kartlar, simgeler, renk ve yazı stilleri. Çoğunlukla bir tasarım aracında paylaşılan bir dosya ya da kütüphane olarak gelir. Tasarımcı bu parçaları sürükleyip bırakarak hızlıca ekran üretir. Hazır satın alınan ya da açık kaynak olarak indirilen UI kitler de vardır; bunlar bir projeye hızlı başlangıç sağlar.
Tasarım sistemi ise Nielsen Norman Group'un tanımıyla, tasarımı ölçekli yönetmek için yeniden kullanılabilir bileşenler ve desenler kullanan eksiksiz bir standartlar bütünüdür. NN/g'ye göre tasarım sistemi deposu genellikle bir stil kılavuzu, bir bileşen kütüphanesi ve bir desen kütüphanesi içerir. Bileşen kütüphanesi, arayüz öğelerini kullanım notları, nitelikleri, durumları ve kodlarıyla birlikte sunar.
Bu tanım farkı netleştirir. UI kit, tasarım sisteminin bileşen kütüphanesinin tasarım aracındaki görünen yüzüne benzer. Tasarım sistemi ise bu parçaların kodla eşleştiği, kullanım kurallarının yazıldığı, sahibinin ve değişim sürecinin tanımlandığı bütündür. NN/g'nin vurgusuyla tasarım sistemi bir çalışma portföyü gibi değil, işlevsel bir araç seti ve kaynak gibi düşünülmelidir.
UI kitten tasarım sistemine: birbirinin üzerine kurulan katlar
Bir ekip genellikle tasarım sistemine birden geçmez; UI kitin üzerine katlar ekleyerek ilerler. Her kat bir öncekinin varlığına dayanır.
Başlangıç noktası UI kittir: tasarımcıların ortak kullandığı parçalar. İkinci kat temel kararların adlandırılmasıdır: renkler, boşluklar, yazı ölçekleri ve köşe yarıçapları gibi değerler design token olarak tanımlanır ve hem tasarım dosyasında hem kodda aynı adla kullanılır. Üçüncü katta bileşenler kodlanır: tasarım aracındaki düğmenin karşılığı, geliştiricilerin kullandığı ve aynı durumları taşıyan bir kod bileşeni olur.
Dördüncü kat kullanım kuralları ve desenlerdir: hangi durumda birincil düğme kullanılır, bir form hatası nasıl gösterilir, boş bir liste ekranı nasıl tasarlanır? Son kat yönetişimdir: sistemin sahibi kim, yeni bir bileşen nasıl önerilir, değişiklikler nasıl sürümlenir ve ekiplere duyurulur?
Bir ekip ikinci ya da üçüncü katta durabilir ve bu bilinçli bir karar olabilir. Ama son katlar olmadan yapılan şeye tasarım sistemi demek, beklenti yanılgısı yaratır.
Tasarım sistemi, UI kitin üzerine kurulan katlarla oluşur
- UI kitTasarımcıların ortak kullandığı hazır arayüz parçaları.
- Design tokenRenk, boşluk ve yazı kararları adlandırılır, tasarım ve kodda aynı adla kullanılır.
- Kodlanmış bileşenlerTasarımdaki her bileşenin aynı durumları taşıyan kod karşılığı oluşur.
- Kurallar ve desenlerBileşenlerin ne zaman, nasıl ve birlikte nasıl kullanılacağı yazılır.
- YönetişimSahiplik, katkı, sürümleme ve duyuru süreci tanımlanır.
Ölçüt ölçüt UI kit ve tasarım sistemi
- Ölçüt: Ne içerir. UI kit: hazır arayüz parçaları ve stiller. / Tasarım sistemi: stil kılavuzu, bileşen kütüphanesi, desen kütüphanesi, kod bileşenleri ve dokümantasyon.
- Ölçüt: Kimin için. UI kit: ağırlıkla tasarımcılar. / Tasarım sistemi: tasarımcılar, geliştiriciler, ürün yöneticileri ve içerik yazarları için ortak dil.
- Ölçüt: Kod ile ilişki. UI kit: tasarım dosyasında kalır; koddaki karşılığı ayrı yazılır ve zamanla ayrışabilir. / Tasarım sistemi: tasarım ve kod bileşenleri aynı adları ve durumları paylaşır.
- Ölçüt: Kurallar. UI kit: parçaların nasıl kullanılacağı genellikle tasarımcının yorumuna kalır. / Tasarım sistemi: kullanım notları ve desenler yanlış kullanımı önler.
- Ölçüt: Sahiplik ve bakım. UI kit: hazırlandığı projeyle birlikte eskir. / Tasarım sistemi: NN/g'ye göre sürekli bakım ve gözetim gerektirir, aksi hâlde eskir.
- Ölçüt: Maliyet. UI kit: hızlı ve düşük maliyetli başlangıç. / Tasarım sistemi: NN/g'ye göre oluşturmak ve sürdürmek zaman alan, ayrılmış bir ekip gerektiren bir iştir.
Kod ile ilişki satırı, iki kavram arasındaki en pahalı farktır. Tasarım dosyasındaki düğme bir renk değiştirdiğinde, tasarım sisteminde bu değişiklik token üzerinden koda da yansır. Yalnız UI kit olan ekipte ise aynı değişiklik geliştiricilere ayrıca anlatılmak zorundadır ve bir süre sonra ürünün farklı ekranlarında farklı düğmeler görünür.
Hangi durumda UI kit yeter, ne zaman tasarım sistemi gerekir?
Nielsen Norman Group, tasarım sisteminin yıllar boyunca tekrar eden tasarım işi beklendiğinde karşılığını verdiğini, kısa ömürlü bir prototipin bu yatırımı nadiren haklı çıkardığını belirtir. Bu ilke seçimin omurgasıdır.
UI kit genellikle şu durumlarda yeterlidir: tek bir ürün ve küçük bir tasarım ekibi, kısa ömürlü bir kampanya sitesi ya da prototip, ya da henüz ürün yönünün bulunmaya çalışıldığı erken dönem. Bu aşamada ağır bir yönetişim süreci hızı düşürür.
Tasarım sistemine geçişin işaretleri ise genellikle kendiliğinden belirir: aynı düğmenin farklı ekranlarda farklı görünmesi, geliştiricilerin her ekip için aynı bileşeni yeniden yazması, birden fazla ürün ya da platformun aynı markayı taşıması, yeni katılan tasarımcının hangi parçayı kullanacağını sorarak öğrenmesi.
NN/g bir seçeneğe daha dikkat çeker: mevcut bir tasarım sistemini kullanmak en ucuz yoldur, ancak yoğun özelleştirme maliyeti artırır. Açık kaynak bir sistemi temel alıp yalnız marka katmanını değiştirmek, sıfırdan sistem kurmaktan çoğu zaman daha gerçekçidir.
Tasarım sistemini yaşatan döngü
Tasarım sistemini UI kitten ayıran son kat yönetişimdir ve yönetişim bir kez yapılan bir iş değil, tekrar eden bir döngüdür.
Döngü bir ihtiyaçla başlar: bir ürün ekibi sistemde olmayan bir bileşene ya da mevcut bir bileşenin yeni bir durumuna ihtiyaç duyar. Ekip bunu bir katkı önerisi olarak getirir. Sistem ekibi öneriyi inceler: bu ihtiyaç başka ekiplerde de var mı, mevcut bir bileşenin varyantı olarak çözülebilir mi, erişilebilirlik ve tutarlılık kurallarına uyuyor mu? Kabul edilen değişiklik tasarımda ve kodda birlikte uygulanır, sürümlenir ve değişiklik notuyla duyurulur. Ekipler yeni sürümü benimsedikçe gelen geri bildirim, bir sonraki ihtiyacın kaynağı olur.
NN/g, bir tasarım sisteminin ancak onu yöneten ekip kadar etkili olduğunu ve başkalarına kullanımını öğretmenin de zaman aldığını vurgular. Döngü işlemezse sistem iki yönden bozulur: ya ekipler sistemin dışında kendi bileşenlerini üretir, ya da sistem değişmeyen bir UI kite geri döner.
Yönetişim döngüsü dönmezse tasarım sistemi UI kite geri döner
- İhtiyaçBir ekip eksik bileşen ya da yeni durum ihtiyacı fark eder.
- Katkı önerisiİhtiyaç gerekçesiyle birlikte sistem ekibine getirilir.
- İncelemeOrtak ihtiyaç, tutarlılık ve erişilebilirlik açısından değerlendirilir.
- Sürüm ve duyuruTasarım ve kod birlikte güncellenir, değişiklik notuyla duyurulur.
- Benimseme ve geri bildirimEkipler yeni sürümü kullanır, geri bildirim yeni ihtiyaçları doğurur.
Mindset programlarında bu farkı nerede çalışırsınız?
UX / UI Uzmanlığı Sertifika Programı, Figma ileri düzey kullanımı ve tasarım sistemi modülünü geliştirici iş birliği ve tasarımdan koda geçiş konularıyla birlikte ele alır; UI kitle çalışan bir ekipten tasarım sistemi kuran bir ekibe geçmek isteyen tasarımcılar için başlangıç noktasıdır.
Sistemi derinleştirmek isteyenler için Figma ile Tasarım Sistemi eğitimi token ve bileşen kütüphanesi kurulumunu, Tasarım Sistemi Bileşen Kütüphanesi Geliştirme (Storybook) eğitimi kod tarafını, Tasarım Sistemi Yönetişimi, Sürümleme ve Katkı Modeli eğitimi ise döngünün yönetimini ele alır.
İlgili Mindset programı
UX / UI Uzmanlığı Sertifika Programı
Sık sorulan sorular
Hazır bir UI kit satın almak tasarım sistemine sahip olmak demek mi?
Hayır. Hazır bir UI kit hızlı başlangıç sağlar ama sizin ürününüzün kurallarını, kod bileşenlerinizi ve değişiklik sürecinizi içermez. Kit, markanıza uyarlanıp token'larla koda bağlanır, kullanım kuralları yazılır ve bir sahibi atanırsa bir tasarım sisteminin temeli olabilir. Bu adımlar atılmadıkça ekipler aynı parçaları farklı biçimlerde kullanmaya devam eder.
Bileşen kütüphanesi ile UI kit aynı şey mi?
Sıklıkla birbirinin yerine kullanılırlar ama vurguları farklıdır. UI kit çoğunlukla tasarım aracındaki hazır parçaları anlatır. Bileşen kütüphanesi ise Nielsen Norman Group'un tanımında arayüz öğelerini kullanım notları, nitelikleri, durumları ve kodlarıyla birlikte sunar. Yani bileşen kütüphanesi, tasarım ile kodu bağlayan ve tasarım sisteminin içinde yer alan daha kapsamlı bir yapıdır.
Tasarım sisteminin başarısı nasıl izlenir?
Sistem bileşenlerinin ürünlerde ne kadar kullanıldığı, ekiplerin sistem dışında kendi bileşenlerini ne sıklıkla ürettiği, katkı önerilerinin ne kadar sürede sonuçlandığı ve tasarımdan koda geçişte yaşanan geri dönüşler izlenebilecek göstergelerdir. Kullanıcı tarafında arayüz tutarlılığı ve erişilebilirlik denetimlerindeki bulgular da sistemin işe yarayıp yaramadığını gösterir.
Küçük bir girişim tasarım sistemine ne zaman başlamalı?
Ürünün yönü henüz değişiyorsa ağır bir sistem hızı düşürür; bu dönemde düzenli bir UI kit ve birkaç temel token yeterlidir. Aynı bileşenler farklı ekranlarda tutarsızlaşmaya, geliştiriciler aynı parçayı yeniden yazmaya ya da ikinci bir ürün ve platform gündeme gelmeye başladığında sistemleşmenin zamanı gelmiştir. Sıfırdan kurmak yerine açık kaynak bir sistemi temel almak bu aşamada maliyeti düşürür.
İlgili rehberler
İlgili eğitimler
Kategori: Tasarım ve Ürün (UX/UI)