Looker Studio'da hesaplanmış alan oluşturma ve formül örnekleri

Hesaplanmış alan nedir, neden gerekir?

Hesaplanmış alan (calculated field), veri kaynağınızdaki mevcut alanlar üzerinde işlem yapan bir formüldür. Resmî dokümantasyonda tanımlandığı üzere matematik işlemi yapabilir, metin ya da tarih alanlarını işleyebilir ve koşullu mantık kurabilir. Veri kaynağında olmayan bir göstergeyi (örneğin dönüşüm oranı), bir gruplamayı (kampanyaları kategorilere ayırmak) ya da yeniden biçimlendirilmiş bir metni raporunuza eklemenin yoludur.

Her rapor ihtiyacı kaynağa yeni sütun eklemeyi gerektirmez. Reklam platformundan gelen veride tıklama ve gösterim ayrı sütunlardır; tıklama oranını bir formülle raporda hesaplamak, kaynağı değiştirmeden doğru sonuç verir. Aynı şekilde bir e-tablodaki ham tarihten ay adı üretmek ya da ürün kodlarından kategori çıkarmak da hesaplanmış alan işidir.

Bu nedenle hesaplanmış alan, rapor hazırlarken en sık kullanılan becerilerden biridir. Doğru kurulduğunda tek bir formül birçok grafikte kullanılır ve veri değiştikçe kendiliğinden güncellenir.

Veri kaynağı alanı mı, grafik düzeyinde alan mı?

Hesaplanmış alanı farklı yerlerde oluşturabilirsiniz ve aralarındaki fark kullanım biçiminizi belirler. Bunu resmî dokümantasyondaki ayrıma göre açıklayalım.

Veri kaynağı hesaplanmış alanı, veri kaynağının düzenleme ekranında oluşturulur. Veri kaynağını düzenleme yetkisi olanlar ekleyebilir. O veri kaynağına bağlı her rapor ve grafikte kullanılabilir, başka hesaplanmış alanların içinde de yer alabilir. Ancak karma (blended) veride kullanılamaz.

Grafik düzeyindeki alan, yalnızca oluşturulduğu grafikte geçerlidir. Raporu düzenleyenler ekleyebilir, karma veride çalışabilir, ancak başka hesaplanmış alanlara başvuramaz. Bu alanları kullanabilmek için veri kaynağında raporlarda alan düzenlemenin açık olması gerekir.

Pratik kural: Birçok yerde kullanacağınız ve ekibin ortak kullandığı metrikleri (örneğin satış marjı) veri kaynağı düzeyinde tanımlayın; tek seferlik, belirli bir grafiğe özgü hesapları grafik düzeyinde yapın. Böylece formül tanımı tek yerde kalır ve ileride değiştirmek kolaylaşır.

Adım adım: ilk hesaplanmış alanınızı ekleyin

Yöntem genel olarak şöyledir: • Alanı eklemek istediğiniz veri kaynağını açın (veri kaynağı düzeyi için) ya da raporu düzenleme modunda açıp ilgili grafiği seçin (grafik düzeyi için). • Yeni alan ekleme seçeneğini kullanın ve hesaplanmış alan penceresini açın. • Alana anlaşılır bir ad verin. Raporu okuyan kişi bu adı görür; "Alan_yeni" yerine "Dönüşüm oranı" gibi anlamlı bir ad seçin. • Formülü yazın. Yazarken alan adlarının önerilerinden yararlanabilirsiniz. • Formül geçerliyse kaydedin. Hata varsa pencerede uyarı görünür. • Sonucun veri tipini (sayı, yüzde, metin, tarih) kontrol edin; yanlış tip, grafikte yanlış biçimlendirmeye yol açar.

Arayüz zaman içinde değişebilir; menü adlarının güncel hali için Looker Studio dokümantasyonuna bakın. Mantık ise aynı kalır: Ad, formül, veri tipi.

İlk denemede basit başlayın. Alanları bölen bir formül yazıp tabloda kontrol edin; sonuçlar elle hesapladığınız bir satırla uyuşuyorsa daha karmaşık formüllere geçin.

Formül örnekleri: oran, koşullu gruplama, metin

Dokümantasyonda da yer alan örnek yapılardan başlayalım. Toplam kâr ve ciro alanlarından kâr marjı:

SUM(Kâr) / SUM(Ciro)

Burada önce toplamlar alınır, sonra bölünür. Her satırda ayrı oran hesaplayıp ortalamasını almak yerine toplamların oranını kullanmak, genellikle doğru marjı verir. Alan adlarınız kaynağınızdaki adlarla bire bir aynı olmalıdır.

Koşullu gruplama için CASE ifadesi kullanılır. Örneğin kampanya adından kanal türü çıkarmak:

CASE WHEN Kampanya Adı = "Marka" THEN "Marka" WHEN Kampanya Adı = "Yeniden pazarlama" THEN "Yeniden pazarlama" ELSE "Diğer" END

ELSE satırı, hiçbir koşula uymayan kayıtları "Diğer" altında toplar; bunu koymazsanız boş değerler oluşabilir.

Metin birleştirme için CONCAT kullanabilirsiniz: Şehir ve ilçe alanlarını tek etikette göstermek gibi. Yuvarlama için ROUND, farklı tarihler arasındaki süre için tarih fonksiyonlarından DATETIME_DIFF gibi işlevler kullanılabilir. Fonksiyonların tam sözdizimi için resmî fonksiyon listesine bakın.

Pazarlama raporundan örnek senaryo

Örneğin bir pazarlama raporunda reklam verisinde harcama, tıklama ve dönüşüm alanları var, ancak dönüşüm başına maliyet yok. Şu mantıkla hesaplanmış alan eklenir:

SUM(Harcama) / SUM(Dönüşüm)

Alana "Dönüşüm başına maliyet" adı verilir. Tabloda kampanya bazında görüntülendiğinde her kampanyanın kendi toplamlarıyla hesaplanır; sayfa filtrelerine göre de yeniden hesaplanır.

Burada dikkat edilecek bir tuzak var: Dönüşüm sıfır olduğunda bölme sorun yaratır. Bu durumda sonuç tanımsız ya da hatalı görünebilir. Böyle bir durumda koşullu yapı kurarak sıfırın bölen olduğu satırları ayrıca ele alabilirsiniz. Grafik filtresiyle dönüşümü olmayan kampanyaları göstermemek de bir çözümdür.

Bir başka örnek: Satış e-tablosundan gelen tarih alanından ay bilgisi çıkarıp aylık trend grafiği hazırlamak. Burada hesaplanmış alanın veri tipinin doğru kurulması, grafiğin aylık gruplamayı doğru yapması için kritiktir.

Sık yapılan hatalar ve çözüm yolları

Hesaplanmış alanlarda en sık görülen sorunlar şunlardır: • Alan adını yanlış yazmak: Formülde başvurduğunuz alan adı kaynaktaki adla aynı olmalı. Alan adını sonradan değiştirirseniz formül bozulur. • Toplama ile satır düzeyi işlemi karıştırmak: Oranlarda toplamların oranı mı, satırların ortalaması mı istediğinizi netleştirin. • Veri tipi hatası: Metin olarak gelen sayıyı sayıya çevirmeden hesaplamak • Karma veride veri kaynağı alanı kullanmaya çalışmak: Dokümantasyona göre veri kaynağı düzeyindeki hesaplanmış alanlar karma veride çalışmaz; bu durumda grafik düzeyinde alan kullanın. • Aynı formülü birçok grafikte kopyalamak: Ortak metrik veri kaynağında bir kez tanımlanmalı • Alan biçimlendirmesini unutmak: Oran alanı ondalık sayı gibi görünür; yüzde biçimini grafik ayarlarından düzenleyin. Dokümantasyona göre veri kaynağı hesaplanmış alanı oluştururken özel değer biçimlendirmesi uygulanamaz; biçimlendirme grafiğin ayarlar sekmesinden yapılır.

Hata aldığınızda formülü parçalara bölüp ayrı ayrı deneyin. Önce yalnızca toplamı alan, sonra böleni ekleyen sade formüllerle hangi parçanın sorun çıkardığını bulabilirsiniz.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız?

Looker Studio ile Raporlama eğitimi, pazarlama analistleri, performans pazarlamacıları ve raporlama sorumluları için uygundur. Programda hesaplanan alanlar ve gelişmiş formül yazımı ayrı bir modül olarak yer alır; bunun yanında veri kaynakları ve canlı bağlantı yönetimi, görselleştirme, interaktif pano tasarımı, paylaşım ve sektörel pano şablonları da işlenir.

Kurumsal ekipler için faydası, ekipteki herkesin aynı metrik tanımlarını (marj, maliyet, dönüşüm oranı) ortak bir mantıkla kurmasıdır. Böylece farklı kişilerin hazırladığı raporlar arasında tutarsız sayılar çıkma riski azalır.