Etkileşim Tasarımı mı, UX Tasarımı mı? Kapsam ve Çıktı Farkı

Ortak zemin: kullanıcının bir hedefe ulaşması

Etkileşim tasarımı (interaction design, kısaca IxD) ve UX tasarımı aynı soruyla başlar: kullanıcı bu üründe ne yapmak istiyor ve bunu ne kadar zahmetsiz yapabiliyor? İkisi de kullanıcı araştırmasından beslenir, prototiple düşünür, kullanılabilirlik testiyle doğrulanır ve sonunda geliştiricilere aktarılacak bir tasarım üretir. Bu yüzden iş ilanlarında ve ekip içinde iki terim sıkça birbirinin yerine kullanılır.

Aralarındaki ilişki bir parça ile bütün ilişkisidir. UX tasarımı, kişinin ürünle ilk karşılaştığı andan destek talebine kadar uzanan deneyimin tamamını ele alır. Etkileşim tasarımı ise bu deneyimin içinde, kişi ile arayüz arasındaki karşılıklı davranışa odaklanır: bir düğmeye basınca ne olur, form hata verince ne görünür, kaydırma, sürükleme ve geçişler nasıl çalışır. Kısacası etkileşim tasarımı, UX tasarımının en somut ve en görünür katmanlarından biridir.

UX tasarımı neyi kapsar?

UX tasarımcısı problemi tanımlamakla işe başlar. Kullanıcı görüşmeleri, anketler ve analitik verilerden yola çıkarak kim için tasarlandığını ve hangi işin yapılmaya çalışıldığını netleştirir. Ardından bilginin nasıl gruplanacağını ve sayfaların nasıl birbirine bağlanacağını belirler. Tipik çıktılar şunlardır: • Persona ve kullanıcı yolculuğu haritası • Bilgi mimarisi ve site haritası • Görev akışları ve kullanıcı senaryoları • Düşük doğruluklu wireframe'ler • Kullanılabilirlik testi planı ve bulgu raporu

UX tasarımı ayrıca iş hedefleriyle kullanıcı ihtiyaçlarını dengeler. Örneğin bir sigorta şirketinin poliçe yenileme akışında UX tasarımcısı, yenilemenin neden yarıda kaldığını araştırır, akıştaki gereksiz adımları ayıklar ve hangi bilginin hangi aşamada istenmesi gerektiğine karar verir. Bu kararlar henüz renk, animasyon ya da düğme durumu düzeyine inmez.

Etkileşim tasarımı neyi kapsar?

Etkileşim tasarımcısı, akış belirlendikten sonra her adımın nasıl davranacağını tasarlar. Sorduğu sorular daha mikro düzeydedir: kullanıcı bir alana yanlış veri girdiğinde uyarı ne zaman ve nerede çıkar, yükleme sürerken ekranda ne görünür, bir işlem geri alınabilir mi, dokunmatik ekranda kaydırma ile seçim birbirine karışır mı? Bu sorular için kullanılan başlıca araçlar şunlardır: • Etkileşim kalıpları: gezinme, seçim, giriş ve onay kalıpları • Bileşen durumları: varsayılan, üzerine gelme, odak, devre dışı, hata, yükleniyor • Geri bildirim ve sistem durumu tasarımı • Mikro etkileşimler: tetikleyici, kural, geri bildirim ve döngü yapısı • Yüksek doğruluklu, tıklanabilir ya da hareketli prototipler

Aynı sigorta örneğinde etkileşim tasarımcısı, ödeme adımında kart bilgisinin anlık doğrulanmasını, onay düğmesinin işlem sürerken tekrar tıklanamaz hale gelmesini ve başarılı ödeme sonrası gösterilen geri bildirimi ayrıntılandırır. Kullanıcının çift ödeme korkusunu azaltan şey kimi zaman akışın kendisi değil, bu küçük davranışlardır.

Ölçüt ölçüt temel farklar

Ölçüt, kapsam: Etkileşim tasarımı kişi ile arayüz arasındaki anlık davranışı tasarlar / UX tasarımı ürünle kurulan ilişkinin tamamını, ekran dışındaki temas noktalarını da düşünerek ele alır.

Ölçüt, temel soru: Etkileşim tasarımı "bu öğe nasıl davranmalı" diye sorar / UX tasarımı "kullanıcı neden buraya geldi, hedefine ulaşabiliyor mu" diye sorar.

Ölçüt, zaman ölçeği: Etkileşim tasarımı saniyeler içinde olan olaylarla uğraşır / UX tasarımı günler ya da haftalar süren bir yolculuğu modelleyebilir.

Ölçüt, tipik çıktı: Etkileşim tasarımında durum diyagramları, bileşen durumları, hareket ve geçiş tanımları, tıklanabilir prototip / UX tasarımında persona, yolculuk haritası, bilgi mimarisi, wireframe, test raporu.

Ölçüt, araştırma ağırlığı: Etkileşim tasarımı daha çok gözlem ve prototip testine dayanır / UX tasarımı keşif araştırmasına, görüşmelere ve veri analizine daha fazla zaman ayırır.

Ölçüt, iş birliği: Etkileşim tasarımcısı en sık ön yüz geliştiricileri ve UI tasarımcısıyla çalışır / UX tasarımcısı ürün yöneticisi, araştırmacı, iş birimleri ve müşteri hizmetleriyle de sürekli temas halindedir.

Ölçüt, başarı göstergesi: Etkileşim tasarımında görev sırasında yapılan hata, tereddüt ve tekrar deneme azalır / UX tasarımında görev tamamlama, memnuniyet ve terk etme gibi uçtan uca sonuçlar iyileşir.

Bir proje akışında iki disiplin nasıl el değiştirir?

Örneğin bir bankanın mobil uygulamasına fatura talimatı özelliği ekleniyor. İşin akışı kabaca şöyle ilerler: • Keşif: UX tasarımcısı müşterilerin talimatı neden kurmadığını araştırır; görüşmelerde güven ve hangi faturanın kapsandığına dair belirsizlik öne çıkar. • Akış: UX tasarımcısı kurum seçimi, abone numarası, onay ve özet adımlarından oluşan görev akışını ve wireframe'leri hazırlar. • Davranış: Etkileşim tasarımcısı abone numarası alanının biçim doğrulamasını, kurum listesinde arama davranışını, onay ekranındaki geri alma seçeneğini ve işlem sonrası bildirim mesajını tanımlar. • Doğrulama: İkisi birlikte prototipi test eder. Akış sorunu çıkarsa UX tarafı, takılma ya da yanlış dokunma çıkarsa etkileşim tarafı revize eder.

Küçük ekiplerde bu adımların tamamını tek bir ürün tasarımcısı üstlenir. Büyük ürün organizasyonlarında ise etkileşim tasarımı tasarım sistemi ekibinin sorumluluğuna da girebilir; kalıplar ve bileşen davranışları bir kez tanımlanır ve tüm ürünlerde tekrar kullanılır.

Hangi durumda hangisi öne çıkar?

UX tasarımına ağırlık verin: • Ürünün doğru problemi çözüp çözmediğinden emin değilseniz. • Kullanıcılar akışı yarıda bırakıyor ama nedenini bilmiyorsanız. • Yeni bir ürün ya da büyük bir modül sıfırdan tasarlanıyorsa. • Birden fazla kanal (mobil, web, çağrı merkezi, şube) aynı deneyimin parçasıysa.

Etkileşim tasarımına ağırlık verin: • Akış doğru ama kullanıcılar adımlar içinde hata yapıyor ya da tereddüt ediyorsa. • Ürün yoğun veri girişi, sürükle bırak, filtreleme veya karmaşık form içeriyorsa. • Farklı ekipler aynı bileşeni farklı davranışlarla kullanıyor ve tutarsızlık oluşuyorsa. • Uygulama dokunmatik, sesli ya da giyilebilir gibi standart dışı bir arayüze taşınıyorsa.

Kariyer açısından da benzer bir ayrım vardır. Araştırma, analiz ve problem tanımlamayı sevenler UX tarafında, davranış ayrıntısı, prototipleme ve hareket tasarımıyla uğraşmayı sevenler etkileşim tarafında daha hızlı derinleşir. İki yol da birbirini besler; iyi bir UX tasarımcısı etkileşim kalıplarını bilir, iyi bir etkileşim tasarımcısı da akışın neden öyle kurulduğunu anlar.

Sık yapılan karıştırmalar

Etkileşim tasarımını yalnızca animasyon sanmak yaygın bir hatadır. Hareket, etkileşimin bir parçasıdır ama asıl konu kullanıcının eylemine sistemin nasıl yanıt verdiğidir; hiç animasyon içermeyen bir hata mesajı da etkileşim tasarımı kararıdır.

İkinci karıştırma UX tasarımını görsel arayüzle eşitlemektir. Renk, tipografi ve yerleşim UI tasarımının konusudur. UX tasarımı ekran çizilmeden önce başlar ve ekranın dışındaki deneyimi de içerir. Üçüncü hata, etkileşim kararlarını geliştiriciye bırakmaktır: durum ve hata davranışları tasarımda tanımlanmazsa her geliştirici kendi yorumunu kodlar ve ürün tutarsızlaşır.

Mindset programlarında iki alanı nerede çalışırsınız?

UX/UI Bootcamp ve UX / UI Uzmanlığı Sertifika Programı, kullanıcı araştırması, bilgi mimarisi, persona ve kullanıcı yolculuğu ile kullanılabilirlik ve erişilebilirlik modülleriyle UX tarafının temelini kurar; programlardaki "Kullanıcı Deneyimi, Etkileşim Tasarımı ve Temel Kavramlar" modülü iki disiplinin kesiştiği yeri ele alır. Bu yapı tasarıma yeni geçenler ve ürün ekiplerinde tasarım sorumluluğu alan kişiler için uygundur.

Etkileşim Tasarımı Kalıpları ve Mikro Etkileşimler eğitimi ise davranış katmanına odaklanır: gezinme, seçim ve onay kalıpları, durum ve geri bildirim tasarımı, mikro etkileşim anatomisi ve kalıp yönetişimi. Tasarım sistemi kuran ya da birden fazla ürünün tutarlılığından sorumlu kurumsal tasarım ekipleri için doğrudan uygulanabilir bir içeriktir.