Google Cloud Platform'u Öğrenmek: Başlangıç Yol Haritası

Google Cloud Platform neyi sunar?

Google Cloud Platform (GCP), Google'ın altyapısı üzerinde sunucu, depolama, veritabanı, ağ, güvenlik ve veri analitiği hizmetlerini kullandıkça ödemeli olarak sunan bir bulut platformudur. Bir uygulamayı kendi veri merkezinizde kurmak yerine, bu hizmetleri web konsolu, komut satırı aracı ya da kodla çağırarak birkaç adımda ayağa kaldırırsınız.

Bulutu öğrenmek, tek tek hizmetleri ezberlemekten çok, hangi ihtiyacın hangi hizmet türüyle karşılandığını ve bunların birbirine nasıl bağlandığını anlamaktır. Hesaplama, depolama, ağ ve kimlik yönetimi gibi temel kategoriler, sağlayıcı değişse de benzer bir mantık taşır; bu yüzden GCP'de öğrenilenler başka bulutlara da aktarılabilir. Başlıca bulut sağlayıcılarının genel karşılaştırması için ayrı bir blog yazısı bulunur.

Temel yapı: kuruluş, proje ve kimlik yönetimi

GCP'de kaynaklar bir hiyerarşi içinde düzenlenir: en üstte kuruluş, onun altında klasörler ve projeler yer alır. Her kaynak bir projeye aittir; faturalama ve erişim denetimi de büyük ölçüde proje düzeyinde yönetilir.

Erişimi IAM (kimlik ve erişim yönetimi) belirler. IAM üç soruya yanıt verir: kim, hangi kaynakta, hangi rolle? Kullanıcılar, gruplar ve uygulamaların kullandığı hizmet hesapları role bağlanır. Temel ilke en az yetkidir: bir kişiye ya da hizmete işini yapmaya yetecek kadar izin verilir.

Bu yapı en baştan oturtulmalıdır. Projeleri ortama göre ayırmak, rollerin gruplar üzerinden verilmesi ve hizmet hesaplarının dikkatle yönetilmesi, sonradan çıkacak güvenlik ve maliyet sorunlarını önler.

Temel hizmet kategorileri

• Hesaplama: Sanal makineler için Compute Engine, konteyner yönetimi için Google Kubernetes Engine, kod parçalarını ya da konteynerleri sunucu yönetmeden çalıştıran Cloud Run ve Cloud Run functions (eski adıyla Cloud Functions) gibi hizmetler.
• Depolama ve veritabanı: Nesne depolama için Cloud Storage; ilişkisel veritabanları için Cloud SQL; ölçekli ve farklı veri modelleri için diğer yönetilen veritabanı hizmetleri.
• Ağ ve güvenlik: Sanal özel bulut ağları (VPC), güvenlik duvarı kuralları, yük dengeleme ve şifreleme seçenekleri.
• Veri analitiği: BigQuery ile büyük veri setlerini SQL ile sorgulamak, veri akışı hizmetleri ve makine öğrenmesi araçları.
• İşletme: Cloud Monitoring ve Cloud Logging ile izleme, günlük toplama ve uyarı.

Hizmet adları ve kapsamları zamanla değişebilir; hangi hizmetin güncel olduğunu resmî dokümantasyondan kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.

Örnek senaryo: küçük bir web uygulamasını yayınlamak

Örneğin bir ekip, bir web uygulamasını GCP üzerinde yayınlamak istiyor. İlk iş bir proje oluşturup faturalamayı bağlamak ve ekip üyelerine IAM rolleri vermektir. Uygulama konteynere paketlenir ve Cloud Run gibi sunucu yönetmeyen bir hizmette çalıştırılır; böylece makine yönetimi ekibin dertlerinden çıkar.

Uygulamanın verisi Cloud SQL üzerinde, yüklenen dosyalar Cloud Storage üzerinde tutulur. Veritabanına yalnızca uygulamanın hizmet hesabı erişir. Kullanıcı davranış verisi analiz için BigQuery'ye aktarılır; raporlama ekibi SQL ile sorgular. İzleme tarafında hata oranı ve yanıt süresi için uyarılar kurulur.

Bu tek örnek; kimlik, hesaplama, depolama, veritabanı, analitik ve izleme kategorilerinin her birine dokunur ve bulutta bir uygulamanın hayat döngüsünü gösterir.

Maliyet ve güvenliği baştan yönetmek

Bulutta maliyet, kullandıkça ödeme modeli nedeniyle takip edilmesi gereken bir değişkendir. Her projeye bir sahip atayın, kaynaklara etiket (etiket anahtarı: ekip, ortam, uygulama gibi) ekleyin ve faturalama raporlarında bu etiketlere göre kırılım alın. Böylece hangi ekibin ya da uygulamanın maliyete nasıl katkı yaptığı görünür olur. Bütçe uyarıları ve kullanılmayan kaynaklar için periyodik temizlik, beklenmedik faturaları önler.

Güvenlik tarafında kimlik yönetimi başlangıç noktasıdır: kişisel hesaplarda çok adımlı doğrulama, hizmet hesaplarında anahtar yerine mümkün olduğunca kısa ömürlü kimlik bilgileri tercih edilir. Ağ tarafında varsayılan olarak kapalı, ihtiyaç halinde açılan kurallar daha güvenlidir. Denetim günlükleri, "kim, ne zaman, neyi değiştirdi" sorusunu yanıtlar ve olay sonrası incelemelerde temel kaynaktır.

Sık yapılan hatalar

• Her şeyi tek projede toplamak. Test ve canlı ortamların karışması hem güvenlik hem maliyet takibini zorlaştırır.
• Geniş yetkili roller vermek. Herkese üst düzey yetki vermek hızlı görünür ama riskli bir alışkanlıktır.
• Kullanılmayan kaynakları kapatmamak. Açık kalan sanal makineler ve diskler beklenmedik fatura üretir; bütçe ve uyarı tanımlamak gerekir.
• Hizmet hesabı anahtarlarını koda ya da depoya koymak.
• Ağ ve güvenlik duvarı kurallarını gereğinden açık bırakmak.
• Önce hizmeti, sonra ihtiyacı seçmek. Doğru yaklaşım, ihtiyacı belirleyip uygun hizmet türünü ona göre seçmektir.
• Sadece konsoldan tıklayarak ilerlemek. Tekrarlanabilirlik için komut satırı ve kod olarak altyapı yaklaşımı zamanla öğrenilmelidir.

Başlangıçtan ileri düzeye öğrenme yolu

Başlangıç düzeyinde bulut kavramlarını, GCP hiyerarşisini, IAM'i ve faturalamayı öğrenin. Konsolu ve komut satırı aracını tanıyın, ilk sanal makineyi ve depolama kovasını kendiniz oluşturun.

Orta düzeyde hesaplama seçeneklerini, depolama ve veritabanı hizmetlerini, ağ ve güvenlik yapısını öğrenin; küçük bir uygulamayı uçtan uca yayınlayın. İzleme ve günlük yönetimini bu aşamada ekleyin.

İleri düzeyde ölçeklenebilir mimari tasarımı, kod olarak altyapı, maliyet optimizasyonu, güvenlik mimarisi ve veri analitiği platformu kurulumu gündeme gelir. Bulut mühendisliğinde belge yapısını doğrulamak isteyenler için Google Cloud'un Associate Cloud Engineer sertifikası yaygın bir hedeftir; güncel koşulları resmî sitede kontrol etmek gerekir.

Mindset programlarında GCP nerede işlenir?

Mindset kataloğundaki Google Cloud Platform Temelleri eğitiminin modül başlıkları şunlardır: GCP Platformuna Giriş; Kimlik ve Erişim Yönetimi; Hesaplama Hizmetleri; Depolama ve Veritabanı Hizmetleri; Ağ Hizmetleri ve Güvenlik; Veri Analitiğine Giriş ve Sınav Hazırlık.

Sınav odaklı çalışmak isteyenler için GCP Associate Cloud Engineer Hazırlık programı da vardır. Modülleri hesaplama ortamı yönetimi, ağ altyapısı yönetimi, IAM ve güvenlik yönetimi, depolama ve veritabanı operasyonları, izleme, günlük yönetimi ve mock sınavın yanı sıra ACE sınav yapısı ve GCP altyapısını kapsar.