Sprint hedefi yazmak: iş listesinden tek amaca

Sprint hedefi neyi söyler?

Scrum Guide sprint hedefini 'sprint için tek amaç' olarak tanımlar. Ürün hedefi ürünün uzun vadeli geleceğini anlatırken, sprint hedefi o yolun bir sprintlik parçasını söyler. İşler ise bu amaca nasıl ulaşılacağının araçlarıdır.

Bu ayrım pratikte şunu getirir: hedef 'şu hikâyeleri bitirmek' değildir, 'bu hikâyelerin sağlayacağı sonuç'tur. Müşteri ödemeyi kartla tamamlayabilsin gibi bir cümle, ekibe neyin değer ürettiğini söyler. Hikâye listesi ise yalnızca yapılacak işi sayar. Hedef amacı söylediğinde, iş değişse bile ekip ne için çalıştığını bilir.

Sprint hedefi aynı zamanda bir bağlılıktır. Scrum Guide'a göre sprint backlog için taahhüt, sprint hedefidir; geliştiriciler hedefi taahhüt eder, hedefe nasıl ulaşılacağı konusunda ise esneklik taşır.

İyi bir hedefin özellikleri

İyi bir sprint hedefinin dört özelliği vardır: • Tek amaç söyler: birbirinden bağımsız üç hedef sayan cümle, aslında hedef değil iş listesidir. • Sonucu anlatır: kullanıcı ya da iş açısından ne değişeceğini söyler, hangi ekranın yapılacağını değil. • Sprint sonunda gözlemlenebilir: bir gözden geçirme toplantısında 'oldu mu, olmadı mı' sorusuna yanıt verir. • Kapsamda esneklik bırakır: amaca ulaşmak için hangi işlerin gerektiği sprint içinde değişebilir.

Bu özelliklerin tümü tek cümlede toplanmak zorunda değildir ama hedef kısa olmalıdır. Uzun bir hedef, kimsenin hatırlamadığı bir hedeftir. Günlük Scrum'da hedefi yüksek sesle okuyabilmeli ve herkes ne demek istediğini aynı şekilde anlayabilmelidir.

Yanlış anlaşılan bir nokta da hedefin ölçülebilir bir sayıya bağlanması gerektiğidir. Hedef bir sayı içerebilir ama zorunlu değildir; önemli olan sprint sonunda tamamlandığının açıkça görülebilmesidir.

Zayıf hedefi güçlü hedefe çevirmek

Yeniden yazımın üç basit adımı vardır. Önce listedeki işlere bakıp 'bunların hepsi bittiğinde ne değişmiş olacak' diye sorun. Ardından bu değişikliği kullanıcı ya da iş sonucu olarak yazın. Son olarak cümleyi, işleri bilmeyen biri de anlayacak biçimde sadeleştirin.

Örneğin 'ödeme ve profil hikâyelerini bitirmek' zayıf bir hedeftir; çünkü hangi sonucun beklendiğini söylemez. Aynı işlerin ortak amacı müşterinin siparişini sorunsuz tamamlamasıysa, hedef bu olur. 'Tüm açık hataları kapatmak' ise hedeften çok bir kovalama listesidir; hataların neden önemli olduğu, örneğin kullanıcının hesabına girişte yaşadığı sorunlar, hedefi yazdırır.

İyi hedef yazmak her sprint'te kolay olmayabilir. Bazı sprint'ler bakım ve teknik borç ağırlıklıdır. Böyle sprint'lerde de bir amaç vardır: bir yapıyı dayanıklı hâle getirmek, bir bileşeni sadeleştirmek ya da ekibin hızını artıracak bir engeli kaldırmak. Hedef yoksa, iş listesinin neden bu sırada seçildiğini kimse açıklayamaz.

Hedefi kim, ne zaman yazar?

Scrum Guide'a göre sprint hedefi sprint planlama toplantısında oluşturulur ve sprint backlog'a eklenir. Planlamanın ilk konusunda, 'bu sprint neden değerli' sorusuna yanıt ararken tüm Scrum Takımı hedefi birlikte belirler; hedef planlama bitmeden netleşmelidir. Ürün sahibi, ürünün değerini nasıl artırabileceğini önerir; geliştiriciler ise bu hedefe sprint içinde ne kadarının ulaşılabilir olduğunu değerlendirir.

Yazımı kolaylaştıran sıra şudur: • Ürün sahibi, sprint için önem taşıyan sonucu önerir. • Takım, geçmiş performansı, kapasiteyi ve bitmiş tanımını göz önünde bulundurarak bunun mümkün olup olmadığını tartışır. • Takım hedefi tek cümleye indirir ve sprint backlog'un üstüne yazar. • Seçilen işler hedefe göre gözden geçirilir; hedefe hizmet etmeyen iş sprint'e alınmaz.

Hedefi yalnızca ürün sahibinin yazması ya da yalnızca geliştiricilerin yazması iyi bir uygulama değildir. Hedef ortak bir anlaşmadır; takım hedefe sahip çıkmazsa sprint boyunca hatırlayan olmaz.

Sprint boyunca hedefi kullanmak

Hedef yalnızca yazılıp bırakılan bir cümle olmamalı. Scrum Guide'a göre Günlük Scrum'ın amacı sprint hedefine doğru ilerlemeyi denetlemek ve gerekirse sprint backlog'u uyarlamaktır. Geliştiriciler toplantıyı istedikleri biçimde yapabilir; yeter ki odak hedefe doğru ilerleme olsun.

Sprint sırasında iş beklenenden farklı çıkabilir. Hedef tam bu noktada işe yarar. Guide'a göre hedef, gereken işin tam kapsamı konusunda esneklik sağlar; iş beklentiden farklıysa geliştiriciler kapsamı ürün sahibiyle sprint hedefini etkilemeden pazarlık eder. Yani 'bu işi çıkaralım, onun yerine şu işi alalım' konuşması, hedefin altında yapılır.

Hedef geçerliliğini yitirirse sprint iptal edilebilir; Scrum Guide'a göre sprint'i yalnızca ürün sahibi iptal edebilir. Bu istisnai bir durumdur ve hedefin kaybolduğu anlamına gelir.

Sprint gözden geçirmede 'hedefe ulaştık mı' sorusu da sorulur. Bu soru bir not verme töreni değildir; tersine, bir sonraki hedefi daha iyi yazmanın girdisidir.

Jira'da hedefi görünür kılmak ve sık hatalar

Jira'da sprint'i başlatırken açılan pencerede isteğe bağlı bir sprint hedefi alanı bulunur. Atlassian'a göre bu hedef sprint raporunda ve burndown grafiğinde de görünür. Bu alan, hedefi takım dışındaki paydaşlara da görünür kılmanın kolay yoludur. Aracı kullanmayan ekipler de hedefi panoya ya da sprint backlog'un başına yazabilir.

Sık yapılan hatalar: • Hedefi iş listesiyle karıştırmak. • Hedefi planlamadan sonra, sprint başladıktan günler sonra yazmak. • Hedefi yalnızca ürün sahibinin belirlemesi. • Birden fazla hedef yazmak; tek amaç yerine liste ortaya çıkar. • Sprint içinde hedefi hiç anmamak; yazılmış ama kullanılmayan bir hedef değer üretmez. • Hedefi sprint sonunda değerlendirmeden bir sonrakine geçmek.

Hedefi her sprint'te tutturmak da şart değildir. Önemli olan, tutmadığında nedenini konuşmak ve bir sonraki hedefi ona göre yazmaktır.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız?

PSPO I Product Owner Hazırlık programı, 'Ürün Vizyon ve Ürün Hedefi' ile 'Product Owner ve Scrum Takımıyla İş Birliği' modülleriyle hedefin ürün sahibi tarafından nasıl şekillendirileceğine odaklanır. Jira ile Proje Yönetimi Eğitimi'ndeki 'Issue Takibi, Backlog Yönetimi ve Sprint Planlama' modülü ise hedefin Jira'da sprint planlamasıyla nasıl buluştuğunu gösterir.

Ürün sahipleri, Scrum Master'lar ve sprint planlamasını daha amaç odaklı yapmak isteyen takımlar için uygundur.