Revit'te mekanik ve tesisat sistemleri nasıl modellenir
Beceri rehberi

Revit'te mekanik ve tesisat sistemleri nasıl modellenir

Hazırlayan: Mindset Institute EditörlüğüGüncellendi: 5 dk okuma

Revit'te kanal ve boru çizmek, sistem tanımlamaktan ayrı düşünülemez: eleman bir sisteme bağlandığında hesap ve yerleşim anlam kazanır. Ekipmandan sisteme, oradan yerleşime giden sırayı öğrenirsiniz.

Bir bakışta

  1. Önce ekipman, sonra sistem, sonra yerleşim. MEP modellemede doğru sıra, bileşenleri yerleştirmek, mantıksal sistemi kurmak ve fiziksel hattı üretmektir.
  2. Sistem mantıksal bir varlıktır. Akış ve boyutlandırma hesaplarını destekler; ekipman ve uçlar sisteme atanınca devreye girer.
  3. Generate Layout ilk taslağı çıkarır. Çözüm türleri arasında gezilir, uygun olan seçilir ve elle düzeltilir.
  4. System Browser eksik atamayı gösterir. Hiçbir sisteme bağlanmamış bileşen orada görünür.
  5. Görünüm ayarı iş hızını belirler. Disiplin ve görünüm aralığı doğru olan bir mekanik plan, modelleme hatasını azaltır.

MEP modellemede mantık: eleman, sistem, yerleşim

Mimari modelde bir duvar, tek başına bir elemandır. Mekanik modelde bir kanal parçası ise yalnız geometri değildir; bir sistemin parçasıdır. Hangi hava ya da suyu taşıdığı, hangi ekipmana bağlı olduğu ve hangi uçlara hizmet ettiği, hesap ve boyutlandırma için gereklidir. Bu yüzden MEP modellemede ilk beceri çizmek değil, sistemi doğru kurmaktır.

Autodesk yardımına göre mekanik sistemler, yapının ısıtma ve soğutma ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanır. Hava terminalleri ve mekanik ekipman özel araçlarla yerleştirilir; otomatik sistem kurma araçları, besleme ve dönüş bileşenlerini bağlayan kanal yerleşimleri üretir. Sistemler, akış ve boyutlandırma hesaplarını destekleyen mantıksal varlıklardır.

Burada konu Revit'te modelleme tarafıdır. Şantiyede farklı disiplinlerin sistemlerinin üst üste bindirilip çakışmaların çözülmesi, yani MEP koordinasyonu ayrı bir konudur; çakışma kontrolü için Navisworks sayfasına bakılabilir. Statik modellemenin eleman mantığı için Revit strüktürel modelleme sayfası da faydalıdır.

Şekil 1

MEP modelleme, bileşenden sisteme, sistemden hatta ilerler

Revit'te mekanik sistem kurma sırası

  1. Görünümü hazırlaMekanik disiplin ve uygun görünüm aralığı.
  2. Bileşenleri yerleştirHava terminalleri ve mekanik ekipman.
  3. Sistemi tanımlaSistem tipi, ad ve ekipman bağlantısı.
  4. Yerleşimi üretGenerate Layout ile kanal ya da boru taslağı.
  5. Kontrol etSystem Browser ile atamayı doğrula.
Kaynak: Autodesk Revit yardımı: Creating Duct Systems, Creating Piping SystemsMindset Institute

Kanal sistemi: besleme, dönüş ve egzoz

Autodesk yardımının tarif ettiği kanal sistemi akışı şöyledir. • Bir mekanik plan görünümünde bir ya da birden çok hava terminali seçilir. • Modify sekmesinde Create Systems altından Duct seçilir. • Create Duct System penceresinde System Type ve System Name ayarlanır. Besleme havası terminali seçildiyse tip kendiliğinden Supply Air olur. • Tamam denince sistem, System Browser'daki Mechanical klasörüne taşınır. • Select Equipment ile sistemin mekanik ekipmanı seçilir. Ekipmanın birden çok bağlantısı varsa Select Connector penceresinde biri seçilir. • Generate Layout (ya da Generate Placeholder) tıklanır.

Varsayılan kanal sistem tipleri besleme, dönüş ve egzoz havasıdır. Her sistem tipi bir sistem sınıfına bağlıdır; sınıflar sabittir ama başka bileşenler ve sistemler için özel sistem tipleri oluşturulabilir. Bir yüksek basınçlı besleme sistemi gibi ihtiyaçlar bu yolla karşılanır.

Önemli bir ayrıntı: hava terminalleri ve mekanik ekipman projeye ilk yerleştirildiğinde herhangi bir sisteme atanmamıştır. Aralarına kanal çizdiğinizde otomatik olarak bir sisteme atanırlar ya da yukarıdaki yolla elle atanırlar.

Generate Layout: otomatik yerleşimi yönlendirmek

Generate Layout, seçili bileşenleri bağlayan kanal ya da boru için yerleşim önerisi üretir ve bu yerleşimi eğim ve yönlendirme parametreleriyle ayarlamanıza izin verir. Seçenekler çubuğundaki Settings, ana ve branş segmentler için ofset, kanal ve esnek kanal tipleri ile en uzun esnek boy gibi değerleri tanımlar.

Çözüm türü olarak Network, Perimeter ve Intersection seçeneklerinden biri seçilir. Perimeter için bir Inset değeri verilir; pozitif değer çevreyi sınırlayıcı kutunun içine, negatif değer dışına yerleştirir. Revit önerilen çözümler arasında gezinmenizi sağlar; plana en uygun olan seçilir. Gerekirse kanal segmentleri Modify araçlarıyla yeniden konumlandırılır ve Finish Layout ile kanal oluşturulur.

Bu araç bir sonuç değil, bir başlangıçtır. Üretilen yerleşim çoğu zaman mimari ve strüktürel gerçeklere (kiriş altı, asma tavan yüksekliği, şaft konumu) göre elle düzeltilir. Bu düzeltmeyi yapmadan modeli teslim etmek, çakışma kontrolünde sorun yaşatır.

Boru sistemi: sıhhi tesisat örneği

Boru sistemleri kanal sistemleriyle aynı mantığı izler. Autodesk yardımında genel akış şöyledir. • Sıhhi cihazlar projeye yerleştirilir. • Uygun disiplin ve görünüm aralığına sahip bir görünüm oluşturulur; görünüm şablonları bu özellikleri belirlemeye yardım eder. • Sistemler kurulur. Varsayılan olarak sıcak kullanım suyu, soğuk kullanım suyu ve pis su sistemleri vardır; gerekiyorsa Create System Types ile özel tip eklenir. • Bileşenler sistemlere atanır: aralarına boru çizerek ya da elle. • Generate Layout ile eğim ve yönlendirme parametreleri ayarlanır, yerleşim çözümleri karşılaştırılır. • System Browser ile sisteme atanmamış bileşen kalıp kalmadığı kontrol edilir. • İsteğe bağlı olarak Pipe Sizing penceresiyle sürtünme ve hız yöntemlerine göre boru boyutlandırılır.

Pis su sistemi için ayrı bir not: akış yerçekimine dayandığından boruların eğimli çizilmesi gerekir. Bu, sıcak ve soğuk su hatlarından farklı olarak yerleşimi ciddi biçimde sınırlayan bir koşuldur ve genellikle önce pis su hatları yerleştirilir.

Her sistem için Boru Tipi, ana ve branş hat için ayrı ayrı belirlenebilir; Pipe Conversion Settings bu farkı tanımlamak için kullanılır.

Adım adım: bir ofis katında havalandırma kurmak

Kurgusal bir ofis katında besleme havası sistemini kurduğunuzu düşünün. • Önce mekanik plan görünümünün disiplinini ve görünüm aralığını ayarlayın; asma tavan üstündeki elemanlar görünmüyorsa çalışmak zorlaşır. • Hava terminallerini tavan planında yerleştirin ve klima santralini ilgili alana koyun. • Terminalleri seçip Duct sistemi oluşturun, adını verin ve ekipmanı seçin. • Generate Layout ile ana ve branş kanal yerleşimini üretin, çözümler arasında gezin. • Kirişlerle ve diğer disiplinlerin modelleriyle olası çakışmaları gözden geçirin; kanalı gerektiği kadar kaydırın. • System Browser'da tüm terminallerin sistemde olduğunu doğrulayın.

Modeller arasında koordinasyon için mimari ve strüktürel modelin bağlandığı bir çalışma düzeni gerekir. Bu bağlama ve aks ile kot izleme konusu Revit model bağlama sayfasında anlatılır; paylaşım düzeni için Revit çalışma paylaşımı sayfasına bakılabilir.

Sık yapılan hatalar

Şu hatalar MEP modellerinin sonradan düzeltilmesini zorlaştırır. Yanlarında doğrusu da verilmiştir. • Ekipmanı sisteme bağlamadan kanal çizmek yerine önce sistemi tanımlayın; hesaplar ve boyutlandırma ancak sistem kurulduğunda çalışır. • Generate Layout çıktısını olduğu gibi teslim etmek yerine yerleşimi yapının gerçeklerine göre düzeltin. • Sisteme atanmamış bileşeni gözden kaçırmak yerine System Browser'ı her kuruluştan sonra kontrol edin. • Pis su hattını eğimsiz çizmek yerine yerçekimli akış için eğimi baştan planlayın. • Tek bir görünümde tüm disiplinleri aynı anda yönetmek yerine her disiplin için ayrı bir mekanik, tesisat ve elektrik görünümü kurun.

Şekil 2

Kanalı sistemden önce çizmek, sonradan düzeltme demektir

MEP modellemede sık yapılan hata ve doğrusu

Sık yapılan
Doğrusu
Ekipmanı sisteme bağlamadan kanal çizmek
Önce sistemi tanımlayıp ekipmanı bağlamak
Yerleşim çıktısını olduğu gibi teslim etmek
Yerleşimi yapı gerçeklerine göre elle düzeltmek
Sisteme atanmamış bileşeni görmemek
System Browser'ı her kuruluştan sonra kontrol etmek
Pis su hattını eğimsiz çizmek
Eğimi baştan planlayıp yerleşimi buna göre kurmak
Kaynak: sayfa içeriğiMindset Institute

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız?

BIM ve Autodesk Revit Uzmanlaşma Eğitimi, Revit ile yapı elemanlarının modellenmesi ve BIM koordinasyonu modülleriyle MEP modelinin diğer disiplinlerle birlikte nasıl çalıştığını işler.

Autodesk Revit ile Yapı Bilgi Modellemesi programı ise arayüz, proje kurulumu ve işbirliği modülleriyle temeli sağlar. Mekanik ve elektrik mühendisleri ile tesisat modelcileri için uygundur.

İlgili Mindset programı

BIM ve Autodesk Revit Uzmanlaşma Eğitimi

Sık sorulanlar

Sık sorulan sorular

Kanal çizmeden önce sistem tanımlamak şart mı?

Zorunlu değildir; kanalı bileşenler arasına çizdiğinizde bileşenler otomatik bir sisteme atanır. Ancak sistemi önce tanımlayıp Generate Layout ile yerleşim üretmek, hesap ve boyutlandırma açısından daha kontrollü bir yoldur. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, sonunda System Browser'da atamayı doğrulamalısınız.

Generate Layout hep doğru sonuç üretir mi?

Hayır. Yerleşim, bileşenlerin konumuna ve seçtiğiniz çözüm türüne göre bir öneri üretir; kiriş altı, tavan yüksekliği ve şaft gibi koşulları bilmez. Önerilen çözüm bir başlangıçtır; elle düzeltme gerektirir ve sonrasında diğer disiplinlerle çakışma kontrolünden geçirilmelidir.

Besleme, dönüş ve egzoz dışında sistem tipi ekleyebilir miyim?

Evet. Sistem sınıfları sabittir ama özel sistem tipleri oluşturulabilir; Autodesk yardımı bunun için yüksek basınçlı besleme havası gibi bir örnek verir. Yeni tip, ilgili sistem sınıfının altında tanımlanır ve diğer sistemler gibi bileşenlere atanır.

Boru boyutlandırmayı Revit kendisi yapar mı?

Revit, Pipe Sizing penceresiyle sürtünme ve hız yöntemlerine göre dinamik boyutlandırma yapabilir. Ancak yöntem seçimi, kabuller ve sonucun değerlendirilmesi tasarımcıya aittir. Araç hesabı yapar; tasarım sorumluluğunu devralmaz, bu yüzden sonuçları proje kriterlerine göre gözden geçirmek gerekir.

MEP modelini mimari modelden ayrı dosyada mı tutmalıyım?

Genellikle evet. Disiplinler kendi dosyalarında çalışır ve mimari ile strüktürel model bağlanarak referans olarak kullanılır. Bu yapı, dosya boyutunu ve eşzamanlı çalışmayı yönetilebilir tutar. Bağlama ve koordinasyon ayrıntıları ilgili Revit sayfalarında işlenir.

Revit MEP Modelleme: Kanal, Boru ve Sistem Kurulumu