Proje Yönetiminde Varsayım ve Kısıt Farkı: PMP Rehberi
Varsayım ve kısıt karıştırılınca projeler beklenmedik risklerle karşılaşır. Assumption ve constraint farkını, nasıl kayıt altına alınacağını ve PMP sınavındaki yerini öğrenin.
Bu yazı, PMP Sertifikası Rehberi 2026: Başvuru, Sınav, Maliyet ve Kariyer Etkisi rehberinin bir parçasıdır.
"Projenin bitiş tarihini bilmiyorum ama bir şey olmaz sayarız" ile "projenin ekibinin üç kişi olduğunu varsaydık ama dört olursa planı baştan yaparız" — bunların her ikisi de proje felaketine davetiye çıkarır. Varsayım ve kısıt farkı hayati önem taşır.
Özet
Varsayım, proje planlamasında doğru kabul edilen ama henüz kanıtlanmamış bir faktördür. Kısıt ise projeyi sınırlayan gerçek bir sınır veya zorunluluktur. İkisini birbirine karıştırmak planlama hatalarına ve proje risklerine yol açar.
Varsayım Nedir?
Varsayım (assumption), proje planlama sürecinde doğru kabul edilen ama henüz doğrulanmamış bir faktördür. Örneğin "ilgili yazılım lisansı bütçe döneminde yenilenecek" bir varsayımdır. Eğer bu varsayım yanlışsa proje riski gerçekleşmiş olur.
Varsayımlar proje charter'ında ve proje yönetim planında kayıt altına alınmalıdır. Kaydedilmemiş varsayımlar gizli risklerdir.
Kısıt Nedir?
Kısıt (constraint), projeyi sınırlayan gerçek bir sınır ya da koşuldur. Bütçe üst limiti, yasal bir son tarih veya kullanılamayan kaynak türleri kısıt örnekleridir. Kısıtlar değişken değildir; planlamada sabit faktör olarak ele alınır.
PMBOK'taki üçlü kısıt (triple constraint) kavramı kapsamı, zamanı ve maliyeti aynı anda dengelemek zorunda olduğunuzu hatırlatır. Birini değiştirirseniz diğerleri etkilenir.
Varsayım Örnekleri
Ekip üyesi proje boyunca mevcut olacak. Tedarikçi zamanında teslim edecek. Bütçe onayı alınacak.
Kısıt Örnekleri
Bütçe 500.000 TL üzerini geçemez. Teslim tarihi 31 Aralık 2026. Yerli tedarikçi zorunluluğu.
PMP Sınavında Bu Ayrım: Sınav, varsayım ve kısıt soruları için genellikle şunu sormaktadır: "Bu durumda proje yöneticisi ne yapmalıdır?" Doğru yanıt, varsayımları risk kaydına bağlamak ve kısıtları kabul ederek plan geliştirmektir.
Proje planlama belgelerini ve risk yönetimini derinlemesine öğrenmek için Proje Yönetimi Uzmanlığı Sertifika Programı (PMI Onaylı) programına göz atın. Risk yönetimi konusunda ise Risk Yanıt Stratejileri rehberimiz yol gösterici olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Varsayım yanlış çıkarsa ne olur?
Varsayım risk olarak kayıtlıysa risk gerçekleşmiş olur ve yanıt planı devreye girer. Kayıtlı değilse beklenmedik sorun olarak tanımlanır ve değişiklik kontrol süreci işletilir.
Kısıtlar proje boyunca değişebilir mi?
Evet, ancak kısıt değişikliği genellikle büyük bir onaydır. Yasal bir son tarihin değişmesi ya da ek bütçe onayı almak kısıt değişikliği anlamına gelir ve proje planının güncellenmesini gerektirir.
Bu yazı Murat Akyüz tarafından yazılmıştır.
PMI Onaylı Eğitim
Proje Planlamanın Tüm Detaylarını Öğrenin
35 contact hour • PMI onaylı • 2026 güncel müfredat
Programa Başvur →
Murat Akyüz