REST mi SOAP mı? Web Servislerinde İki Yaklaşımın Karşılaştırması

Temel ayrım: mimari stil ile protokol

REST ile SOAP sık sık iki rakip teknoloji gibi anılır, ancak türleri farklıdır. REST, Roy Fielding'in tanımladığı bir mimari stildir; bir protokol ya da dosya biçimi dayatmaz, yalnız istemci sunucu ayrımı, durumsuzluk, önbelleğe alınabilirlik, tek tip arayüz ve katmanlı sistem gibi kısıtlar koyar. Uygulamada REST servisleri HTTP üzerinde çalışır, kaynakları URL'lerle adresler ve veriyi JSON gibi hafif biçimlerde taşır.

SOAP ise W3C tarafından tanımlanmış, XML tabanlı bir mesajlaşma protokolüdür. Her mesaj, Envelope adlı kök öğenin içinde isteğe bağlı bir Header ve zorunlu bir Body taşır; hata durumunda Body içinde standart bir Fault öğesi döner. Spesifikasyon, mesajın HTTP gibi farklı taşıma protokolleri üzerinden gönderilebilmesi için bağlama (binding) kavramını tanımlar. Servisin hangi işlemleri sunduğu ise genellikle WSDL adlı XML sözleşme dosyasıyla tarif edilir.

Ölçüt ölçüt karşılaştırma

• Tür: REST / mimari stil; uygulama ayrıntıları ekibe bırakılır. SOAP / kuralları yazılı bir protokol; mesaj yapısı standarttır.
• Veri biçimi: REST / genellikle JSON; XML, düz metin ya da başka biçimler de kullanılabilir. SOAP / yalnız XML.
• Sözleşme: REST / isteğe bağlı; OpenAPI ile tarif edilebilir. SOAP / WSDL ile işlemler, mesaj tipleri ve uç noktalar makine tarafından okunabilir biçimde tanımlanır.
• Arayüz mantığı: REST / kaynaklar ve HTTP yöntemleri (GET, POST, PUT, DELETE). SOAP / işlem odaklı; her çağrı bir operasyon adı taşır ve genellikle POST ile gönderilir.
• Taşıma: REST / pratikte HTTP. SOAP / bağlamalar sayesinde HTTP dışındaki taşıma katmanlarıyla da kullanılabilir.
• Hata yönetimi: REST / HTTP durum kodları ve yanıt gövdesindeki hata nesnesi; biçim API'den API'ye değişir. SOAP / standart Fault yapısı.
• Güvenlik ve güvenilirlik: REST / taşıma katmanında TLS, kimlik doğrulamada OAuth ve belirteçler. SOAP / bunlara ek olarak mesaj düzeyinde imza ve şifreleme için WS-Security gibi WS-* standartlar ailesi.
• Önbellekleme ve performans: REST / GET yanıtları önbelleklenebilir, mesajlar hafiftir. SOAP / XML zarfı ve ad alanları mesajı büyütür, ayrıştırma maliyeti yüksektir; HTTP önbelleğinden yararlanmak zordur.
• Geliştirici deneyimi: REST / tarayıcı ve basit araçlarla denenir, öğrenme eşiği düşüktür. SOAP / WSDL'den istemci üretmek kolaydır ama elle istek yazmak zahmetlidir.

Bir SOAP mesajı ile bir REST çağrısının farkı

Örneğin bir müşteri kaydının sorgulandığını düşünelim. REST yaklaşımında istemci müşteriler koleksiyonundaki ilgili kaynağın adresine bir GET isteği gönderir; yanıt olarak müşterinin adını ve adresini içeren kısa bir JSON nesnesi alır. İstek, adresi ve HTTP yöntemi okunarak anlaşılır.

SOAP yaklaşımında istemci servis uç noktasına bir POST isteği gönderir. Gövde bir XML zarfıdır: Envelope içinde kimlik doğrulama bilgisini taşıyan bir Header ve "müşteri getir" operasyonunu, parametresiyle birlikte içeren bir Body bulunur. Yanıt da aynı yapıda bir zarftır. Bu yapı daha ayrıntılıdır, ancak WSDL'deki tip tanımları sayesinde iki taraf da mesajın biçimini önceden kesin olarak bilir ve doğrulayabilir.

SOAP hâlâ nerede tercih ediliyor?

Yeni geliştirilen web ve mobil API'lerde REST öne çıksa da SOAP kurumsal dünyadan çekilmiş değildir. Şu durumlarda SOAP ile karşılaşmak ya da onu seçmek mantıklıdır:

• Bankacılık, sigorta, telekom ve kamu kurumlarının yıllardır çalışan entegrasyon arayüzleri
• ERP ve kurumsal servis veri yolu (ESB) üzerinden kurulmuş eski entegrasyonlar
• Mesajın kendisinin imzalanması ve şifrelenmesi gereken, birden fazla aracıdan geçen akışlar
• Resmî ve katı bir sözleşmenin taraflar arasında hukuki ya da operasyonel güvence olarak istendiği iş ortaklığı entegrasyonları

Bu senaryolarda karar her zaman sizin elinizde değildir: karşı taraf SOAP servis sunuyorsa entegrasyon SOAP ile yapılır. Yeni bir servis tasarlarken ise karşı tarafın gerçekten WS-* standartlarına ihtiyaç duyup duymadığı sorgulanmalıdır.

Hangi durumda REST, hangi durumda SOAP?

REST'i seçmek için güçlü gerekçeler: • Web, mobil ya da tek sayfa uygulamaların arka ucu • Herkese açık API ve geniş geliştirici topluluğuna hitap • Okuma ağırlıklı, önbellekten yararlanacak servisler • Hızlı geliştirme ve kolay test beklentisi

SOAP'ı seçmek ya da korumak için gerekçeler: • Karşı tarafın SOAP dışında arayüz sunmaması • Mesaj düzeyinde imza ve şifreleme ya da güvenilir mesaj iletimi gereksinimi • Mevcut WSDL tabanlı araç zinciri ve kod üretim altyapısı

İki yaklaşım aynı sistemde de yaşar. Örneğin bir şirket ön yüze REST API sunarken arka planda eski bir çekirdek sistemle SOAP üzerinden konuşabilir; aradaki dönüşümü bir entegrasyon katmanı ya da API ağ geçidi üstlenir.

SOAP'tan REST'e geçişte dikkat edilecekler

• WSDL'deki operasyonları birebir uç noktaya çevirmek yerine kaynak modeli yeniden tasarlamak; aksi halde "HTTP üzerinden RPC" ortaya çıkar
• SOAP Fault ile taşınan hata tiplerini HTTP durum kodlarına ve tutarlı bir hata gövdesine eşlemek
• WS-Security ile mesaj düzeyinde sağlanan güvenceleri TLS, OAuth ve gerekirse imzalı belirteçlerle yeniden karşılamak
• Mevcut tüketicileri bir anda kesmemek; geçiş süresince iki arayüzü paralel çalıştırıp ağ geçidinde yönlendirmek
• XML'deki sıkı tip doğrulamasının kaybolmaması için OpenAPI şeması ve sözleşme testleri kurmak

Mindset programlarında web servis tasarımı

API Tasarımı ve Yönetimi eğitimi tasarım prensipleri, versiyonlama ve evrim, API güvenliği, API ağ geçidi ve portal yönetimi, OpenAPI ile dokümantasyon ve API izleme ile yönetişim modüllerini işler; REST tasarımını ve eski servislerle birlikte yaşayan API katmanını planlayanlar için uygundur.

Postman ile API Testi eğitimi HTTP protokolü temelleri, koleksiyon ve ortam yönetimi, test betikleri, kimlik doğrulama ve güvenlik testi ile mock server konularını kapsar. Kurumsal sistemler arasındaki entegrasyon mimarisini çalışmak isteyenler için ERP Süreç Entegrasyonu eğitiminde entegrasyon mimarisi modülü yer alır.