Dinamik başlık ve dinamik ölçü seçimi: seçime göre değişen Power BI raporu

Dinamik başlık neden gerekir?

Statik bir başlık, rapor ne gösterirse göstersin aynı kalır: 'Satışlar'. Kullanıcı bir bölge ve bir yıl seçtiğinde ise görselin yanıtladığı soru değişmiştir. Dinamik başlık, bu seçimi başlığın içine taşır: 'Marmara bölgesi, satış toplamı' ya da 'Seçili dönem: son çeyrek, tüm kategoriler'. Rapor ekran görüntüsü olarak paylaşıldığında bile hangi filtrenin uygulandığı görünür.

İkinci kullanım alanı dinamik ölçü seçimidir. Kullanıcı aynı grafikte bir dilimleyiciyle satış tutarı, sipariş adedi ya da kâr marjı arasında geçiş yapar. Her ölçü için ayrı görsel yapmak yerine tek görsel ve bir seçici kullanılır. Rapor sayfası sadeleşir, kullanıcı ise aradığı bakışı kendisi seçer.

İki teknik de aynı fikre dayanır: bir ölçü, bir metin ya da bir tablo seçimine göre farklı sonuç üretir.

Başlığı DAX ölçüsüyle kurmak

Dinamik başlığın temeli, metin döndüren bir ölçüdür. Önce seçimi okumanız gerekir. SELECTEDVALUE bir sütunda tek değer seçiliyse onu, değilse verdiğiniz varsayılanı döndürür:

Bölge Başlığı = "Bölge: " & SELECTEDVALUE(Bölgeler[Bölge Adı], "Tüm bölgeler")

Birden fazla seçimi göstermek için CONCATENATEX kullanılır:

Seçili Kategoriler = CONCATENATEX(VALUES(Ürünler[Kategori]), Ürünler[Kategori], ", ")

Bu ölçü, bir kategori seçilirse adı, birkaç kategori seçilirse virgülle birleştirilmiş listeyi döndürür. Hiç filtre yokken tüm kategorilerin listesini döndüreceği için uzun bir metin oluşur. Bunu önlemek için ISFILTERED ile kontrol edebilirsiniz:

Kategori Başlığı = IF(ISFILTERED(Ürünler[Kategori]), CONCATENATEX(VALUES(Ürünler[Kategori]), Ürünler[Kategori], ", "), "Tüm kategoriler")

İki ölçüyü birleştirerek tam başlık oluşturabilirsiniz: bölge başlığı, kategori başlığı ve dönem etiketini tek metinde toplayan bir ölçü. Ölçüyü başlık için ayrı bir 'Başlıklar' ölçü tablosunda tutmak modeli düzenli tutar.

Ölçüyü görsel başlığına bağlamak

Ölçüyü yazmak yarısıdır; görsele bağlamak için biçimlendirme bölmesine gidilir. Görseli seçin, Görseli biçimlendir bölmesinden Genel sekmesindeki Başlık bölümünü açın. Başlık metni alanının yanındaki fx düğmesi koşullu biçimlendirme penceresini açar. Biçimlendirme stilini alan değeri olarak seçip az önce yazdığınız ölçüyü gösterirsiniz. Başlık artık ölçünün sonucunu yansıtır.

Aynı fx düğmesi alt başlık için de vardır. Böylece ana başlık sabit kalıp alt başlık seçili dönemi gösterebilir. Bu, kalabalık bir sayfada başlığın uzamasını engeller.

Kart görsellerinde ise kategori etiketi ya da açıklama metni için aynı yöntem uygulanır. Metin kutusu görselinde ölçü doğrudan içeriğe bağlanabilir, arayüzdeki fx düğmesi orada da bulunur. Arayüz adlarının sürüme göre değiştiğini unutmayın; yeni bir sürümde bölme adı farklı görünebilir ama koşullu biçimlendirme mantığı aynıdır.

Dinamik ölçü seçimi: klasik yöntem

Alan parametresi gelmeden önce yaygın yöntem, ölçü adlarını içeren küçük bir tablo ve SWITCH ile çalışırdı. Bu hâlâ geçerlidir ve alan parametresinin kullanılamadığı durumlarda yararlıdır.

Adımlar: • Modelleme sekmesindeki veri girme seçeneğiyle 'Ölçü Seçimi' adlı bir tablo oluşturun, içine Satış Tutarı, Sipariş Adedi ve Kâr gibi etiketleri yazın. • Bu tabloyu modeldeki diğer tablolarla ilişkilendirmeyin. • Tabloyu dilimleyici olarak sayfaya ekleyin. • Seçime göre davranan bir ölçü yazın:

Seçilen Ölçü = SWITCH(SELECTEDVALUE('Ölçü Seçimi'[Etiket]), "Satış Tutarı", [Toplam Satış], "Sipariş Adedi", [Sipariş Sayısı], "Kâr", [Toplam Kâr], [Toplam Satış])

SWITCH son argümanda varsayılan değeri alır; kullanıcı seçimi temizlerse grafik boş kalmaz. Grafiğin değer alanına bu ölçü konur. Eksen başlığı ve veri biçimi de seçime göre değişmelidir; yoksa para birimi biçimi adet değerine uygulanır. Bunun için biçim dizesi ölçüsü yazılıp dinamik biçimlendirme özelliği kullanılabilir.

Bu yöntemin zayıf yanı, her yeni ölçü için SWITCH ifadesine satır eklemek zorunda olmanızdır.

Alan parametresi ile aynı işi daha az kodla yapmak

Alan parametresi, bu işi arayüzden yönetilebilir hâle getirir. Modelleme sekmesinde Yeni parametre menüsünden alanlar seçeneği açılır. Açılan pencerede parametreye bir ad verilir ve ona dahil edilecek ölçüler ya da sütunlar listeden seçilir. Power BI, buna karşılık bir hesaplanmış tablo üretir; bu tablonun içinde her alanın görünen adı, sorgu referansı ve sıra bilgisi bulunur. Parametreyi dilimleyici olarak ekleyip grafiğin değer alanına yerleştirirsiniz, grafik seçime göre değişir.

Alan parametresinin gücü yalnızca ölçülerle sınırlı olmamasıdır. Eksendeki boyutu da değiştirebilirsiniz: kullanıcı grafiği bölgeye, kategoriye ya da satış kanalına göre kırar. Bir sütun alan parametresiyle seçildiğinde grafik tek görselde farklı gruplamalar sunar.

Başlıkla birlikte kullanmak için seçili alanın adını başlığa taşıyabilirsiniz. Alan parametresi tablosundaki görünen ad sütunuyla SELECTEDVALUE kullanıp başlık ölçüsünü şöyle kurarsınız: 'Seçili ölçü: ' ile birleştirilmiş görünen ad. Böylece başlık, kullanıcı alanı değiştirdikçe kendiliğinden güncellenir. Alan parametrelerinin sürüme göre arayüzde yer aldığı yeri ve adlandırmayı kendi Power BI Desktop sürümünüzde kontrol edin.

Dinamik biçim ve renk

Dinamik başlıkla birlikte değer biçimi ve renk de seçime uyum sağlamalıdır. Ölçü seçimi tutardan adede geçtiğinde veri etiketi para birimi simgesiyle bitmeye devam ederse okuyucu yanılır. Çözüm, biçim dizesi döndüren bir ölçüdür:

Seçilen Biçim = SWITCH(SELECTEDVALUE('Ölçü Seçimi'[Etiket]), "Satış Tutarı", "#,#", "Sipariş Adedi", "#,#", "Kâr", "#,#")

Ölçünün Ölçü araçları sekmesinden dinamik biçim seçeneğiyle bu dizeyi kullanmasını sağlarsınız. Biçim dizelerinde para birimi simgesi ya da yüzde işareti ekleyerek her ölçüye özel görünüm verebilirsiniz.

Renkte de benzer mantık geçerlidir: koşullu biçimlendirmede alan değeri olarak bir renk döndüren ölçü kullanılır. Örneğin hedefin altındaki değerler için bir renk, üstündekiler için başka bir renk. Renk kodlarını ölçüde sabit yazmak yerine rapor temasından almak, kurumsal rapor standardını korumanın en kolay yoludur. Aşırı renk kullanımı da dikkat dağıtır; renk yalnızca kararı etkileyen sapmayı göstermelidir.

Sık hatalar ve kontrol listesi

• Başlık ölçüsü boş görünüyor: SELECTEDVALUE'ya varsayılan vermediyseniz ve birden çok değer seçiliyse boş döner. Her zaman varsayılan metin yazın.
• Çok uzun başlık: CONCATENATEX tüm kategorileri listeler. Seçim sayısını sınırlandırın ya da 'birkaç kategori seçili' gibi kısa bir metne düşün.
• Ölçü seçici tabloyu modele bağlamak: ilişkili bir seçici tablo filtre gibi davranır ve değerleri kısıtlar. Seçici tablolar ilişkisiz kalmalıdır.
• Eksen ve biçimin seçime uymaması: ölçü değişirken etiket biçimi sabit kalırsa yanlış okunur.
• Mobil görünümde başlık taşması: dinamik metnin uzunluğunu mobil düzende de deneyin.

Son kontrol için raporu farklı seçimlerle gezin: hiç filtre yok, tek seçim, birden çok seçim. Bu durumların hepsinde başlığın doğru ve okunur kaldığından emin olun. Sürüm ve arayüz farklılıklarını resmî Microsoft belgesinden teyit etmek iyi bir alışkanlıktır.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız

Dinamik ifadeler ve ölçü kalıpları, Power BI İleri Düzey ve DAX eğitiminde 'Hesaplama Grupları ve İleri Kalıplar' ile 'DAX Diline Derinlemesine Giriş' modüllerinin kapsamına girer. Etkileşimli raporlar hazırlayan finans raporlama uzmanları, satış analistleri ve birden çok yöneticiye aynı sayfadan farklı bakışlar sunmak isteyen BI geliştiricileri için uygundur.

Kurumsal ekiplerde bu teknik, onlarca sayfalık rapor setlerini tek sayfaya indirgemek isteyen yönetim raporlama ekipleri için faydalıdır.