Python Kurulumu: Windows ve Mac Adımları, PATH ve IDE Seçimi

Kuruluma başlamadan: neye ihtiyacınız var

Python kurmak üç parçadan oluşur: Python yorumlayıcısının kendisi, kodu yazacağınız bir editör ve paketleri projelerden ayrı tutan sanal ortam. İlk ikisi olmadan hiçbir şey çalışmaz, üçüncüsü ise başlangıçta atlanır ve birkaç hafta sonra sorun çıkarır.

Yorumlayıcıyı her zaman resmî kaynaktan, yani python.org'dan edinin. Üçüncü taraf siteler ya da sürüm indirme sayfası kopyaları, güncel olmayan veya değiştirilmiş paketler sunabilir. Kurulumu yapmadan önce işletim sisteminizi bilin: Windows ve macOS'ta adımlar farklıdır, Linux dağıtımlarında ise Python çoğunlukla paket yöneticisiyle gelir ve zaten kuruludur.

Bir de sürüm konusu var. Python belgeleri ve indirme sayfası güncel kararlı sürümü gösterir; yeni başlayan biri için en yeni kararlı sürümü seçmek çoğunlukla doğrudur. Çalışacağınız bir kurum projesi belirli bir sürümü istiyorsa o sürümü ekip sorumlusuna sorun ve ona göre kurun.

Windows'ta kurulum ve PATH

Python belgelerine göre Windows'ta CPython ekibinin sunduğu Python'u edinmenin yolu Python Install Manager'dır. Bu bağımsız araç Python'u sistem genelinde komut olarak kullanılabilir kılar ve güncellemeleri destekler. python.org'un indirme sayfasından ya da Microsoft Store uygulamasından edinilebilir; belgelerin ifadesiyle iki sürüm aynıdır.

Kurulumdan sonra python, py ve pymanager komutları kullanılabilir olur. Belgeler günlük kullanım için python komutunu, birden fazla Python sürümü yönetirken py komutunu önerir. İlk Python çalışma ortamını kurduğunuzda PATH'e bir dizin eklemeniz istenebilir; belgeler bunu isteğe bağlı olarak tanımlar ve sürüm numaralı komut adları gibi tüm takma adların kullanılmasını isteyenlere sunar.

Eski tarz tam yükleyicide "Install Now" ve "Customize installation" seçenekleri vardı ve PATH'e ekleme işaretlenebiliyordu. Belgeler bu yükleyicinin kullanımdan kaldırıldığını belirtir. İnternette eski rehberlerde "Add Python to PATH kutusunu işaretleyin" yazısını görürseniz, bunun kullandığınız yükleyiciye bağlı olduğunu bilin ve adımı kendi ekranınızla eşleştirin.

Kurulumu denemek için komut satırını açıp python komutunu çalıştırın; sürüm bilgisi gelirse kurulum tamamdır. Komut bulunamıyorsa, belgelerin ifadesiyle eski bir başlatıcı öncelik almış olabilir; yüklü uygulamalar listesinden eski başlatıcıyı kaldırmak sorunu çözebilir.

macOS ve Linux'ta kurulum

macOS'ta Python belgeleri ana yol olarak python.org'daki macOS yükleyici paketini gösterir. Bu paket hem Apple Silicon hem Intel işlemcili Mac'lerde yerel çalışır. Kurulum bir klasör oluşturur, Python çerçevesini sisteme yerleştirir ve komut satırından çağrılabilmesi için gerekli bağlantıları ekler. Kurulumdan sonra klasördeki "Install Certificates.command" dosyasını çalıştırmanız önerilir; bu, güvenli bağlantılar için kök sertifikaları kurar.

Önemli bir uyarı: macOS bazı sürümlerinde Apple araçları için ayrı bir Python kurulumu barındırır. Belgeler bunun çoğunlukla daha eski ve eksik olduğunu, Apple tarafından denetlendiğini ve değiştirilmemesi ya da silinmemesi gerektiğini belirtir. Kendi kurduğunuz Python'un bunun yerine kullanıldığını sürüm kontrolüyle teyit edin.

Alternatif olarak Homebrew gibi paket yöneticileriyle de Python kurulabilir. Belgeler bunları alternatif dağıtımlar olarak anar ve bu dağıtımların her zaman en güncel sürümü içermediğini, çekirdek Python ekibi tarafından desteklenmediğini hatırlatır.

Linux'ta çoğu dağıtım Python ile gelir. Sistem paketlerinin Python'una bağımlı olduğundan, onu silmek ya da sürümünü değiştirmek yerine kendi projeleriniz için ayrı bir kurulum ve sanal ortam kullanmak daha güvenlidir.

Editör seçimi: VS Code, PyCharm ve alternatifler

Python kodu herhangi bir metin editöründe yazılabilir; fark, hatayı ne kadar çabuk göstereceği, kodu ne kadar tamamlayacağı ve hata ayıklamayı ne kadar kolaylaştıracağıdır. Seçenekler kabaca üç gruba ayrılır.

Python ile birlikte gelen IDLE, belgelerin tarifiyle standart dağıtımın bir parçası olan basit bir editör ve yorumlayıcı ortamıdır. İlk satırları denemek ve kurulumu sınamak için yeterlidir ama büyüyen projeler için sınırlıdır.

Genel amaçlı kod editörleri (VS Code gibi) hafif çalışır ve birçok dilde kullanılabilir. Python gibi dillerde çalışmak için ek bileşen kurulumu gerekebilir; bu, onların esnekliğinin bedelidir. Birden fazla dille çalışan ve ortamını kendi zevkine göre kurmak isteyenler için uygundur.

Python'a odaklı tümleşik geliştirme ortamları (PyCharm gibi) proje yönetimi, hata ayıklayıcı, sanal ortam desteği gibi araçları kutudan çıkar çıkmaz sunar. Büyük projelerde ve ekip çalışmasında rahatlık sağlar ama başlangıçta daha ağır ve karmaşık görünebilir.

Veri analizi ağırlıklıysa not defteri ortamları da seçeneğe girer; kodu hücrelere bölüp sonucu anında görmek keşif için güçlüdür. Hangi aracın hangi özelliği sunduğu sürümlere göre değiştiğinden, seçmeden önce ilgili aracın kendi sitesindeki güncel kurulum yönergesine bakın.

Sanal ortam ve ilk betik

Kurulumun son parçası sanal ortamdır. Python belgeleri her proje için ayrı bir sanal ortam kullanmayı önerir: python -m venv komutu verdiğiniz klasörde bağımsız bir ortam oluşturur. Etkinleştirmek için Windows'ta ortam klasöründeki Scripts altındaki activate dosyasını, Unix ve macOS'ta ise bin altındaki activate dosyasını source ile çalıştırırsınız. Etkinleştirilince komut satırı ortamın adını gösterir.

python -m venv .ortam .ortam\Scripts\activate python -m pip install paket_adi

İlk betik için ilk_betik.py gibi bir dosya açıp içine print('Merhaba') yazın ve komut satırından python ilk_betik.py ile çalıştırın. Ekranda yazıyı görüyorsanız yorumlayıcı, komutlar ve dosya yolu hazırdır. Editörünüzde aynı dosyayı çalıştırma düğmesiyle de deneyin; editör doğru yorumlayıcıyı kullanıyor mu diye kontrol etmek, sonradan en çok vakit alan sorunların önüne geçer.

Birçok yeni başlayan "paketi kurdum ama bulamıyor" hatasıyla karşılaşır. Neredeyse her zaman nedeni, paketi başka bir Python'a kurup betiği başka bir Python'la çalıştırmaktır. python -m pip yazımı, pip'i o anda çağırdığınız yorumlayıcıya bağlar ve bu sorunu azaltır.

Sık yapılan hatalar ve doğrulama

Kurulum sonrası karşılaşılan sorunların çoğu şu başlıklar altında toplanır:

• Komut bulunamıyor: Python'un bulunduğu dizin komut yoluna eklenmemiş ya da farklı bir komut adı kullanılıyor olabilir.
• Yanlış Python çalışıyor: sistemde birden fazla kurulum varsa, hangisinin çalıştığını sürüm bilgisiyle doğrulayın.
• Paket kurulu görünüyor ama içe aktarılamıyor: farklı yorumlayıcılar arasında paket karışmış olabilir; editörün seçili yorumlayıcısını kontrol edin.
• Sistem Python'unu değiştirmek: macOS ve Linux'ta sistemin kendi Python'una dokunmayın.
• Sanal ortamı atlamak: tüm paketleri tek yere kurmak, projeler arası sürüm çatışmasına yol açar.
• Editörü yorumlayıcıyla eşleştirmemek: kod terminalde çalışıp editörde çalışmıyorsa, editördeki yorumlayıcı seçimine bakın.
• Kurulumdan sonra bilgisayarı hiç denemeden bırakmak: kısa bir betik çalıştırıp sonucu görmek her şeyi doğrular.

Kurulumdan emin olmak için şunlara bakın: Python komutu sürüm bilgisini veriyor mu, pip aynı yorumlayıcıyı gösteriyor mu ve sanal ortam etkinleştirilince ortam adı komut satırında görünüyor mu. Bunlar tamamsa programlama öğrenmeye geçilebilir.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız

Data Science Bootcamp'ın Genel Bilgi ve Python'a Giriş modülleri ile Python ile Programlama Eğitimi'nin Python'a Giriş modülü, ortamı kurmak ve ilk kodu yazmakla başlar. Henüz hiç kod yazmamış bir analist ya da veri alanına geçmek isteyen biri için hazırlık, kurulum sorunlarına takılmadan öğrenmeye odaklanmayı sağlar.