CEH (Certified Ethical Hacker) Sertifikası Rehberi

CEH nedir, kim verir?

CEH (Certified Ethical Hacker), siber güvenlik eğitim ve sertifikasyon kuruluşu EC-Council tarafından verilen etik hackerlık sertifikasıdır. Etik hacker, bir kurumun sistemlerine o kurumun izniyle ve saldırganın kullanacağı teknikleri kullanarak sızmayı dener; amaç zafiyetleri saldırgandan önce bulmak ve kapatmaktır.

EC-Council, programın güncel sürümünün 13. sürüm olduğunu ve programı yapay zeka yetenekleriyle zenginleştirilmiş hâliyle "CEH AI" adıyla sunduğunu belirtir. Sertifikanın açık adı Certified Ethical Hacker olarak kullanılmaya devam eder.

EC-Council'e göre CEH programı keşif, tarama, istismar, sistem hackleme ve sosyal mühendislik gibi gerçek saldırı tekniklerini işler.

İki sınav: bilgi sınavı ve uygulamalı sınav

EC-Council'in sınav ayrıntılarına göre CEH sertifikası bilgi sınavı geçildiğinde verilir. Uygulamalı sınav isteğe bağlıdır ve geçilmesi durumunda daha üst bir düzey olan CEH Master unvanı kazanılır.

Bilgi sınavı:

• Biçim: çoktan seçmeli.
• Süre: 4 saat.
• Soru sayısı: 125.
• Ölçülen konular: bilgi güvenliği tehditleri ve saldırı vektörleri, saldırı tespiti ve önleme, prosedürler ve metodolojiler.

Uygulamalı sınav:

• Süre: 6 saat.
• Görev sayısı: gerçek hayattan alınmış 20 senaryo (challenge).
• Ortam: EC-Council'in iLabs Cyber Range ortamı.
• Ölçülen beceriler: port tarama araçları, zafiyet tespiti, SQL enjeksiyonu metodolojisi ve atlatma teknikleri, web uygulaması güvenlik araçları ve iletişim protokolleri.

Bilgi sınavı ve uygulamalı sınav birlikte geçildiğinde CEH Master unvanı elde edilir.

Geçme puanı nasıl belirleniyor?

CEH bilgi sınavında sabit tek bir geçme puanı yoktur. EC-Council'e göre sınavın birden fazla formu vardır ve her formun ölçme standardının eşit olması için kesme puanı form bazında belirlenir.

Bu nedenle geçme puanı, karşılaştığınız sınav formuna göre değişir; güncel kesme puanı aralığı EC-Council'in sınav sayfasında yayımlanır.

Pratik sonuç şudur: "Şu kadar doğru yeterli" hesabıyla çalışmak yerine, tüm alanlarda dengeli bir hazırlık yapmak gerekir; çünkü ağır bir alanda zayıf kalmak kesme puanını aşmayı zorlaştırır.

Sınava giriş yolları ve ön koşul

EC-Council'e göre CEH sınavına girebilmek için önce uygun (eligible) sayılmanız gerekir ve bunun iki yolu vardır:

• Resmî EC-Council eğitimine katılmak: resmî eğitimi tamamlayan adaylar ayrı bir uygunluk başvurusu yapmadan sınava girebilir.
• Deneyime dayalı başvuru: Eğitime katılmayan adaylar, bilgi güvenliği alanında en az 2 yıl iş deneyimini belgeleyerek uygunluk başvurusu yapar. Başvuru onaylandıktan sonra sınav planlanır.

Resmî eğitim yolunda EC-Council belirli bir ön koşul koymaz, ancak BT güvenliğinde en az 2 yıl deneyimi güçlü biçimde önerir. EC-Council'in sertifikasyon sayfasına göre sınav EC-Council sınav merkezinde, Pearson VUE test merkezlerinde ya da EC-Council'in uzaktan gözetim hizmetiyle alınabilir; resmî sayfalar bu konuda tutarlı olmadığı için güncel seçenekleri kayıt öncesinde doğrulayın. Sınav ve başvuru ücretleri EC-Council'in resmî sitesinde yayımlanır.

Bir sızma testi akışı: CEH konuları sahada

CEH'in konuları bir sızma testi projesinin adımlarıyla büyük ölçüde örtüşür. Örneğin bir e-ticaret şirketi, yeni sürüme çıkmadan önce web uygulamasının test edilmesini istiyor.

• Kapsam ve izin: Test edilecek sistemler, saatler ve yasaklı işlemler yazılı olarak belirlenir. İzinsiz test etik hackerlık değildir.
• Keşif ve ayak izi alma: Şirketin alan adları, açık kaynaklarda görünen bilgiler ve dışarıya açık servisler çıkarılır.
• Tarama ve sayım: Açık portlar, çalışan servisler ve sürümleri belirlenir.
• Zafiyet analizi ve istismar: Örneğin oturum yönetimindeki bir zayıflık ya da bir SQL enjeksiyonu açığı kontrollü biçimde doğrulanır.
• Raporlama: Bulgular etki ve öncelikle birlikte, düzeltme önerisiyle raporlanır.

CEH bilgi sınavı bu adımlarda hangi tekniğin ve aracın neden kullanıldığını sorar; uygulamalı sınav ise bunları gerçek bir ortamda yapmanızı ister.

Kimler için uygun?

CEH, saldırgan bakış açısını sistematik biçimde öğrenmek isteyen güvenlik profesyonelleri için anlamlıdır:

• Sızma testi ya da kırmızı takım rolüne geçmek isteyen ağ ve sistem yöneticileri.
• Güvenlik operasyon merkezinde (SOC) çalışan ve saldırı tekniklerini daha iyi tanımak isteyen analistler.
• Uygulama güvenliğine odaklanan geliştiriciler ve test uzmanları.

BT güvenliğine yeni başlayan biri için CEH'ten önce ağ temelleri, işletim sistemleri ve temel güvenlik kavramlarını oturtmak, EC-Council'in deneyim önerisiyle de uyumludur. Bu temeli kazanmadan doğrudan araç kullanımına odaklanmak, sınavdaki metodoloji ve prosedür sorularında eksik kalmanıza yol açabilir; çünkü EC-Council bilgi sınavında prosedür ve metodoloji alanlarını da ölçer; bir aracın adını bilmek, hangi aşamada ve hangi amaçla kullanılacağını bilmenin yerini tutmaz.

Mindset'te CEH hazırlığı

Mindset'in CEH (Certified Ethical Hacker) Hazırlık programı; etik hacker temelleri ve CEH sınavı, keşif ve ayak izi alma, ağ tarama ve sayım, sistem hackleme ve yetki yükseltme, web uygulaması saldırı teknikleri, kablosuz ağlar, sosyal mühendislik ve kriptografi ile deneme sınavı ve pratik laboratuvar modüllerini içerir.

Sızma testinin genel akışını önce görmek isteyenler için Penetrasyon Testi (Pentest) Temelleri programı ilgili bir başlangıçtır. Sınav uygunluğu ve kaydı EC-Council süreçlerine tabidir.