A2A mı MCP mi? Ajanı Araca Bağlamak ile Ajanları Birbirine Bağlamak

Ortak zemin: yapay zeka sistemleri için açık bağlantı standartları

A2A ve MCP, yapay zeka ajanlarının dış dünyayla nasıl konuşacağını standartlaştıran iki açık protokoldür. MCP mesajlarını JSON-RPC 2.0 biçiminde taşır; A2A'nın temel kavramlar belgesi de JSON-RPC 2.0'ı yük biçimi olarak gösterir. İkisi de farklı satıcıların ve çatıların ürettiği bileşenlerin birbiriyle uyumlu çalışmasını hedefler.

Model Context Protocol spesifikasyonu MCP'yi, büyük dil modeli uygulamaları ile dış veri kaynakları ve araçlar arasında sorunsuz entegrasyon sağlayan açık bir protokol olarak tanımlar. Agent2Agent belgeleri ise A2A'yı, yapay zeka ajanları arasında sorunsuz iletişim ve iş birliği için açık bir standart olarak tanımlar. A2A'nın sitesine göre protokol Google tarafından geliştirilmiş ve Linux Foundation'a devredilmiştir; yönetimini birçok teknoloji şirketinin temsilcilerinden oluşan bir teknik yönlendirme komitesi yürütür.

Ayrım, karşı taraftaki bileşenin ne olduğundadır. A2A belgelerinin özlü ifadesiyle A2A ajanların görevlerde ortaklık kurmasıyla, MCP ise ajanların yetenekleri kullanmasıyla ilgilidir. A2A ajanları birbirine, MCP her ajanı kendi araçlarına bağlar.

Mimari: kim kiminle konuşur?

MCP'de üç rol vardır. Host, bağlantıyı başlatan yapay zeka uygulamasıdır; örneğin bir sohbet arayüzü ya da kod düzenleyici. İstemci, host içinde her sunucuyla bağlantıyı yürüten bağlayıcıdır. Sunucu ise bağlam ve yetenek sunan hizmettir. Spesifikasyona göre sunucular istemcilere üç tür özellik sunabilir: kullanıcı ya da modelin kullanacağı bağlam ve veriler (resources), kullanıcılar için şablon mesaj ve iş akışları (prompts) ve yapay zeka modelinin çalıştıracağı fonksiyonlar (tools). İstemci tarafı da sunucunun kullanıcıdan ek bilgi istemesine olanak veren özellikler sunabilir.

A2A'da da üç rol vardır. Kullanıcı, isteği ya da hedefi başlatan insan ya da otomatik hizmettir. A2A istemcisi, kullanıcı adına hareket eden uygulama, hizmet ya da başka bir ajandır. A2A sunucusu, yani uzak ajan, A2A'yı uygulayan bir HTTP uç noktası sunar ve istemci açısından opaktır: iç işleyişi, belleği ve araçları gizli kalır.

Bu iki yapı üst üste biner. Bir kullanıcının isteğini alan ajan, işin bir bölümünü A2A ile başka bir ajana devredebilir; o ajan da kendi işini yaparken MCP ile kendi araçlarını ve veri kaynaklarını kullanır.

Ölçüt ölçüt A2A ve MCP

• Ölçüt: Bağladığı şey. A2A: ajanı başka bir ajana. / MCP: ajanı ya da yapay zeka uygulamasını araçlara, verilere ve şablon komutlara.
• Ölçüt: Karşı tarafın niteliği. A2A: kendi kararını veren, durum tutan, çok turlu konuşabilen bir ajan. / MCP: A2A belgelerinin ifadesiyle genellikle yapılandırılmış ve çoğunlukla durumsuz yetenekler, örneğin bir hesaplama ya da hava durumu sorgusu.
• Ölçüt: Temel kavramlar. A2A: Agent Card, görev (task), mesaj, parça (part) ve çıktı (artifact). / MCP: host, istemci, sunucu; resources, prompts ve tools.
• Ölçüt: Keşif. A2A: uzak ajan Agent Card belgesini yayımlar; belgeler bunun için standart bir iyi bilinen adres tanımlar, ayrıca kayıt defteri ya da doğrudan yapılandırma yolları da vardır. / MCP: istemci, sunucunun araçlarını tools/list isteğiyle listeleyerek öğrenir ve tools/call ile çağırır.
• Ölçüt: Uzun süren iş. A2A: görev kimliği ve durum yaşam döngüsü, akışla anlık güncelleme ve webhook ile anlık bildirim protokolün merkezindedir. / MCP: çekirdekte tek tek istek ve yanıtlar vardır ve güncel spesifikasyona göre protokol düzeyinde oturum yoktur; uzun süren işler için isteğe bağlı uzantılar tanımlanmıştır.
• Ölçüt: Taşıma. A2A: HTTP üzerinden; spesifikasyon JSON-RPC, gRPC ve HTTP+JSON bağlamalarını tanımlar. / MCP: JSON-RPC mesajları; yerel ve uzak bağlantı için taşıma seçenekleri.
• Ölçüt: Görünürlük. A2A: uzak ajanın iç araçları ve belleği gizlidir. / MCP: sunucunun araçları adlarıyla, açıklamalarıyla ve girdi şemalarıyla istemciye açıktır.
• Ölçüt: Kurumsal sınır. A2A: ekip, departman ya da şirket sınırını aşan iş birliği. / MCP: tek bir ajanın erişebildiği yetenekleri genişletmek.

Örnek: bir satın alma ajanının iki protokolü birlikte kullanması

A2A belgeleri farkı bir oto tamirhanesi örneğiyle anlatır: müşteriyle konuşan yönetici ajan A2A üzerinden çalışır, tamirci ajan arıza tespit cihazı ve onarım kılavuzu gibi araçlarını MCP ile kullanır, parça gerektiğinde tedarikçinin ajanıyla yine A2A üzerinden konuşur. Aynı mantık kurumsal bir satın alma senaryosuna da uygulanabilir.

Bir şirketin iç satın alma ajanı, çalışanlardan gelen talepleri karşılıyor. Ajan, şirketin stok sistemine ve onaylı tedarikçi listesine MCP sunucuları üzerinden erişir: stok sorgulamak ve tedarikçi bilgisini okumak birer araç çağrısıdır.

Stokta olmayan bir ürün için ajan, tedarikçi firmanın yayımladığı satış ajanını bulur ve onun Agent Card belgesinden fiyat teklifi verebildiğini, kimlik doğrulama için hangi yöntemi istediğini öğrenir. Teklif talebini A2A görevi olarak gönderir. Tedarikçinin ajanı kendi stok ve fiyat sistemlerine kendi MCP sunucularıyla erişir; satın alma ajanı bu sistemleri görmez, yalnız görevin durumunu ve sonunda teklif belgesini bir çıktı olarak alır. Tedarikçi tarafı ek bilgi isterse görev girdi bekleyen duruma geçer ve iki ajan aynı görev üzerinde konuşmaya devam eder.

Bu tasarımda MCP her ajanın kendi sistemleriyle derin entegrasyonunu, A2A ise iki şirket arasındaki iş birliğini taşır. A2A belgelerinin ifadesiyle MCP her ajana derinlik, A2A sisteme erişim kazandırır.

Hangi durumda hangisi?

• Ajanınızın bir veritabanını sorgulaması, bir dosyayı okuması ya da bir iç sistemde işlem yapması gerekiyorsa MCP doğru katmandır. Karşı taraf, ne yapacağı belli olan bir yetenektir.
• Başka bir ekibin ya da şirketin ajanından, onun iç sistemlerini görmeden bir iş yaptırmak istiyorsanız A2A doğru katmandır. Karşı taraf, kendi kararını veren ve süreci kendi yöneten bir ajandır.
• İş uzun sürecek, ara sorular ya da onaylar gerektirecekse A2A'nın görev yaşam döngüsü ve bildirim mekanizmaları işe yarar.
• Tek bir uygulama içinde, aynı ekibin yönettiği birkaç ajan arasında iş bölümü yapıyorsanız, bir ajan çatısının kendi iç mekanizmaları yeterli olabilir; A2A özellikle sınır aşan iş birliğinde değer katar.

A2A belgeleri, iyi tanımlanmış ve durumsuz A2A becerilerinin MCP uyumlu kaynak olarak da sunulabileceğini, ancak A2A'nın asıl gücünün durum tutan, iş birliğine dayalı etkileşim olduğunu belirtir.

Sık yapılan hatalar

• Her şeyi ajan yapmak. Basit, belirli bir işi yapan bir hizmeti ajan gibi A2A ile sunmak gereksiz karmaşıklık getirir; bir MCP aracı ya da düz bir API yeterlidir.
• Uzak ajanın iç araçlarına erişim beklemek. A2A'da uzak ajan opaktır; istemci yalnız yayımlanan yetenekleri ve sonuçları görür. Tasarım, iç ayrıntıyı bilmeden çalışacak biçimde kurulmalıdır.
• Güvenliği protokole bırakmak. MCP spesifikasyonu, kullanıcının veri erişimine ve araç çağrılarına açıkça onay vermesini ilke olarak koyar, ama bu ilkeleri protokol düzeyinde zorlayamayacağını, uygulayıcıların onay ve yetkilendirme akışlarını kurması gerektiğini belirtir. A2A'da kimlik doğrulama gereksinimleri Agent Card'da bildirilir ve kimlik bilgileri HTTP başlıklarında taşınır; yetkilendirme kuralları yine uygulamaya aittir.
• Araç açıklamalarına körü körüne güvenmek. MCP spesifikasyonu, güvenilir bir sunucudan gelmedikçe araç davranışı açıklamalarının güvenilmez sayılması gerektiğini belirtir.
• Sürüm farkını göz ardı etmek. İki protokol de hızla gelişiyor; istemci ile sunucunun desteklediği sürüm ve özellikler kontrol edilmeli, belgelerdeki güncel spesifikasyon esas alınmalıdır.

Mindset programlarında nerede çalışılır?

Yapay zeka ajanı geliştiren yazılım ekipleri ve kurumsal entegrasyon mimarları için bu ayrım, sistemin hangi katmanda nasıl genişleyeceğini belirler. Model Bağlamı Protokolü (MCP) ile Kurumsal Veri Entegrasyonu eğitimi protokol temelleri ve mimariden sunucu geliştirmeye, kimlik, yetki ve denetimden üretim dağıtımına kadar MCP tarafını işler. Çok ajanlı yapılara geçen ekipler için Yapay Zeka Ajanları ile Kurumsal Otomasyon eğitimi ajan mimarisi, tasarım desenleri ve çok ajanlı sistemlerde koordinasyonu ele alır.