Revit'te oda ve alan planı nasıl kurulur, alan nasıl okunur?

Oda, alan planı ve renk şeması birbirinden nasıl ayrılır?

Revit'te mekânları belgelemenin üç ayrı aracı vardır ve her biri farklı bir soruya yanıt verir. Oda (Room), bir kat planına yerleştirilen ve çevresindeki duvar, döşeme, çatı, tavan gibi elemanlara dayanarak alanı ile hacmi hesaplanan mekân nesnesidir. Alan planı (Area Plan), seviyelere ve alan şemalarına dayanan ayrı bir görünümdür; binanın brüt alanı gibi analizler burada yapılır. Renk şeması (Color Scheme) ise hesap yapmaz, odaları ve alanları bir değere göre boyayarak okunabilir kılar.

Kısaca: ad, numara ve net alan gibi mekân bilgisi oda ile tutulur, bina düzeyindeki alan analizi alan planıyla yapılır, sonucu paftada göstermek için renk şeması kullanılır. Üçü birbirinin yerini almaz; çoğu projede birlikte çalışır.

Bir ayrım daha önemlidir: oda alanı, model değiştikçe güncellenen canlı bir değerdir. Sınırlayıcı eleman eklendiğinde, taşındığında ya da silindiğinde oda ölçüleri otomatik güncellenir. Bu yüzden alanı elle yazmak yerine modelden okumak hem hatayı hem tekrar işi azaltır.

Odayı kurmak: sınırlayıcı elemanlar ve oda ayırma çizgisi

Oda yalnızca plan görünümlerinde yerleştirilir. Adımlar şöyle ilerler: bir kat planı açın, Architecture sekmesindeki Room & Area panelinden Room aracını seçin, Options Bar'da Upper Limit ve Offset ile odanın üst sınırını belirleyin, ardından kapalı bölgenin içine tıklayın. Yerleştirmeden önce Highlight Boundaries komutu sınırlayıcı elemanları altın rengiyle gösterir; oda neden beklediğiniz yere kadar uzanmıyor sorusunun en hızlı yanıtı genellikle buradadır.

Oda, duvar, döşeme, çatı ve tavan gibi room-bounding elemanlara kadar genişler. Birçok elemanda Room Bounding parametresi açılıp kapatılabilir; bir duvarın odayı sınırlamasını istemiyorsanız ya da sınırlamasını bekliyorsanız bakacağınız yer burasıdır. Açık planlı bir ofiste olduğu gibi sınırlayıcı eleman yoksa Room Separation Line aracı alanı bölmek için kullanılır. Oda kapalı bir bölgede değilse Revit uyarı verir.

Erken tasarımda duvarlar henüz yokken de çalışabilirsiniz: oda çizelgesinde yeni satır ekleyerek mekân listesini önceden tanımlarsınız, duvarlar çizildikten sonra Room aracı etkinken Options Bar'daki listeden bu odaları modele yerleştirirsiniz. Böylece mekân programı ile model aynı kaynaktan beslenir.

Oda etiketi ve çizelgesi: ad, numara ve alan nasıl görünür?

Oda bir model elemanıdır; oda etiketi (Room Tag) ise plan ve kesit görünümlerine eklenen açıklama elemanıdır. Etiket oda numarasını, adını, hesaplanan alanı ve hacmi gösterebilir. Hangisinin görüneceğini etiket tipinin özellikleri belirler; böylece paftada yalnızca ad ve numara, çalışma görünümünde alan da gösterilebilir.

Oda yerleştirirken Tag on Placement seçeneği açıksa etiket odayla birlikte gelir. Seçeneği kapatmışsanız Tag Room ile sonradan, birden çok etiketsiz oda için Tag All Not Tagged ile tek işlemde etiketleyebilirsiniz. Etiket üzerindeki oda metnine tıklayıp adı yerinde değiştirmek de mümkündür.

İki silme davranışı sık karıştırılır. Plan görünümünde etiketi silerseniz oda projede ve çizelgede kalır. Odayı silmek için çizelgeden silmeniz gerekir; bu durumda etiketi de gider. Etiketi silip odayı silmiş saymak, çizelgede hayalet oda bırakmanın klasik yoludur.

Oda parametreleri çizelgeye de akar: oda çizelgesindeki tüm alanlar odanın özellik listesinin parçasıdır. Alanların toplanması, filtrelenmesi ve dışarı aktarılması ise çizelge tarafında çözülür.

Alan planı: alan şemasını seçip planı oluşturmak

Alan planı, oda gibi bir kat planına yerleştirilmez; alan şemasına bağlı ayrı bir görünümde kurulur. Alan şeması, tanımlanabilir bir mekânsal ilişkidir: örneğin çekirdek ve dolaşım alanları arasındaki ilişkiyi gösteren bir şema kurabilirsiniz. Revit hazır şemalarla gelir. Gross Building, binanın toplam inşa edilmiş alanını ölçer ve düzenlenemez, silinemez. Rentable, ofis binalarında kat alanını ölçmek için kullanılan standart yönteme dayanır ve düzenlenebilir.

Planı oluşturmak için View sekmesinde Plan Views altından Area Plan'ı seçersiniz, tür listesinden şemayı, ardından seviyeyi belirlersiniz. Revit, dış duvarlara otomatik sınır çizgisi (boundary line) üretmeyi ve brüt bina alanını yerleştirmeyi önerir; onaylarsanız sınırlar dış duvarlar boyunca gelir, onaylamazsanız sınırları kendiniz çizersiniz. Project Browser'da farklı alan planları kendi şemalarının başlığı altında gruplanır.

Farklı bir analiz gerekiyorsa önce yeni şema tanımlanır: Architecture sekmesinde Room & Area panelindeki oktan Area and Volume Computations'a girin, Area Schemes sekmesinde New ile ad ve açıklama verin. Yeni şema, alan planı oluştururken tür listesinde görünür. Dikkat: bir şemayı silerseniz o şemaya bağlı tüm alan planları da silinir.

Renk şeması: odaları değere göre boyamak

Renk şeması, kat planı ve kesit görünümlerindeki odaları ve alanları bir değere ya da değer aralığına göre renklendirir. Ön koşul, projede oda ya da alanın tanımlı olmasıdır. Komuta Architecture sekmesinde Room & Area panelinin açılır menüsünden Color Schemes ile ulaşılır.

Akış şöyledir: kategoriyi seçip şemayı oluşturursunuz, parametrelere değer ekleyerek şemayı göstermek istediğiniz bilgiye göre düzenlersiniz, ardından şemayı görünüme uygularsınız. Uygulama yalnızca görünümün arka planına ya da görünümdeki tüm model elemanlarına yapılabilir. Her görünüm farklı bir renk şeması kullanabilir; aynı kat planından farklı bilgilere göre boyalı birden çok görünüm üretmek mümkündür. Şemayı değiştirmek ya da kaldırmak için görünümün Color Scheme özelliğine gidersiniz.

Boyalı plan tek başına anlaşılmaz; renklerin anlamını açıklayan Color Fill Legend çizim alanına yerleştirilir. Lejantın boyutunu, renk örneklerinin görünümünü, öğe sırasını ve başlığını Properties paletinden ayarlayabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Oda ve alan işlerinde hatalar çoğunlukla modelin değil, kurulum alışkanlığının sonucudur.

• Highlight Boundaries'e bakmadan oda yerleştirip alanın neden beklenenden farklı çıktığını aramak.
• Açık planlı mekânı bölmek için sahte duvar çizmek; bunun yerine ayırma çizgisi kullanılır, çünkü duvar çizelgeyi ve metrajı kirletir.
• Etiketi silip odayı silmiş saymak; oda çizelgede kalmaya devam eder.
• Binanın toplam inşa edilmiş alanını oda alanlarını toplayarak bulmaya çalışmak; bu analiz için Gross Building şemasıyla alan planı vardır.
• Renk şemasını lejant koymadan paftaya basmak.
• Alan şemasını silmeden önce ona bağlı alan planlarının da gideceğini unutmak.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız?

Oda ve alan nesneleri, modelden pafta ve çizelgeye giden bilginin parçasıdır; bu yüzden dokümantasyon ve veri yönetimi başlıkları bu becerinin doğal çalışma alanıdır. BIM ve Autodesk Revit Uzmanlaşma Eğitimi, Revit ile Dokümantasyon ve Veri Yönetimi başlığını taşır ve mekân bilgisini modelden okuyup paftaya taşımak isteyen modelciler ve BIM sorumluları için uygun bir zemindir.

Autodesk Revit ile Yapı Bilgi Modellemesi ise görünüm, filtre, pafta üretimi ile metraj ve veri yönetimini ayrı başlıklar olarak ele aldığı için oda çizelgesi ve renkli kat planı gibi çıktıların hangi görünüm ayarlarına dayandığını görmek isteyenlere hitap eder.