Critical Path Method (CPM) Nedir? Proje Süresini Hesaplama
Kritik Yol Yöntemi (CPM) projenin minimum tamamlanma süresini belirler. CPM nasıl hesaplanır, kritik yol nasıl bulunur ve PMP sınavındaki CPM soruları nasıl çözülür?
Bu yazı, PMP Sertifikası Rehberi 2026: Başvuru, Sınav, Maliyet ve Kariyer Etkisi rehberinin bir parçasıdır.
"Projeniz en erken ne zaman biter?" sorusunun matematiksel cevabı Kritik Yol Yöntemi (CPM)'dir. PMP sınavının en sevilen konularından biri olan CPM, aynı zamanda proje planlamacının en güçlü silahıdır.
Özet
CPM, proje ağındaki en uzun yolu (kritik yol) bulur. Bu yol üzerindeki herhangi bir aktivitede gecikme tüm projeyi geciktirir. Kritik yol dışındaki aktivitelerin ise belirli miktarda esnekliği (float) vardır.
CPM Nedir ve Neden Önemlidir?
CPM (Critical Path Method — Kritik Yol Yöntemi), 1950'lerin sonunda DuPont ve Remington Rand tarafından geliştirilen bir proje planlama tekniğidir. Bugün hâlâ endüstrinin standartı olmaya devam ediyor.
CPM'in iki temel amacı vardır:
- ✓ Projenin minimum tamamlanma süresini hesaplamak — kaç günde bitebilir?
- ✓ Kritik aktiviteleri belirlemek — hangi işlerde gecikme projeyi etkiler?
CPM'in Temel Kavramları
Kritik Yol
Başlangıçtan bitişe uzanan en uzun yol. Bu yolun süresi = projenin minimum tamamlanma süresi.
Float (Bolluk)
Bir aktivitenin projeyi geciktirmeden ne kadar ertelenebileceği. Kritik yol üzerindeki float = 0.
ES / EF
Early Start (EN Erken Başlangıç) / Early Finish (EN Erken Bitiş): aktivitenin en erken ne zaman başlayıp bitebileceği
LS / LF
Late Start (EN Geç Başlangıç) / Late Finish (EN Geç Bitiş): projeyi geciktirmeden en geç ne zaman başlayıp bitebileceği
Float Formülü (PMP Sınavında Çıkıyor)
Total Float = LS - ES = LF - EF
Float sıfır olan aktiviteler kritik yol üzerindedir. Float'ı olan aktiviteler gecikme toleransına sahiptir — PM kaynakları bu aktivitelerden alıp kritik aktivitelere aktarabilir.
Projeyi Hızlandırma: Crashing ve Fast Tracking
Crashing
Kritik yola kaynak ekleyerek süreyi kısaltmak. Maliyeti artırır ama riski düşüktür. "Daha fazla insan = daha hızlı iş" mantığı.
Fast Tracking
Normalde sıralı olan aktiviteleri paralel yürütmek. Maliyeti artırmaz ama riski yükseltir. Yeniden iş riski içerir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bir projede birden fazla kritik yol olabilir mi?
Evet. Eğer birden fazla yolun süresi eşitse, tüm bu yollar kritik yol sayılır. Bu durum proje riskini artırır çünkü yönetilmesi gereken kritik aktivite sayısı artar.
CPM ile PERT arasındaki fark nedir?
CPM aktivite sürelerini deterministik (kesin) kabul eder. PERT ise belirsizliği modellemek için iyimser, kötümser ve olası süre tahminlerini kullanır ve olasılıksal bir yaklaşım benimser. Her ikisi de PMP sınavında sorulmaktadır.
Agile projelerde CPM kullanılıyor mu?
Saf Agile'da CPM kullanılmaz; sprint planlaması bunu ikame eder. Ancak büyük ölçekli veya hibrit projelerde özellikle program seviyesinde CPM hâlâ değerlidir.
Bu yazı Murat Akyüz tarafından yazılmıştır.
CPM ve Daha Fazlasını Öğrenin
PMI Onaylı Proje Yönetimi Programı
Zaman yönetimi, CPM, PERT, EVM ve tüm PMBOK konuları • 35 saat PMI onaylı • 2026 müfredat
Programa Göz At →
Murat Akyüz