Zabbix proxy ile dağıtık izleme mimarisi nasıl kurulur?

Dağıtık izleme hangi sorunu çözer?

Tek bir Zabbix sunucusunun her şeyi doğrudan izlemesi küçük ortamlarda sorun çıkarmaz. Ortam büyüdüğünde farklı türde sıkıntılar görülür: sunucu üzerindeki toplama yükü artar, uzak şubeler ve veri merkezleri güvenlik duvarının arkasında kalır, geniş alan bağlantılarındaki kesintiler veri kaybına yol açar.

Zabbix proxy bu sorunlara birlikte cevap verir. Zabbix belgelerinin tarifiyle proxy, sunucu adına performans ve erişilebilirlik verisi toplar ve sunucunun yükünü azaltır. Sunucuya yalnızca tek bir TCP bağlantısı açması yeterli olduğundan güvenlik duvarından geçirmesi de kolaydır.

Proxy yalnızca veri toplayıcıdır. Tetikleyici hesaplamaz, olay işlemez, olay ilişkilendirmesi yapmaz ve uyarı göndermez. Bu işlerin hepsi merkezde, sunucuda kalır. Yani mimariyi şöyle düşünmek doğrudur: şubede ya da bölgede proxy toplar ve biriktirir, merkezdeki sunucu değerlendirir, alarm üretir ve gösterir.

Aktif ve pasif proxy modu: hangisini seçmeli?

Proxy ile sunucu arasındaki bağlantıyı kimin başlattığı, mimarideki en önemli tasarım kararıdır ve arayüzdeki Proxy mode alanından ayarlanır.

Aktif modda proxy, Zabbix sunucusuna kendisi bağlanır ve yapılandırma verisini ister. Pasif modda ise sunucu proxy'ye bağlanır. Güvenlik duvarı kuralları bu fark üzerinden yazılır: şube ağı dışarıya bağlantı başlatabiliyor ama içeriye gelen bağlantıya kapalıysa aktif mod doğal seçimdir. Merkez ağdan şubeye erişim açıksa ve bağlantı yönünü merkezden yönetmek istiyorsanız pasif mod düşünülebilir.

Belgeler aktif moda dair önemli bir uyarı verir: şifreleme yoksa aktif bir proxy'nin yapılandırma verisi, sunucunun trapper portuna ulaşabilen ve kendini proxy olarak tanıtan herkese açılabilir. Bunu önlemek için Proxy address alanıyla izinli adresleri sınırlayın ve bağlantıyı şifreleyin. Pratik kural: internet üzerinden geçen her proxy bağlantısında şifreleme zorunlu sayılmalıdır.

Proxy nelerin izlenmesini üstlenir?

Proxy'nin yeteneği sandığınızdan geniştir. Zabbix belgelerine göre proxy; Zabbix ajanı, SNMP, IPMI, JMX, SSH, Telnet, harici kontrol, betik ve web izleme gibi çoğu öğe türünü destekler. Ön işleme, ağ keşfi ve düşük seviyeli keşif de proxy üzerinden çalışabilir. Böylece bir şubedeki ağ cihazlarını SNMP ile izlemek, o şubedeki proxy'ye yaptırılabilir ve merkez ile şube arasında yalnızca derlenmiş veri gider.

Proxy topladığı tüm veriyi önce yerel olarak saklar, sonra sunucuya yollar. Geçici bir iletişim sorunu olduğunda veri kaybolmaz; bağlantı geri geldiğinde birikmiş veri iletilir. Yerel tamponun ne kadar süreceğini proxy yapılandırma dosyasındaki ProxyLocalBuffer ve ProxyOfflineBuffer parametreleri belirler. Bağlantı kesintisinin tipik süresini bilmek, tampon ayarını planlamanın ilk adımıdır: uydu ya da mobil bağlantılı bir saha kolunda bu süre, kurumsal fiber bağlantılı bir şubeden farklı olacaktır.

Önemli bir sonuç: proxy bir izleme noktasıdır, alarm noktası değildir. Şube bağlantısı kopsa bile alarm mantığı merkezde olduğundan, "proxy ile veri gelmiyor" durumunu ayrıca izlemeniz gerekir.

Proxy'yi adım adım kurmak

Genel akış şöyledir:

• Proxy sunucusunu hazırlayın: proxy paketini kurun ve ona merkezden bağımsız, kendine ait bir veritabanı verin. Belgeler açıkça uyarır: proxy, Zabbix sunucusunun veritabanına yönlendirilmemelidir; böyle yapılırsa yapılandırma bozulur.
• Yapılandırma dosyasında proxy'nin adını Hostname parametresiyle verin ve sunucu adresini girin. Bu ad, arayüzde tanımlayacağınız proxy adıyla birebir aynı olmak zorundadır.
• Arayüzde Administration menüsünden Proxies sayfasına gidin ve Create proxy düğmesini kullanın. Proxy adını, modu, pasif ise adres ve portu, aktif ise isteğe bağlı olarak izinli adresleri girin.
• Şifreleme gerekiyorsa uçların her biri için sertifika ya da paylaşılan anahtar ayarını yapın.
• Proxy'nin sunucuya veri akıtmaya başladığını ve son görülme zamanının güncellendiğini kontrol edin.
• Host'ları proxy üzerinden izlenecek şekilde ayarlayın: host kaydında izleme noktası olarak ilgili proxy'yi seçin. Aynı konumdaki ağ cihazlarını, anahtarları ve sunucuları topluca taşımak için host düzenleme ekranındaki toplu güncellemeden yararlanabilirsiniz.

Host atama adımının ayrıntılı ekran akışı arayüz sürümüne göre değişebilir; güncel sürümün belgelerinden doğrulayın.

Proxy grupları ve yüksek erişilebilirlik

Tek bir proxy, kendi başına bir hata noktası olabilir. Bir şubedeki proxy sunucusu durursa o şubenin tüm izleme verisi kesilir. Güncel Zabbix sürümlerinde bir proxy, bir proxy grubuna atanabilir; grup, yük dengeleme ve yüksek erişilebilirlik sağlar. Grup seçildiğinde arayüzde aktif ajanlar için adres alanı görünür ve bu özellik, belgelerdeki ifadeyle, yeni sürüm ajanlar gerektirir. Mekanizmanın ayrıntıları yüksek erişilebilirlik belgesinde anlatılır.

Proxy grubu tasarlarken şunlara bakın: gruptaki proxy'ler aynı ağ segmentine erişebiliyor mu, ajan ve proxy sürümleri uyumlu mu, grubun tüm üyeleri aynı izleme kapsamını yüklenecek kapasitede mi? Grup yoksa bile temel dayanıklılık için şunlar yapılabilir: proxy veritabanını düzenli yedeklemek ve sanallaştırma katmanında proxy sanal makinesini hızlı yeniden kurulabilir tutmak.

Örnek senaryo: şubeleri olan bir perakende zinciri

Örneğin ülke genelinde mağazaları olan bir perakende zinciri düşünün. Her mağazada bir yazar kasa ağı, birkaç anahtar, bir erişim noktası ve küçük bir mağaza sunucusu var. Merkez Zabbix sunucusu veri merkezinde duruyor ve mağazalardan dışarıya bağlantı açılabiliyor ama içeriye açılamıyor.

Çözüm kurgusu şöyle olabilir: bölge bazında aktif proxy'ler konumlanır, mağaza cihazları bölgesel proxy üzerinden izlenir. Mağaza anahtarları SNMP ile, mağaza sunucuları ajanla izlenir. Proxy'ler arasında veri ve görünürlük için bölgesel panolar hazırlanır ama alarm kuralları merkezde tek bir şablon setinden gelir. Bir mağazanın hat kesintisinde, proxy yerelde veri biriktirir; hat gelince tarihçe tamamlanır ve grafiklerde boşluk kalmaz.

Bu kurguda dikkat edilecek nokta, alarm gürültüsüdür. Bir bölge proxy'si düştüğünde onun altındaki yüzlerce cihaz aynı anda erişilemez görünür. Bunu önlemek için tetikleyici bağımlılıkları tanımlayın: proxy erişilemezse alt cihazların alarmları bastırılsın.

Sık yapılan hatalar

Dağıtık mimarilerde tekrar eden hatalar şunlardır:

• Proxy ve sunucuyu aynı veritabanına yönlendirmek: Belgelerde açıkça yasaklanır, yapılandırma bozulur.
• Hostname uyuşmazlığı: Arayüzdeki proxy adı ile yapılandırma dosyasındaki Hostname farklıysa proxy sunucuya tanıtılamaz.
• Şifrelemesiz aktif proxy: Yapılandırma verisinin sızmasına açık bırakır.
• Tampon süresini hesaplamamak: Kesinti, tampon süresinden uzun sürerse veri yine kaybolur.
• Proxy'nin kendi sağlığını izlememek: Proxy düşerse alarm değil boşluk görürsünüz. Proxy'nin son görülme zamanı ve kuyruk büyüklüğü için ayrı tetikleyici gerekir.
• Her şeyi tek proxy'ye yüklemek: Kapasite ve erişilebilirlik riski yaratır.

Geçiş yaparken her konumda önce tek bir host'u proxy'ye alıp verinin sorunsuz aktığını doğrulamak, sonra toplu taşımak güvenli yoldur.

Bu beceriyi Mindset programında nerede çalışırsınız?

Mindset kataloğundaki Zabbix ile Kurumsal Altyapı İzleme eğitiminde, son modül Dağıtık Mimari, Görselleştirme ve Proje başlığını taşır. Bu modüldeki dağıtık mimari çalışması proxy tasarımı konusunun doğrudan karşılığıdır. Aynı eğitimde Zabbix Mimarisi ve Kurulum ile Host Yönetimi ve Veri Toplama Yöntemleri modülleri, proxy'nin üzerine kurulacağı temeli oluşturur.

Eğitim özellikle birden çok lokasyonu olan kurumların altyapı ve ağ ekipleri için anlamlıdır. Şube ve bölge izleme düzenini tasarlayan bir ekip, katılımcıların kendi ortamından örnekle modülü bir pilot izleme tasarımına dönüştürebilir.