APQP mi PPAP mı? Yeni parça devreye almada yol haritası ile onay dosyası
APQP yeni ürünü fikirden seri üretime taşıyan planlama sürecidir, PPAP ise parçanın müşteriye onaya sunulduğu pakettir. Farklarını ve bağlantılarını öğrenin.
Yolculuk ve varış belgesi
APQP (Advanced Product Quality Planning, gelişmiş ürün kalite planlaması), yeni bir ürünün ya da parçanın konseptten seri üretime kadar kalite gereksinimlerini karşılayacak biçimde planlanması için kullanılan yapılandırılmış bir süreçtir. AIAG, APQP'yi projeleri konseptten devreye almaya taşıyan, teslim sürelerini ve başlangıç sorunlarını en aza indirmeyi amaçlayan bir yaklaşım olarak tanımlar. Kim, ne zaman, hangi çıktıyı üretecek sorusunu proje boyunca yönetir.
PPAP (Production Part Approval Process, üretim parçası onay süreci) ise tedarikçinin, seri üretim koşullarında ürettiği parçanın müşteri gereksinimlerini karşıladığını ve süreçlerin bunu tutarlı biçimde sağlayabileceğini kanıtlayan belge ve numune paketidir. AIAG, PPAP'yi tedarikçiden gelen parça için sözleşmeye dayalı sunum olarak tanımlar.
İlişkiyi bir benzetmeyle anlatmak gerekirse APQP yolculuğun kendisi, PPAP ise varışta gösterilen belgedir. APQP iyi yürütüldüyse PPAP dosyasındaki belgelerin neredeyse tamamı zaten süreç içinde üretilmiş olur; kötü yürütüldüyse PPAP, son dakikada aceleyle doldurulan bir evrak yığınına dönüşür.
APQP'nin aşamaları ve PPAP'nin yeri
APQP geleneksel olarak beş aşamada anlatılır ve her aşamanın kendine özgü çıktıları vardır: • Planlama ve tanımlama: Müşteri sesi, hedefler, ön ürün ve süreç varsayımları, ön özel karakteristik listesi. • Ürün tasarımı ve geliştirme: Tasarım FMEA, tasarım doğrulama planı, çizimler ve spesifikasyonlar, prototip kontrol planı. • Süreç tasarımı ve geliştirme: Proses akış diyagramı, süreç FMEA, yerleşim, seri öncesi kontrol planı, iş talimatları, ölçüm sistemi analizi planı. • Ürün ve süreç doğrulama: Deneme üretimi, ölçüm sistemi analizi, ilk süreç yeterlilik çalışmaları, seri üretim kontrol planı ve PPAP sunumu. • Geri bildirim, değerlendirme ve düzeltici faaliyet: Seri üretimde varyasyonun azaltılması, müşteri memnuniyeti ve öğrenilen derslerin sonraki projelere aktarılması.
PPAP, dördüncü aşamanın sonunda, ürün ve sürecin doğrulandığını müşteriye kanıtlayan kapı işlevi görür. Müşteri PPAP'yi onaylamadan seri üretim sevkiyatına başlanmaz. Bu yüzden PPAP, APQP'nin bir parçası ve en görünür çıktısı olarak düşünülebilir; ama tek başına yapılabilen bir işlem değildir.
Ölçüt ölçüt APQP ve PPAP
Niteliği: APQP bir proje yönetimi ve kalite planlama sürecidir. / PPAP bir onay prosedürü ve bunun sonucunda oluşan dosyadır.
Zaman aralığı: APQP, sözleşmenin alınmasından seri üretimin oturmasına kadar tüm projeyi kapsar. / PPAP, seri üretim koşullarında yapılan deneme üretiminden sonra, belirli bir noktada sunulur; değişikliklerde yeniden sunum gerekebilir.
Sorumlu: APQP'yi tasarım, proses, kalite, satın alma ve üretimden oluşan çapraz fonksiyonlu proje ekibi yürütür. / PPAP dosyasının hazırlanması ve sunulması genellikle tedarikçinin kalite ya da müşteri kalite mühendisinin sorumluluğundadır.
Müşteriyle etkileşim: APQP boyunca müşteriyle aşama gözden geçirmeleri ve durum raporlamaları yapılır. / PPAP'de müşteri belirli bir paketi inceler ve onay, geçici onay ya da ret kararı verir.
Çıktı: APQP'nin çıktısı, seri üretime hazır bir ürün ve süreçtir. / PPAP'nin çıktısı, müşterinin imzaladığı onaydır.
Tetikleyici: APQP yeni bir ürün ya da önemli bir proje ile başlar. / PPAP yeni parça, mühendislik değişikliği, yeni tedarikçi, üretim yeri değişikliği ya da uzun süreli üretim aranın ardından yeniden üretim gibi durumlarda istenir.
PPAP dosyasında neler bulunur?
PPAP gereksinimlerinin ayrıntısı AIAG'ın PPAP kılavuzunda ve müşteriye özgü şartlarda tanımlanır; müşteri, sunum seviyesine göre hangi belgelerin gönderileceğini, hangilerinin tedarikçide saklanacağını belirler. Tipik bir dosyada şu kalemler yer alır: • Tasarım kayıtları ve varsa mühendislik değişikliği belgeleri. • Tasarım FMEA (tasarım sorumluluğu tedarikçideyse), proses akış diyagramı ve süreç FMEA. • Kontrol planı. • Ölçüm sistemi analizi çalışmaları. • Boyutsal ölçüm sonuçları, malzeme ve performans testi sonuçları. • İlk süreç yeterlilik çalışmaları. • Görünüş onay raporu (gerekiyorsa), numune parçalar ve referans numune. • Kontrol aparatları ve müşteriye özgü gereksinimlere uygunluk kayıtları. • Parça Sunum Beyanı (Part Submission Warrant, PSW): Tedarikçinin tüm gereksinimlerin karşılandığını beyan ettiği özet belge.
Bu listedeki belgelerin hemen hepsinin APQP aşamalarının doğal çıktıları olduğu görülür. PPAP'nin zorlaştığı projelerde sorun genellikle belgenin kendisinde değil, APQP aşamalarında atlanmış çalışmalardadır.
Örnek: yeni bir plastik parçanın devreye alınması
Örneğin bir enjeksiyon tedarikçisi, bir otomotiv müşterisi için yeni bir iç trim parçası alıyor.
APQP sürecinde proje ekibi sözleşmeyle birlikte zaman planını çıkarır, müşterinin özel karakteristiklerini belirler, kalıp tasarımını müşteriyle gözden geçirir, proses akışını ve süreç FMEA'yı hazırlar, kalıp denemelerinde boyut ve görünüş sorunlarını çözer, ölçüm aparatlarının ölçüm sistemi analizini yapar ve seri üretim koşullarında bir deneme üretimi gerçekleştirir.
PPAP aşamasında ise bu deneme üretiminden alınan parçaların boyutsal ölçümleri, malzeme sertifikaları, görünüş onayı, süreç yeterlilik sonuçları, güncel kontrol planı ve PSW bir araya getirilir ve müşterinin istediği sunum seviyesine göre gönderilir. Müşteri görünüşte bir sapma tespit ederse geçici onay verip düzeltme isteyebilir ya da dosyayı reddedebilir.
APQP aşamalarında görünüş kriterleri erkenden müşteriyle netleştirilmiş, ölçüm aparatı zamanında doğrulanmışsa PPAP ilk sunumda onaylanma şansı yüksek bir formaliteye dönüşür.
Sık yapılan hatalar
PPAP'yi APQP sanmak: Yalnız sunum dosyasına odaklanan tedarikçiler, süreç tasarımı ve doğrulama çalışmalarını belgeyi doldurmak için geriye dönük yapar; bu da sahada sorun olarak geri döner.
Deneme üretimini gerçek koşullardan ayırmak: PPAP için üretilen parçaların seri üretimde kullanılacak kalıp, ekipman, operatör ve malzemeyle üretilmesi beklenir. Prototip koşullarında üretilen parçalarla yapılan sunum gerçek süreç yeterliliğini göstermez.
Değişiklikleri bildirmemek: Onaylanmış bir parçada malzeme, tedarikçi, üretim yeri ya da süreç değişikliği müşteri onayı olmadan yapılırsa, sorun çıktığında ciddi sonuçlar doğurur.
Müşteriye özgü şartları atlamak: Otomotiv üreticilerinin kendi ek gereksinimleri olabilir; genel kılavuza uygun bir dosya bu şartları karşılamıyorsa reddedilebilir.
Bu süreçleri Mindset programlarında nerede çalışırsınız?
APQP ve PPAP Süreçleri eğitimi APQP metodolojisine giriş ve planlamayla başlar; ürün tasarımı, süreç tasarımı ve kontrol planı, ürün ve süreç doğrulama aşamalarını ve PPAP sürecini entegre bir simülasyon atölyesiyle işler. Otomotiv ve yan sanayide kalite, proje ve müşteri kalite mühendisleri için doğrudan uygulanabilir.
Core Tools (MSA, SPC, FMEA, PPAP, APQP) eğitimi bu araçların birbirine nasıl bağlandığını tek bir çerçevede gösterir. Otomotivde Proje Yönetimi (APQP) eğitimi ise APQP fazlarını tedarikçi yönetimi ve seri üretime geçişle birlikte proje yöneticisinin bakış açısından ele alır.
İlgili Mindset programı
APQP ve PPAP Süreçleri
Sık sorulan sorular
PPAP'yi APQP olmadan yapmak mümkün mü?
Teknik olarak bir dosya hazırlanabilir, ancak içindeki FMEA, kontrol planı, ölçüm sistemi analizi ve süreç yeterlilik çalışmaları APQP sürecinde üretilmesi gereken çıktılardır. Bu çalışmalar yapılmadan hazırlanan dosya ya müşteri tarafından reddedilir ya da onaylansa bile seri üretimde sorun olarak geri döner.
PPAP sunum seviyesi neyi belirler?
Sunum seviyesi, müşteriye hangi belgelerin ve numunelerin fiilen gönderileceğini, hangilerinin tedarikçide saklanıp istendiğinde sunulacağını belirler. Seviyeyi müşteri belirler; parça kritikliği, tedarikçinin geçmiş performansı ve müşteriye özgü şartlar bu kararı etkiler. Ayrıntılar PPAP kılavuzunda ve müşteri şartlarında tanımlanır.
APQP ve PPAP yalnızca otomotiv sektörüne mi özgüdür?
İkisi de otomotiv tedarik zincirinde gelişmiş ve AIAG kılavuzlarıyla standartlaşmıştır; IATF 16949 belgeli tedarikçilerde yaygın bir müşteri gereksinimidir. Bununla birlikte havacılık, savunma ve beyaz eşya gibi sektörlerde benzer yeni ürün devreye alma ve ilk parça onay süreçleri farklı adlarla uygulanır.
Onaylı bir parça için PPAP ne zaman yeniden sunulur?
Mühendislik değişikliği, malzeme ya da alt tedarikçi değişikliği, üretim yerinin taşınması, kalıp veya ekipmanın yenilenmesi ya da değiştirilmesi ve uzun bir üretim arasından sonra yeniden üretim gibi durumlarda müşteri bilgilendirilir ve genellikle yeniden sunum istenir. Hangi değişikliğin bildirim gerektirdiği müşteri şartlarında tanımlanır.
İlgili rehberler
İlgili eğitimler
Kategori: Otomotiv, Havacılık ve Savunma Operasyonları, Üretim, Kalite ve Endüstri 4.0