Tedarikçi Kalite Mühendisi (SQE): Kaliteyi Tedarikçide Güvenceye Alan Rol

SQE kimdir?

Tedarikçi kalite mühendisi, İngilizce adıyla Supplier Quality Engineer, kısaca SQE, bir şirkete malzeme ya da parça sağlayan tedarikçilerin kalite performansını yöneten mühendistir. Hedefi, hatalı ürünün şirketin kapısına gelmeden önce önlenmesidir. Bu amaçla tedarikçiyi seçerken değerlendirir, ilk numuneyi onaylar, üretim sürecini denetler ve sorun çıktığında çözüm sürecini yönetir.

SQE, girişte malzemeyi muayene eden kalite kontrol uzmanından farklı olarak etkisini kaynakta, yani tedarikçinin tesisinde yaratır. Otomotiv, beyaz eşya, makine, elektronik ve havacılık gibi çok sayıda dış kaynaklı parçanın kullanıldığı sektörlerde bu rol kritiktir. Çünkü bitmiş ürünün kalitesi, büyük ölçüde dışarıdan gelen parçaların kalitesine bağlıdır.

Görev ve sorumluluklar

SQE'nin sorumlulukları tedarikçi ilişkisinin aşamalarını izler:

• Yeni tedarikçi adaylarını kalite sistemi ve süreç yetkinliği açısından değerlendirmek
• Yeni parça için ürün kalite planlama ve proje takibine katılmak
• İlk numune onay sürecini yürütmek ve dokümanları incelemek
• Tedarikçide proses denetimi yapmak, kritik özelliklerin kontrolünü doğrulamak
• Tedarikçiden gelen uygunsuzluklarda problem çözme sürecini başlatmak ve takip etmek
• Tedarikçi performansını izlemek, değerlendirme ve puanlama yapmak
• Zayıf tedarikçiye gelişim planı hazırlamak ve ilerlemeyi izlemek

SQE aynı zamanda satın alma, mühendislik, üretim ve kalite ekipleri ile tedarikçi arasında iletişim noktasıdır.

Bir iş gününden örnek

Örneğin otomotiv yan sanayiinde bir SQE, sabah girişte reddedilen bir parça partisine ait uygunsuzluk raporunu inceler. Parçanın ölçüleri tolerans dışındadır. Tedarikçiye problem çözme raporu ister, bu arada üretimin durmaması için geçici koruma önlemlerini üretim planlamayla konuşur.

Öğleden sonra yeni bir parçanın ilk numune onayı için gelen dokümanları inceler: ölçüm raporları, malzeme sertifikaları, süreç akış şeması ve kontrol planı eksiksiz mi? Eksik ölçüm bulunca tedarikçiden tamamlamasını ister. Bu tür günlerde SQE, sorunun tek seferlik mi yoksa süreç kaynaklı mı olduğunu ayırt etmeye çalışır; tedarikçinin sunduğu kök neden açıklaması yüzeysel kalıyorsa raporu geri çevirir ve verinin gösterilmesini ister. Ölçüm raporu ile kontrol planındaki sıklığın uyuşup uyuşmadığına bakmak, bu değerlendirmenin sık kullanılan yollarından biridir.

Gün sonuna doğru ertesi hafta yapılacak tedarikçi proses denetimi için kontrol listesi hazırlar ve satın alma ile aylık tedarikçi performans toplantısı için puan tablosunu günceller.

Gereken beceriler ve yöntemler

SQE'nin yöntem sepeti genellikle otomotiv kalite çerçevesindeki core tools denen araçları içerir: ölçüm sistemi analizi, hata türü ve etkileri analizi, istatistiksel süreç kontrolü, ileri ürün kalite planlama ve üretim parçası onay süreci. Bunları yalnızca bilmek yetmez; tedarikçinin sunduğu analizin güvenilir olup olmadığını okuyabilmek gerekir. Problem çözme metotları ve kök neden analizi her gün kullanılır.

Kişilerarası beceriler de en az teknik kadar belirleyicidir. SQE bir tedarikçiye yön verirken sıklıkla ticari ilişkinin tarafı olmayan ama sonucu etkileyen bir konumdadır. Zor bir haberi saygılı, ama net verebilmek, gerekirse tesiste yüz yüze çalışmak, farklı kültürlerle çalışırken yabancı dil hakimiyeti ve seyahate açıklık bu rolün olağan parçalarıdır.

SQE nasıl olunur?

Çoğu SQE endüstri, makine, metalurji ya da kimya mühendisliği gibi bir mühendislik geçmişinden gelir. Genellikle üretimde, proses kalitesinde ya da kalite kontrolde birkaç yıl çalıştıktan sonra bu role geçilir; çünkü tedarikçiye yön vermek için üretimi ve kalite aletlerini içeriden bilmek gerekir.

Gelişim çizgisi şöyle olabilir:

• Kalite kontrol ve muayene pratiğini öğrenmek
• Core tools yöntemlerini uygulamalı çalışmak
• Problem çözme ve kök neden analizinde deneyim kazanmak
• Tedarikçi denetimi ve değerlendirmesi yapmak
• Tedarikçi geliştirme projelerine liderlik etmek

İleri aşamada kıdemli SQE, tedarikçi kalite müdürü, satın alma kalite sorumlusu ya da genel kalite yönetimi rollerine geçiş mümkündür.

Yakın rollerden farkı

Kalite kontrol uzmanı ürünü kapıda ve hat üzerinde ölçer; SQE sorunu kaynağında, tedarikçinin sürecinde çözer. Satın alma uzmanı fiyat, teslim ve ticari koşulları yönetir; SQE aynı tedarikçinin kalite yeterliliğini yönetir ve iki rol birlikte karar verir. Proses kalite mühendisi kendi şirketinin üretim hattındaki süreci iyileştirir, SQE dış kaynağı.

Kalite yöneticisi bütün kalite fonksiyonundan sorumlu olup SQE bu fonksiyonun tedarikçi ayağını yürütür. Bazı şirketlerde tedarikçi geliştirme ayrı bir uzmanlık olarak ayrışırken küçük şirketlerde bu işler SQE'de toplanır.

Mindset programlarında nerede çalışılır?

Tedarikçi Kalite Mühendisliği (SQE) programı tedarikçi kalite fonksiyonu, tedarikçi seçimi ve onayı, ürün kalite planlama ve proje takibi, ilk numune ve onay süreci, proses denetimi, tedarikçi problem çözme, tedarikçi geliştirme ve saha uygulaması başlıklarını modüller halinde işler. Core Tools (MSA, SPC, FMEA, PPAP, APQP) programı ise ölçüm sistemi analizi, hata türü ve etkileri analizi, istatistiksel süreç kontrolü, APQP ve PPAP modüllerini ve entegre bir proje simülasyonunu kapsar. Biri rolün sürecini, diğeri rolün kullandığı yöntem sepetini içerir.

Süreç ve yöntem yan yana okunduğunda, bir SQE'nin tedarikçiye hangi aşamada hangi aracı sorduğu daha net anlaşılır.