Diary Study: Kullanıcıyı Zaman İçinde Anlamanın Yolu

Diary study ne zaman doğru yöntemdir?

Kullanıcı görüşmesi ve kullanılabilirlik testi bir anın fotoğrafını çeker. Diary study ise bir filmi izlemeye benzer: deneyim günler boyunca nasıl değişiyor, hangi durumlarda ürüne dönülüyor, hangi anda vazgeçiliyor? Bu sorular için doğru yöntemdir.

Uygun olduğu durumlar şunlardır:

• Deneyimin tek bir oturuma sığmadığı ürünler: sağlık takibi, alışveriş, bütçe yönetimi, öğrenme
• Bağlamın önemli olduğu durumlar: işte, yolda, evde kullanım farkları
• Alışkanlık, tetikleyici ve vazgeçme nedenlerinin merak edildiği ürünler
• Ürün henüz yokken mevcut davranışı anlamak istendiğinde

Kısa bir oturumda cevaplanabilecek bir soru için diary study gereğinden ağır bir araçtır. Hangi sorunun zaman içinde yanıtlanması gerektiğini net yazamıyorsanız önce görüşme ile başlayın.

Araştırma sorusu ve plan

Plan, araştırma sorusuyla başlar. "Kullanıcılar ürünümüzü nasıl kullanıyor?" çok geniştir. "Kullanıcılar haftalık yemek planlarken hangi durumlarda uygulamayı açıyor, hangi durumlarda kağıda dönüyor?" ise günlük girişlerden cevaplanabilir bir sorudur.

Planın karar verilen unsurları:

• Süre: davranışın doğal döngüsünü kapsayacak kadar uzun, katılımcı yorulmadan bitecek kadar kısa
• Giriş sıklığı: günlük, olay anında ya da belirli gün ve saatlerde
• Kanal: mesajlaşma uygulaması, kısa form, sesli not ya da fotoğraf
• Giriş içeriği: kısa sorular, fotoğraf ya da ekran görüntüsü, duygu ve bağlam notu
• Katılımcı sayısı ve profili: yöntem ayrıntılı veri üretir, küçük ama doğru seçilmiş bir grup yeterli olabilir
• Destek ve hatırlatma planı

Planı yürütmeden önce birkaç kişiyle deneme turu yapın. Pilot, soruların anlaşılmadığını ya da girişin gereğinden zahmetli olduğunu erken gösterir.

Planı yazarken analiz yöntemini de düşünün. Girişlerin hangi etiketlerle kodlanacağı, katılımcı bazında mı yoksa tema bazında mı okunacağı baştan belirlenirse, saha sırasında hangi bilgiyi mutlaka yakalamanız gerektiği netleşir.

Giriş tasarımı: katılımcıya ne sorulur?

Giriş soruları verinin kalitesini belirler. Katılımcı gün sonunda yorgun olacağı için sorular kısa, somut ve cevaplaması kolay olmalıdır. "Bugün uygulamayı nasıl buldunuz?" belirsizdir ve genel bir görüş çıkarır. "Bugün uygulamayı ne için açtınız ve o sırada neredeydiniz?" ise somut bir an ister.

Karma kayıt biçimleri daha zengin veri üretir. Bir fotoğraf, bir ekran görüntüsü ya da kısa bir sesli not, uzun bir yazının anlatamadığı bağlamı taşıyabilir. Duygu için basit bir ifade seçimi, olay için kısa bir serbest metin yeterlidir. Giriş formunu uzatmak yerine, katılımcıya ayrıntıyı kapanış görüşmesinde anlatma fırsatı verin.

Katılımcı bağlılığını sürdürmek

Diary study'nin en büyük riski, katılımcının bir süre sonra kayıt bırakmayı bırakmasıdır. Bunu önlemek araştırmacının işinin parçasıdır. Başlangıçta katılımcıya araştırmanın amacını, ne kadar zaman ayırması gerektiğini ve nasıl kayıt alacağını örnekle gösterin. Hatırlatmaları bildirim yağmuru gibi değil, katılımcının tercih ettiği kanaldan nazik ve sınırlı gönderin.

Geri bildirim de önemlidir. Katılımcı girdiğinin okunduğunu görmezse motivasyonu düşer. Kısa bir teşekkür ya da ilginç bir girişe ilişkin merak sorusu bağı canlı tutar. Teşvik konusunu (hediye ya da başka bir karşılık) araştırmanın kurumsal kurallarına göre baştan açıkça belirtin. Eksik giriş olduğunda katılımcıyı suçlamayın; nedenini sorun, çünkü neden sıklıkla ürüne ya da giriş tasarımına dair bir ipucu taşır.

Son olarak, kişisel veriler konusunda katılımcıyı bilgilendirin: ne toplandığı, kimin gördüğü ve ne kadar saklanacağı kararlaştırılmış olmalı.

Analiz: girişlerden desenlere

Ham girişler araştırmanın ham maddesidir. Analiz, girişleri katılımcı ve zaman ekseninde yerleştirerek başlar: her katılımcı için bir zaman çizelgesi, hangi gün ne yaptığını ve ne hissettiğini gösterir. Ardından girişler etiketlenir: tetikleyici, bağlam, engel, çözüm yolu, duygu.

Örnek senaryo: bir bütçe uygulaması için yapılan diary study'de katılımcıların ay başında yoğun, ay ortasında seyrek kayıt tuttuğu görülür. Etiketler, ay başında maaş geldiği için uygulamanın açıldığını, ay ortasında ise harcama kaydının zahmetli olduğu için bırakıldığını gösterir. Buradan çıkan bulgu "kullanıcılar uygulamayı seviyor" değil, "harcama kaydı ay ortasında bir engel" şeklinde, ürün kararına bağlanabilecek somut bir cümledir.

Kapanış görüşmesinde girişleri katılımcıyla birlikte gözden geçirmek yanlış yorumları ayıklar. Bulgular, kullanıcı yolculuğu haritası ya da bulgu raporu gibi ekibin kullanacağı bir çıktıya dönüştürülür.

Sık yapılan hatalar

Diary study'de tekrar eden hatalar:

• Soruyu netleştirmeden yöntemin cazibesiyle başlamak
• Gereğinden uzun ya da sık kayıt isteyip katılımcıyı yormak
• Pilot yapmadan sahaya çıkmak
• Kapanış görüşmesini atlayıp girişleri araştırmacının yorumuyla okumak
• Katılımcılara geri bildirim vermemek, bağlılığın düşmesine izin vermek
• Yöntemin sonuçlarını nicel kanıt gibi sunmak; küçük örneklem nitel kavrayış üretir, oran vermez

Ayrıca diary study kullanıcıyı yönlendirebilir: kayıt tutmak, davranışı fark ettirerek değiştirebilir. Bu etkiyi bilin ve bulguları yorumlarken göz önünde bulundurun.

Son olarak yöntemin sınırını kabul edin: diary study kendi kendine rapor edilen veriye dayanır. Katılımcı bazı anları unutabilir ya da kaydetmeyi seçmeyebilir. Bu nedenle sonuçları analitik veri, gözlem ya da görüşmeyle birlikte okumak güveni artırır.

Bu beceriyi Mindset programlarında nerede çalışırsınız

UX/UI Bootcamp, kullanıcı araştırmaları, persona ve kullanıcı yolculuğu ile gerçek müşteri projesinde keşif ve tanımlama aşamalarını içerir; zamana yayılan veri toplama yöntemlerinin bu aşamalara nasıl bağlandığı bu bağlamda çalışılır. UX / UI Uzmanlığı Sertifika Programı da kullanıcı araştırmaları ile servis tasarımı ve yolculuk haritalarını kapsar.