Scope 3 için tedarikçi karbon verisi toplamak: öncelik, anket ve doğrulama

Neden tedarikçiden veri istenir, her zaman istenir mi

Birçok kuruluşun emisyon envanterinde en büyük pay, kendi tesislerinden değil, satın aldığı mal ve hizmetlerden gelir. GHG Protocol'ün Scope 3 standardı, bu değer zinciri emisyonlarını hesaplamak ve raporlamak için uluslararası kabul gören yöntem olarak sunulur. Satın alınan mal ve hizmetler kategorisi için yönerge şu hesap yöntemlerini tanımlar: tedarikçiye özgü, hibrit, ortalama veri ve harcama temelli.

Tedarikçiye özgü ve hibrit yöntemler, raporlayan şirketin tedarikçiden veri toplamasını gerektirir. Ortalama veri ve harcama temelli yöntemler sektör ortalaması gibi ikincil verileri kullanır. Yönergenin önemli bir uyarısı vardır: tedarikçiye özgü veri her zaman daha doğru sonuç vermeyebilir. Doğruluk, verinin ayrıntı düzeyinden, tedarikçinin veri kaynaklarının güvenilirliğinden ve tedarikçinin toplam emisyonunu satılan ürünlere dağıtmak için kullanılan paylaştırma yönteminden gelir. Yani amaç, mümkün olan her yerden anket toplamak değil, veri toplama emeğinin gerçekten sonucu iyileştirdiği yerleri seçmektir.

Önce kimden veri istenir: önceliklendirme

Tüm tedarikçiler aynı önemde değildir. Yönerge, şirketlerin farklı mal ve hizmet türleri için farklı yöntemler kullanabileceğini ve toplam emisyona en çok katkı veren kalemler için daha ayrıntılı yöntemleri tercih edebileceğini söyler. Pratikte bu şu anlama gelir: önce harcama temelli ya da ortalama veriyle kaba bir tarama yapın, sonra en büyük kalemlere bakın.

Önceliklendirme için şu sorulara cevap arayın:

• Hangi mal ve hizmet grupları tahmini toplam içinde en büyük paya sahip?
• Hangi tedarikçiler bu gruplarda sizin için kritik ya da değiştirilmesi zor?
• Hangi tedarikçilerin zaten ürün düzeyinde emisyon verisi, çevre beyanı ya da sürdürülebilirlik raporu var?
• Hangi tedarikçilerle ilişkiniz veri paylaşımını isteyebileceğiniz kadar güçlü?

Sonuçta tedarikçileri gruplara ayırın: yüksek etkili ve yüksek erişimli olanlardan başlayın, geri kalanlar için ikincil veriyi kullanmaya devam edin. Veri toplama zaman ve maliyet getirir; hepsini aynı anda yapmak yerine kademeli ilerlemek daha sürdürülebilirdir.

Tedarikçi anketi neyi sorar

GHG Protocol'ün kategori yönergesi, tedarikçiye özgü yöntemde ilgili tedarikçilere soru formu gönderilmesini ve şu bilgilerin istenmesini önerir:

• Ürünün yaşam döngüsü emisyon verisi (GHG Protocol Ürün Standardı'na uygun olarak).
• Emisyonların nasıl hesaplandığını ve hangi veri kaynaklarının (emisyon faktörleri, küresel ısınma potansiyeli değerleri) kullanıldığını açıklayan bir tanım.
• Verinin bağımsız doğrulama ya da güvence almış olup olmadığı ve alındıysa türü.
• İlgili diğer bilgiler, örneğin envanterin ne kadarının birincil veriyle hesaplandığı.

Verinin mümkün olduğunca sizin envanter döneminizle aynı zaman aralığına ait olması ve doğrulanmış verinin tercih edilmesi önerilir. Tedarikçiden emisyon faktörü alırken birincil ve ikincil veri oranını da istemek önemlidir; bu, tedarikçinin sayısının ne kadarının ölçüme dayandığını gösterir ve zamanla ilerlemeyi izlemenizi sağlar.

Anket tasarımında soru sayısını gereğinden fazla büyütmeyin, birimleri açıkça tanımlayın (kilogram başına emisyon gibi), tedarikçinin cevaplayabileceği sınırı bilin ve örnek bir doldurulmuş form sunun. Zor anket, yanıtsız ya da yanlış yanıt anlamına gelir.

Tedarikçi veri veremiyorsa: hibrit yaklaşım

Birçok tedarikçi ürün düzeyinde tam emisyon faktörü hesaplayamaz. Bu durumda yönerge hibrit yöntemi önerir: tedarikçiden mevcut olan etkinlik verisi toplanır, eksik kısımlar ikincil veriyle tamamlanır. Tedarikçiden istenebilecek etkinlik verileri arasında paylaştırılmış doğrudan emisyonlar ve elektrik emisyonları (Scope 1 ve Scope 2 kapsamında), malzeme girdilerinin kütlesi ya da hacmi, yakıt girdileri, hammadde çıkış noktasından tedarikçiye mesafe ve atık miktarları sayılır. Tedarikçiden size taşıma ise başka bir kategoride hesaplandığı için bu veriye dahil edilmez.

Tüm tedarikçilerden tüm mallar için veri toplamak mümkün değilse, yönerge ekstrapolasyon ve örnekleme tekniklerine de yer verir. Bu da şu anlama gelir: tüm tedarikçileri değil, temsil edici bir örneği ölçün ve sonucu kalan tedarikçilere genişletin; yöntemi raporda açıkça belirtin.

Veriyi doğrulamak ve hesaba katmak

Gelen veriyi doğrudan envantere yazmayın. Önce biçim kontrolü yapın: birimler tutarlı mı, dönem aynı mı, sınır tanımı net mi? Sonra mantık kontrolü: benzer ürünler için benzer değerler mi çıkıyor, sektör ortalamasından beklenmedik sapma var mı? Sapma varsa tedarikçiye açıklayıcı soru sorun. Hesaplamada temel formül, satın alınan miktarın tedarikçiye özgü ürün emisyon faktörüyle çarpılması ve tüm mal ve hizmetler üzerinden toplanmasıdır; sonuç CO2e cinsinden verilir.

Verinin kaynağını ve kalite düzeyini kaydedin: birincil mi ikincil mi, doğrulanmış mı, hangi dönem için? Bu kayıt, sonraki yıl karşılaştırma yapabilmenin ve iç denetime açıklama sunabilmenin ön koşuludur. GHG Protocol, standardın bir şirketin emisyonlarını zaman içinde izlemek için tasarlandığını, şirketler arası karşılaştırma için tasarlanmadığını belirtir. Bu yüzden her yıl aynı yöntemi, aynı veri türlerini ve tutarlı sınırları kullanmak önemlidir.

Tedarikçiyi sürece katmak: iletişim ve kapasite

Tedarikçiye karbon verisi istemek, çoğu zaman onların hazır olmadığı bir iş yükü yaratır. Başarılı programlar şunlara dikkat eder: talebin nedenini ve hangi kararlarda kullanılacağını açıkça anlatmak; küçük tedarikçiler için basit bir şablon ve kısa bir rehber sunmak; yanıt süresi tanımak; veriyi teşekkür ve geri bildirimle karşılamak; verinin tedarikçi için de bir değer ürettiğini göstermek (örneğin kendi enerji verimliliklerini görmeleri).

Zamanla tedarikçiyi gelişim programına almak mümkündür: ölçüm yetkinliği için eğitim, ortak bir veri formatı, yıllık olgunluk takibi. Sözleşme ve satın alma süreçlerine karbon verisi şartı eklemek de uzun vadede veri kalitesini artırır; ama bu şartın pratikte uygulanabilir olması gerekir. Bir kerelik anket yerine yinelenen, aynı biçimde istenen bir veri döngüsü kurulmalıdır.

Sık yapılan hatalar

Başlıca hatalar: önceliklendirme yapmadan tüm tedarikçilere aynı karmaşık anketi göndermek; tedarikçiye özgü veriyi otomatik olarak daha doğru saymak; birimleri ve dönem uyumunu kontrol etmemek; paylaştırma yöntemini sormamak; yanıt vermeyen tedarikçileri sıfır emisyon gibi işlemek; veri kalitesini ve kaynağını kaydetmemek; ve her yıl yöntem değiştirip karşılaştırılabilirliği bozmak.

Bu beceri Mindset programlarında nerede çalışılır

Tedarikçi Karbon Veri Toplama programı, Tedarikçi Karbon Anketi Tasarımı ve İletişim, Veri Doğrulama ve Entegrasyon Süreci ile Tedarikçi Eğitim ve Kapasite Geliştirme modüllerini içerir. İçerik, sürdürülebilirlik ve ESG ekipleri, satın alma yöneticileri ve tedarik zinciri sorumluları için uygundur; kurumsal ekipler anket tasarımı ile doğrulama sürecini satın alma ve sürdürülebilirlik arasında ortak bir iş akışı olarak çalışabilir.