Power BI'da dilimleyici ve filtreler nasıl kullanılır?

Dilimleyici ve filtre: fark nedir, ne zaman hangisi?

Power BI raporunda veriyi daraltmanın temel yolları dilimleyiciler ve filtrelerdir. Dilimleyici, rapor tuvalinde duran ve okurun doğrudan tıkladığı görsel bir denetimdir; "Bölge", "Yıl" ya da "Ürün kategorisi" gibi alanlarda seçim yapmayı sağlar. Filtre ise raporu hazırlayanın tanımladığı ya da filtre bölmesi üzerinden okura açılan daha teknik bir daraltmadır ve tuval üzerinde yer kaplamaz.

Kısa kural şudur: okurun sık ve kolayca değiştirmesini istediğiniz seçimleri dilimleyiciye, rapor kurgusunun sabit parçası olan ya da nadiren değişen daraltmaları filtreye koyun. Örneğin her sayfada kullanılacak tarih aralığı dilimleyici olur; yalnızca "iptal edilmiş siparişleri hariç tut" gibi bir iş kuralı arka planda filtre olarak uygulanır.

Filtre seviyeleri: görsel, sayfa, rapor

Power BI filtreleri etki alanlarına göre farklı seviyelerde tanımlanabilir:

• Görsel düzeyi: yalnızca seçili görseli etkiler. Bir grafiğin yalnızca belirli kategorileri göstermesi gibi.
• Sayfa düzeyi: o sayfadaki tüm görselleri etkiler. Sayfanın belirli bir yıla ya da bölgeye ait olması gibi.
• Rapor düzeyi: raporun tüm sayfalarına uygulanır. Tüm raporun belirli bir ürün grubunu kapsaması gibi.

Seviye seçiminde amaç, okurun neyin neye uygulandığını anlayabilmesidir. Rapor düzeyi bir filtre uyguladıysanız, bunu görünür biçimde belirtmek (başlık veya not) yanlış yorumları önler. Filtre bölmesi okura açıksa kullanıcı bu filtreleri görüp kendi seçimleriyle birlikte değiştirebilir; açmak istemiyorsanız kilitleyebilir ya da gizleyebilirsiniz.

Filtre türleri ve dilimleyici biçimleri

Filtre bölmesinde alanın veri türüne göre farklı filtreleme seçenekleri sunulur. Temel filtreleme, listeden değer seçmeye yarar. Gelişmiş filtreleme ise koşul tanımlamaya izin verir: belirli bir metni içeren, belirli bir değerden büyük olan ya da birden çok koşulu birlikte sağlayan kayıtlar gibi. İlk N filtresi, bir ölçüye göre en yüksek ya da en düşük öğeleri gösterir; örneğin satışı en yüksek ürünler.

Dilimleyiciler de alan türüne göre farklı görünümler alabilir: liste, açılır liste, sayısal ya da tarih aralığı çubuğu, göreli tarih (örneğin son dönem) ve hiyerarşi. Tarih alanlarında aralık veya göreli tarih seçeneği, raporun her gün güncel kalmasını sağlar. Ayrıntıya indirmeyi kolaylaştırmak için hiyerarşik alanlar (yıl, çeyrek, ay) tek bir dilimleyicide sunulabilir. Seçim biçimleri (tekli seçim, çoklu seçim, tümünü seç) okurun beklentisine göre ayarlanmalıdır.

Görseller arası etkileşim ve dilimleyici eşitleme

Varsayılan davranışta, bir görselde yapılan seçim sayfadaki diğer görselleri de etkiler. Bu etkileşim farklı biçimlerde olabilir: çapraz filtreleme ile diğer görsel yalnız seçilen veriyi gösterir; çapraz vurgulama ile tüm veri görünür kalır, seçilen kısım öne çıkar. Rapor tasarımcısı, görsel etkileşimlerini düzenleme seçeneğiyle hangi görselin hangisini etkileyeceğini tek tek belirleyebilir. Örneğin bir toplam kartının dilimleyiciden etkilenmesini isterken, bir trend grafiğinin etkilenmemesini seçebilirsiniz.

Dilimleyici eşitleme (senkronizasyon), bir sayfada yapılan seçimin diğer sayfalardaki aynı dilimleyiciye de yansımasını sağlar. Kullanıcı Yıl seçiminin her sayfada ayrı ayrı yapılmasından kurtulur. Eşitleme ayrıca dilimleyicinin hangi sayfalarda görünmesini, hangi sayfalarda yalnız etki etmesini de ayarlama imkânı verir. Tam menü adları sürüme göre değişebilir; arayüzdeki güncel isimleri kontrol edin.

Adım adım örnek: satış raporuna dilimleyici ve filtre eklemek

Örneğin bir satış raporunda yönetici yıl ve bölgeye göre ürün satışlarını incelemek istiyor. Önce rapor tuvaline Yıl ve Bölge için ayrı dilimleyiciler eklenir; Yıl tarih aralığı çubuğu yerine kısa bir liste olarak, Bölge ise çoklu seçime açık bir liste olarak biçimlendirilir.

Sonra ürün listesi grafiği için görsel düzeyinde bir İlk N filtresi tanımlanır; böylece okur yalnız en yüksek satışlı ürünleri görür. İptal edilmiş siparişler sayfa düzeyinde filtreyle dışarıda bırakılır. Trend grafiği dilimleyicilerden etkilenmeli ama kart görseli yalnız yıl dilimleyicisine tepki vermeli diyorsanız, etkileşimleri düzenleme ile bu ayrımı yaparsınız. Son olarak Yıl dilimleyicisi tüm sayfalara eşitlenir. Rapor yayımlanmadan önce, çeşitli seçim kombinasyonlarında sayıların tutarlı olup olmadığı kontrol edilir.

Sık yapılan hatalar

Birinci hata, çok fazla dilimleyici yerleştirmektir. Her sayfada bir düzine seçici bulunan rapor hem karışık görünür hem de performansı düşürür. Okurun gerçekten ihtiyaç duyduğu birkaç alanı seçin. İkinci hata, çok sayıda benzersiz değeri olan alanı (örneğin müşteri adı) liste dilimleyici yapmaktır; bu hem yavaşlığa hem kullanılamaz bir arayüze yol açar. Bunun yerine arama kutusu olan açılır liste ya da başka bir daraltma yöntemi tercih edilir.

Üçüncü hata, görünmez filtrelerdir: rapor düzeyinde uygulanan bir filtre okura gösterilmezse, rakamların neden beklenenden farklı çıktığı anlaşılamaz. Dördüncü hata, ilişkisiz tablolardaki alanları dilimleyici yapıp etkisiz kalmasına şaşırmaktır; dilimleyicinin etkili olması için veri modelinde uygun ilişkilerin kurulmuş olması gerekir. Son olarak etkileşim ayarlarını kontrol etmemek, beklenmedik sonuçlar doğurur.

Mindset programlarında nerede çalışılır?

Mindset kataloğundaki Power BI ile Veri Görselleştirme eğitiminin modül başlıkları arasında Rapor Tuvali ve Görsel Seçimi, Filtreler, Dilimleyiciler ve Etkileşim, Power BI Service ve Paylaşım, Gerçek Senaryo Uygulaması ile Renk, Tema ve Görsel Tasarım yer alır. Dilimleyici ve filtre konusu doğrudan Filtreler, Dilimleyiciler ve Etkileşim modülünün alanına girer.

İçerik raporlama uzmanları, iş analistleri ve yöneticiler için uygundur. Kurumsal ekiplerde, ortak bir rapor tasarım standardı (hangi filtrelerin rapor düzeyinde, hangilerinin dilimleyicide olacağı) belirlemek isteyen gruplar, kendi veri kümelerinden örneklerle çalışabilir.