Schema markup ekleme rehberi: JSON-LD ile yapılandırılmış veri

Schema markup ne yapar, ne yapmaz?

Schema markup, bir sayfadaki bilgiyi arama motorlarının makine okuyabilir biçimde anlamasını sağlayan etiketlemedir. Kelime kelime metin yerine "bu bir makale, yazarı şu, yayımlayan kurum şu" ya da "bu bir ürün, şu fiyata satılıyor" gibi yapılandırılmış bilgi verirsiniz. Kullanılan sözlük schema.org'dur.

Beklentiyi doğru kurmak gerekir. Yapılandırılmış veri bir sayfayı yukarı taşıyan sihirli bir araç değildir; Google'ın belgesine göre amacı sayfayı zengin sonuç gibi geliştirilmiş arama görünümleri için uygun hale getirmektir. Bu görünümler yalnızca uygunluk sağlar, kesin değildir. Etiketi doğru yazmak ilk adımdır; içerik gerçekten sayfada görünür olmalı ve ilgili özelliğin yönergelerine uymalıdır.

Hangi biçimi seçmeli: JSON-LD, Microdata, RDFa

Google birden çok biçimi destekler ve hepsi geçerlidir: JSON-LD, Microdata ve RDFa. Google belgesi JSON-LD'yi önerir; çünkü sayfadaki görünen metinden ayrı durur, iç içe veriyi ifade etmek kolaydır ve ölçekte bakımı daha az hataya açıktır. Google, JavaScript ya da içerik yönetim sistemi eklentisiyle sonradan eklenen JSON-LD'yi de okuyabildiğini belirtir.

Microdata ve RDFa, özellikleri doğrudan HTML etiketlerinin özniteliklerine yazar. Mevcut bir şablon zaten bu yöntemle yazılmışsa çalışmaya devam edebilir, ama yeni bir uygulama için JSON-LD seçmek bakımı kolaylaştırır.

Adım adım: sayfaya yapılandırılmış veri eklemek

Önce sayfanın türünü belirleyin. Makale, ürün, kurum, yerel işletme, etkinlik, tarif gibi. Etiket, sayfanın gerçekten anlattığı şeyi tarif etmelidir.

Sonra Google'ın o özellik için yazdığı belgeyi açın ve gerekli (required) ile önerilen (recommended) özellikleri çıkarın. Belgeye göre gerekli özelliklerin hepsi bulunmalı; önerilenler uygunluğu artırır ama eksiksiz ve doğru az özellik, çok sayıda hatalı özellikten yeğdir.

Ardından JSON-LD bloğunu yazın. Örnek bir kurum etiketi:

<script type="application/ld+json"> { "@context": "https://schema.org", "@type": "Organization", "name": "Örnek Eğitim Kurumu", "url": "https://ornek-kurum.com", "logo": "https://ornek-kurum.com/logo.png" } </script>

Makale sayfası için aynı yapıda "@type": "Article" kullanılır; headline, author ve datePublished gibi özellikler eklenir. İç içe veri de mümkündür: yazarı ve yayımlayanı ayrı nesneler olarak verirsiniz.

{ "@context": "https://schema.org", "@type": "Article", "headline": "Sayfanın görünen ana başlığı", "author": { "@type": "Person", "name": "Yazar Adı" }, "publisher": { "@type": "Organization", "name": "Örnek Eğitim Kurumu" } }

Burada headline değeri sayfada görünen başlıkla uyuşmalı, author alanı da sayfada görünen yazarı yansıtmalıdır. Hangilerinin gerekli olduğunu Google'ın makale belgesinden kontrol edin.

Bloğu, bilginin tarif ettiği sayfaya koyun. <head> ya da <body> içinde durabilir. Bir şablonla birçok sayfaya basıyorsanız değerler sayfanın gerçek içeriğinden (başlık, yazar, fiyat) beslenmeli, sabit metin olmamalı.

Yayına almadan önce doğrulayın, yayından sonra izleyin. Ayrıntısı sonraki bölümde.

Doğrulama: Rich Results Test, URL Denetimi, Search Console

Google belgesi geliştirme, yayın ve izleme için ayrı araçlar sayar:

• Rich Results Test: geliştirme sırasında işaretlemenin geçerli olup olmadığını ve uygunsa bir önizlemesini gösterir. URL ya da kod yapıştırarak denenir.
• URL Denetimi (URL Inspection) aracı: Google'ın sayfayı bulduğunu ve yapılandırılmış veriyi okuduğunu doğrular.
• Search Console'daki zengin sonuç durum raporları: yayından sonra geçerlilik sayılarını izler. Şablon ya da sunum hatası işaretlemeyi bozduğunda burada uyarı çıkar.

Ayrıca Performans raporunda, yapılandırılmış veri taşıyan sayfaların performansını diğer sayfalarla karşılaştırabilirsiniz. Çıkan uyarıları hata gibi okuyun: gerekli bir özellik eksikse sayfa o özellik için uygun sayılmaz.

Yönergeler: neyi işaretlememelisiniz?

Google'ın genel yönergelerinden belirleyici olanlar:

• Kullanıcıya görünmeyen bilgiyi işaretlemeyin; doğru olsa bile sayfada görünmüyorsa yanlış temsil sayılabilir.
• Yalnızca yapılandırılmış veri taşımak için boş ya da anlamsız sayfa oluşturmayın.
• Etiket içeriğe uymalı: ürün sayfasında yorum yoksa yorum puanı yazmayın, etkinlik geçmişse güncel gibi göstermeyin.
• Her özelliğin kendi yönergeleri vardır; genel yönergelere uyup özellik yönergesini atlamak uygunluğu bozar.

Bir örnek: SSS (FAQPage) işaretlemesi uzun süre yaygın kullanıldı, ancak Google'ın güncel belgelerine göre SSS zengin sonucu artık Google Arama'da gösterilmiyor ve belge kaldırıldı. Bu, bir etiketin faydasının arama motorunun kararına bağlı olduğunu ve belgeyi düzenli kontrol etmek gerektiğini gösteren öğretici bir örnektir. Sayfanızdaki soru-cevap içeriği ise okuyucuya hizmet ettiği için değerini korur; yalnızca zengin sonuç beklentisi kalkmıştır.

Şablon düzeyinde uygulama: kurumsal sitede iş akışı

Yüzlerce sayfası olan bir sitede etiketi sayfa sayfa elle yazmak sürdürülemez. Uygulama sırası şöyle işler:

• Sayfa türlerini listeleyin: blog yazısı, program sayfası, kurum sayfası, iletişim sayfası. Her tür için tek bir JSON-LD şablonu yazılır.
• Şablondaki değişkenler içerik yönetim sistemindeki alanlardan beslenir: başlık alanı, yazar alanı, görsel adresi. Alan boşsa ilgili özellik hiç basılmaz; boş değerle etiket üretmek hata sayılır.
• Önce tek bir türde pilot yapın, Search Console raporlarında uyarı çıkmadığını görün, sonra diğer türlere yayın.
• Şablon değişikliklerini sürüm denetiminde tutun ve her yayından önce örnek URL'leri doğrulama aracında deneyin.
• Kurum bilgisi (Organization) sitenin ana sayfasında bir kez tanımlanır; her sayfada yinelenmesi gerekmez.

Bu düzen, etiketin sayfa içeriğiyle birlikte değişmesini sağlar. İçerik editörü bir başlığı güncellediğinde işaretleme de güncellenir; elle yazılmış etikette ise bu eşleşme kaybolur.

Sık yapılan hatalar

• Eklentiyle gelen otomatik şemaya güvenip sonucu hiç kontrol etmemek; eklentiler sıklıkla gerekli özellikleri eksik bırakır ya da yanlış türü seçer.
• Aynı sayfada çakışan işaretlemeler (örneğin hem eklentiden hem şablondan gelen farklı Organization blokları).
• Sabit kodlanmış değerler: fiyatı ya da başlığı şablona elle yazmak, içerik değişince etiketi yanlış bırakır.
• Sayfada olmayan değerleri etikete yazmak (olmayan yazar, olmayan puan).
• Kaçış hataları: tırnak ve ters eğik çizgi gibi karakterlerin JSON'u bozması; doğrulama aracı bu hataları yakalar.
• Her şeyi işaretlemek: yalnız Google'ın desteklediği ve sayfanızla ilgili türleri ekleyin.

Mindset programlarında nerede çalışılır?

Bu iş, teknik SEO uzmanları, içerik ekipleri ve şablonları yöneten web geliştiriciler için ortak bir konudur: etiketi kim yazar, şablonda nasıl üretilir, kim izler sorusu ekipler arası netleşmelidir.

Mindset'in "SEO İleri Düzey" eğitiminde "Yapılandırılmış Veri ve Zengin Sonuçlar" başlıklı bir modül bulunur; aynı eğitim tarama ve indeksleme ile algoritmik güncelleme konularını da içerir. Kurumsal pazarlama ekipleri bu modülü, kendi sitelerinin en çok trafik alan sayfa şablonları üzerinde işaretleme denetimi yapmak için bir çalışma konusu olarak kullanabilir.